Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μαρία Δημάδη: Η Ελληνίδα κατάσκοπος που έδρασε μέσα στο αρχηγείο των ναζί Η Μαρία Δημάδη (1907-1944) έδρασε ως κατάσκοπος του ΕΑΜ κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής Εκμεταλλευόμενη τη θέση της ως διερμηνέας στο γερμανικό φρουραρχείο, κατάφερε να διοχετεύει κρίσιμες πληροφορίες στους αντάρτες, σώζοντας αμέτρητες ζωές Γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1907 στο Αγρίνιο από εύπορη οικογένεια Πατέρας της ήταν ο Κώστας Δημάδης, διακεκριμένος γυναικολόγος σπουδαγμένος στο Παρίσι και εξαιρετικός διηγηματογράφος, η μητέρα της, Ερασμία Παναγοπούλου, διανοούμενη, κόρη γνωστού καπνεμπόρου Ανατράφηκε με γκουβερνάντες, έλαβε ευρεία μόρφωση, έπαιζε πιάνο και έμαθε ξένες γλώσσες, ανάμεσά τους και γερμανικά, γεγονός που καθόρισε τη μετέπειτα δράση Είχε σπουδάσει φιλολογία στο Αμβούργο Στα 19 της χρόνια παντρεύτηκε τον δικαστικό Θεόδωρο Μπουκογιάννη, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Χαρίκλεια Ο γάμος της δεν πάει καλά και χωρίζει Ο άντρας της παίρνει το παιδί μακριά απ’ την μητέρα του Η Μαρία θα δει την κόρη της όταν εκείνη θα είναι πια 16 ετών Η Δημάδη θα παρέμενε ίσως μια άγνωστη, καλλιεργημένη κυρία των σαλονιών Όμως, η κήρυξη του πολέμου τη δραστηριοποιεί Δημιουργεί ομίλους γυναικών που στέλνουν ρούχα στους στρατιώτες στο Αλβανικό Μέτωπο, εργάζεται η ίδια σαν εθελόντρια νοσοκόμα δίπλα στους τραυματίες Έρχεται η κατοχή και η αντίσταση κατά των κατακτητών φουντώνει Οι γείτονές της, ο αρχιτέκτονας Κώστας Καζαντζής και ο γιατρός Δημήτρης Πανόπουλος, κομμουνιστές, θα τη μυήσουν στο ΕΑΜ Η ίδια δεν έγινε ποτέ μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, όμως αγαπούσε την ιδεολογία και τα μέλη του ΚΚΕ και τα βοηθούσε ολόψυχα Κάποιοι «καλοθελητές» πλησίασαν την Μαρία και της «ψιθύρισαν» πως πίσω από το ΕΑΜ κρύβεται το ΚΚΕ και καλό θα ήταν να μη συνεργαστεί μαζί τους Η Μαρία Δημάδη τους είπε: «Δε με ενδιαφέρει καθόλου ποιοι είναι, εγώ βλέπω τα έργα τους Αυτοί πρώτοι πέφτουν στη φωτιά, αυτοί χτυπούν αδιάκοπα τους κατακτητές, χύνουν το αίμα τους, δίνουν τη ζωή τους, είναι ασυμβίβαστοι Εάν λοιπόν αυτοί είναι κομμουνιστές, αυτό τους τιμά» Στην εξοχική της βίλα στο χωριό Πλάτανος έγινε μάλιστα η πρώτη Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ της περιοχής και εκείνη είναι η πρώτη γυναίκα που οργανώνεται από την Αιτωλοακαρνανία στις γραμμές της «Εθνικής Αλληλεγγύης» Οι Γερμανοί στο Αγρίνιο ζητούσαν τότε διερμηνέα για το φρουραρχείο Ευπαρουσίαστη και γλωσσομαθής, η Μαρία είναι η καλύτερη γι' αυτή τη δουλειά Αποφασιστική και ριψοκίνδυνη, η Μαρία δέχεται και αναλαμβάνει τη θέση τον Φεβρουάριο του 1942 Παρακολουθεί τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, κρυφακούει συζητήσεις, ανοίγει βιβλία, διαβάζει απόρρητα έγγραφα, χρησιμοποιεί καινούρια καρμπόν για να έχει τις λεπτομέρειες, δίνει τα αντίγραφα στην αντίσταση μέσω του ιερέα Κ. Βαλή (που παρουσιάζεται στο Φρουραρχείο σαν θείος της) και μέσω του βενζινά Γιώργου Γιαννούτσου (και όχι Γ. Γιαννούλη που αναγράφει ο Γελαδόπουλος), στελέχη και οι δυο του ΕΑΜ Ο Γιώργος Γιαννούτσος κρατούσε σε μυστική κρύπτη (στα ρολά του μαγαζιού) όλα τα έγγραφα που του έφερνε η Δημάδη και τα παρέδιδε στους ανθρώπους της αντίστασης Παράλληλα, πείθει τον διοικητή του Φρουραρχείου να γίνει έρανος για τους φτωχούς της περιοχής και έτσι συγκεντρώνονται 50.000 οκάδες καλαμπόκι, στάρι και λάδι Οι 10.000 μοιράζονται στους φτωχούς και οι υπόλοιπες 40.000 στέλνονται στον ΕΛΑΣ Οι πληροφορίες της Δημάδη είχαν καθοριστικό ρόλο σε επιχειρήσεις του ΕΛΑΣ και στη διάσωση αμάχων, ενώ βοήθησε και στην αποφυλάκιση κρατουμένων Όμως, η κυριότερη προσφορά της ήταν οι πληροφορίες που μετέδωσε για τις στρατιωτικές κινήσεις των κατακτητών στο Θέρμο, το Μακρυνόρος και το Καρπενήσι, όπου κατευθύνονται 50.000 Γερμανοί από Αγρίνιο και Λαμία, με στόχο την «κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδας» Η έντονη μυστική της δράση είχε σαν αποτέλεσμα μεταξύ άλλων να στηθεί ενέδρα σε γερμανική αυτοκινητοπομπή στη Μυρτιά Αιτολωακαρνανίας (τότε Γουρίτσα) το 1943 Στις 7 Ιουλίου 1943, έφτασε από την οργάνωση του ΕΑΜ Αγρινίου στο αρχηγείο του 2ου Τάγματος του 2/39 συντάγματος του ΕΛΑΣ (Τριχωνίδας), που είχε την έδρα του στον Άγιο Βλάση, το παρακάτω σήμα: «Πληροφορία εξακριβωμένη: εντός των ημερών τμήμα του κατοχικού στρατού θα μεταβεί στο Θέρμο για εγκατάσταση στρατιωτικής βάσεως Παρακαλούμε όπως καταβληθεί κάθε προσπάθεια για ματαίωσή της» Η «διαρροή» αυτή προερχόταν από τη διερμηνέα των Γερμανών στο Αγρίνιο, Μαρία Δημάδη Έπρεπε πάση θυσία λοιπόν τα σχέδια των κατακτητών να αποτραπούν, γιατί η εγκατάσταση των Γερμανών στο Θέρμο θα σήμαινε την αποκοπή του Γενικού Αρχηγείου του ΕΛΑΣ του νομού Αιτωλοκαρνανίας, το οποίο βρισκόταν στο Δρυμώνα, από τις βάσεις ανεφοδιασμού, που κατά κύριο λόγο ήταν τα πλούσια καμποχώρια του Αγρινίου και το γερμανοκρατούμενο Θέρμο θα έμπαινε σφήνα στην καρδιά των ανταρτών της περιοχής, κόβοντας στη μέση την ορεινή Τριχωνίδα και δημιουργώντας σημαντικό πρόβλημα στη συνοχή των αντάρτικων ομάδων του Παναιτωλικού με αυτών της Μακρυνείας και της Ναυπάκτου Οι αντικειμενικοί σκοποί της διοίκησης των κατοχικών δυνάμεων της περιοχής δεν εκπληρώθηκαν, σε αντίθεση με τους σκοπούς του Αρχηγείου και της ΠΕ και του ΕΑΜ Αγρινίου που ολοκληρώθηκαν στο ακέραιο, χάρη στην παλικαριά και το πείσμα των ανταρτών του Αρχηγείου του ΕΛΑΣ Τριχωνίδας Οι Γερμανοί που έλαβαν μέρος στη μάχη ήταν 120, σύμφωνα με τις ομολογίες των αιχμαλώτων Νεκροί 117, τραυματίες 2 (αιχμάλωτοι) Κατεστραμμένα αυτοκίνητα 14 Λάφυρα, ολόκληρος ο οπλισμός του τμήματος Απώλειες του ΕΛΑΣ 5 αντάρτες νεκροί: 1. Μπάμπης Χαμαμτζής, 2. Παπουτσής Σωτήρης, 3. Γαρδέλης Σπύρος, 4. Υφαντής Δημήτρης, 5. Παπαδονάσιος ή Νασαρής Κωνσταντίνος Ωστόσο δεν ήταν οι Γερμανοί που ανακάλυψαν το διπλό της πρόσωπο και τη δολοφόνησαν Ηταν οι «Ελληνες» συνεργάτες των Γερμανών που τη σκότωσαν άνανδρα Πλησίαζε ο καιρός που θα έφευγαν οι κατακτητές και ο Τολιόπουλος, ο αρχηγός τους, ήξερε ότι η Μαρία είχε ακούσει πολλά Ηταν αυτή που μετέφραζε, ήταν η μόνη που γνώριζε όλες τις συνεννοήσεις των εθνοπροδοτών, τις λεηλασίες τα καψίματα, τις δολοφονίες, όλα τα εγκλήματα που είχαν κάνει οι Γερμανοτσολιάδες και τη φοβούνταν Επρεπε να βγει από τη μέση, πριν να είναι αργά γι' αυτούς Ετσι άρχισε το χρονικό ενός προδιαγεγραμμένου θανάτου Οι Γερμανοί εγκατέλειψαν το Αγρίνιο στις 14 Σεπτέμβρη Λίγες μέρες πριν, οι ταγματασφαλίτες πηγαίνουν στο σπίτι της Μαρίας Δημάδη, κόβουν τα τηλεφωνικά καλώδια και της λένε ψέματα ότι τη ζητάνε επειγόντως στο Φρουραρχείο Τη συλλαμβάνουν, την ανακρίνουν και ισχυρίζονται ότι θα την οδηγήσουν στη φυλακή προσωρινά μέχρι το πρωί Αλλά ο ταγματάρχης Τολιόπουλος, διοικητής των Ταγμάτων Ασφαλείας στο Αγρίνιο, έχει δώσει το σύνθημα: «Το πρωί βγάλτε της και μια φωτογραφία» Με τη βία την οδηγούν δίπλα από τη φυλακή προς το νεκροταφείο Εκείνη αντιστέκεται, τη βρίζουν, τη σέρνουν Ζητά να δει τον Τολιόπουλο Ο ταγματασφαλίτης υποκρίνεται ότι θα εκτελέσει την παραγγελία της, αλλά δίνει το παράγγελμα στο εκτελεστικό απόσπασμα Μια κραυγή ξεφεύγει από τα χείλη της: «Μανούλα μου!» Δέκα σφαίρες καρφώνονται στην καρδιά της Πάντα γνώριζε πως η θέση της ήταν επισφαλής, προτίμησε όμως να μείνει πιστή στο καθήκον και να πέσει στο βωμό των ιδανικών του εαυτού της και της πατρίδας της Ο Τολιόπουλος όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε αλλά έκανε και σταδιοδρομία στον στρατό (Δεκέμβρης 44, Εμφύλιος) φτάνοντας και στον βαθμό του συνταγματάρχη Πέθανε το 1962 Ήταν άλλη μια περίπτωση συνεργάτη των ναζί που δε λογοδότησε για κανένα απο τα αμέτρητα εγκλήματα των ταγμάτων ασφαλείας Την ιστορία της διέσωσε ο Φίλιππας Γελαδόπουλος με μεγάλο κόπο και κίνδυνο τη δεκαετία του ’60 Ο σαραντάχρονος τότε συγγραφέας Γελαδόπουλος περιόδευσε σ' όλη την Ελλάδα, μίλησε με εκατοντάδες ανθρώπους, πέρασε περιπέτειες για να μπορέσει να ολοκληρώσει αυτή την έρευνα, την τόσο δύσκολη σε επικίνδυνες εποχές Πρώτα μιλάει με τους ανθρώπους γύρω από το σπίτι της: τον μπακάλη, τον υδραυλικό, τη μοδίστρα της, τους γείτονες Πηγαίνει στα Τρίκαλα, όπου γνωρίζεται με μια φίλη της, γυμνασιάρχη, ταξιδεύει στην άλλη άκρη της Ελλάδας, για να μιλήσει με έναν πρώην χωροφύλακα στο Αστυνομικό Τμήμα Αγρινίου Φτάνει με λεωφορείο σε απομακρυσμένα χωριά, όπου αλωνίζουν τα ΤΕΑ και τα ΜΕΑ Ο,τι μαθαίνει για τη Δημάδη, τα γράφει συνοπτικά με καθαρά γράμματα σε χαρτάκια που κρύβει σε μπουκάλια και τα θάβει στον κήπο του σπιτιού του (γιατί εν τω μεταξύ δεχόταν επισκέψεις της αστυνομίας) Διάσπαρτη η ύπαρξη της Μαρίας Δημάδη κάτω από το χώμα, θα περιμένει εκεί μέχρι το 1984, που ο ερευνητής μαθαίνει επιτέλους ποιοι ήταν οι δολοφόνοι της Τότε κυκλοφορεί την ιστορία της σε βιβλίο «Μαρία Δημάδη, η ηρωίδα της εθνικής αντίστασης» που κυκλοφόρησε σε δύο εκδόσεις και εξαντλήθηκε Ακολούθησε το βιβλίο «Μνήμες και ελεγεία», με 57 ποιήματα αφιερωμένα στη μνήμη της απ' όλο τον κόσμο Η ζωή της αγωνίστριας της Εθνικής Αντίστασης, Μαρίας Δημάδη, προβλήθηκε στην ΕΡΤ2 το 1987 ως βιογραφική-δραματική σειρά, 7 επεισοδίων, διασκευή του βιβλίου του Φίλιππου Γελαδόπουλου Μπορείτε να την παρακολουθήσετε μέσω του σύνδεσμου https://www.ertflix.gr/series/ser.217673-maria-demade Τη Δημάδη υποδυόταν η Ελένη Σάνιου

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους