Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ανακρίβειες για τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ Διαβάζω πολλές φορές μπόλικες ανακρίβειες στο facebook.

Σήμερα έπεσε το μάτι μου σε μια ανάρτηση για την επέτειο του θανάτου του Γκοντάρ. Ο Ζαν-Λυκ Γκοντάρ πέθανε μέσω υποβοηθούμενης αυτοκτονίας στις 13 Σεπτεμβρίου 2022, σε ηλικία 91 ετών, στο σπίτι του στο Ρολ της Ελβετίας.

Σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις της οικογένειας και του νομικού του συμβούλου, ο Γκοντάρ δεν έπασχε από κάποια μεμονωμένη θανατηφόρα ασθένεια.

Αντιμετώπιζε πολλαπλές παθολογίες που τον καθιστούσαν ανήμπορο να ζήσει την καθημερινότητά του όπως επιθυμούσε.

Ο δικηγόρος του δήλωσε χαρακτηριστικά στους The New York Times ότι ο σκηνοθέτης έλαβε την απόφαση με απόλυτη διαύγεια, επιλέγοντας να πεθάνει με αξιοπρέπεια: - Δεν μπορούσε να ζήσει όπως εσείς κι εγώ, οπότε αποφάσισε με μεγάλη διαύγεια, όπως έκανε σε όλη του τη ζωή, να πει: “Τώρα, ως εδώ ήταν”. Στην ανάρτηση στο facebook που διάβασα σήμερα αναφέρεται εντελώς λανθασμένα, αλλά πιασάρικα, το εξής: “Είμαι αντιρρησίας.

Αυτή θα είναι η επιγραφή που θα χαραχτεί στον τάφο μου.

Αυτό είχε δηλώσει ο Ζαν-Λυκ Γκοντάρ”. Όχι δεν το είπε αυτός.

Αλλά δεν είναι εκεί το θέμα, στο απλό λάθος.

Έχει πολύ περισσότερο ενδιαφέρον η υπόθεση.

Η φράση ανήκει στον σκηνοθέτη Φρανσουά Τρυφώ.

Είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: “«Είμαι αντιρρησίας». Αυτή θα είναι η επιγραφή που θα χαραχτεί στον τάφο μου”. Οι δύο σκηνοθέτες συνδέονται: Υπήρξαν οι δύο κεντρικές φιγούρες της Nouvelle Vague.

Ξεκίνησαν ως στενοί φίλοι και συμπολεμιστές στο περιοδικό Cahiers du Cinéma.

Και οι δύο είχαν έντονα ανατρεπτικό πνεύμα απέναντι στο παραδοσιακό σινεμά.

Ωστόσο, ο Γκοντάρ εξέφραζε την αμφισβήτησή του με έναν πιο ριζοσπαστικό, πολιτικό τρόπο μέσα από τις ταινίες του, ενώ ο Τρυφώ περιέγραφε τον ίδιο τον εαυτό του ως έναν μόνιμο αντιρρησία-ταραξία απέναντι στις συμβάσεις και την εξουσία.

Σταδιακά, οι δυο τους ήρθαν σε πλήρη και οριστική ρήξη το 1973 μετά την ταινία Αμερικανική Νύχτα (La Nuit américaine) του Τρυφώ.

Η ρήξη μεταξύ τους είναι μία από τις πιο διαβόητες συγκρούσεις στην ιστορία του κινηματογράφου.

Δεν ήταν απλώς μια προσωπική διαφωνία, αλλά η οριστική σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων κοσμοθεωριών για την τέχνη, την πολιτική και το ρόλο του δημιουργού.

Σε μια επιστολή γεμάτη πολεμική διάθεση ο Γκοντάρ κατηγόρησε την ταινία ως ψεύτικη και αστική, υποστηρίζοντας ότι ο Τρυφώ παρουσίαζε μια εξιδανικευμένη, επιφανειακή εικόνα της παραγωγής μιας ταινίας, αγνοώντας τις πραγματικές εκμεταλλευτικές συνθήκες εργασίας στο σινεμά.

Στην ίδια επιστολή, ο Γκοντάρ ζήτησε απροκάλυπτα από τον Τρυφώ να συγχρηματοδοτήσει την επόμενη δική του πολιτική ταινία “Εδώ και αλλού” μια ταινία ντοκιμαντέρ που βγήκε τελικά το 1976.

Έγραψε ότι ο Τρυφώ “του το όφειλε” επειδή έκανε συμβιβασμένο, εμπορικό σινεμά.

Η απάντηση του Τρυφώ ήταν οργισμένη.

Απάντησε με μια μακροσκελή επιστολή 20 σελίδων, όπου αποκαλούσε τον Γκοντάρ υποκριτή.

Τον κατηγόρησε για εγωπάθεια, ελιτισμό και σκληρότητα απέναντι στους φίλους και συνεργάτες του, σημειώνοντας ότι ο Γκοντάρ συμπεριφερόταν σαν σκουπίδι στο όνομα μιας αφηρημένης πολιτικής ιδεολογίας.

Η ουσία της σύγκρουσης που οδήγησε τους δυο σκηνοθέτες σε οριστική ρήξη και ποτέ ξανά δεν μίλησαν ο ένας στον άλλο: Ο Γκοντάρ μετά το 1968 στράφηκε στο ριζοσπαστικό μαρξισμό θεωρώντας το παραδοσιακό σινεμά όργανο της αστικής τάξης.

Ήθελε να αποδομήσει τα πάντα στον κινηματογράφο, να καταστρέψει την οποιαδήποτε κινηματογραφική σύμβαση και να κάνει κινηματογράφο ως πολιτική πράξη.

Αντίθετα ο Τρυφώ λάτρευε την κλασική αφήγηση, τη μαγεία της κινηματογραφικής ψευδαίσθησης.

Εστίαζε στις ανθρώπινες σχέσεις και τα συναισθήματα χωρίς πολιτική στράτευση.

Δήλωνε ανοιχτά ότι αγαπούσε το σινεμά ως τέχνη και ψυχαγωγία.

Αυτή η στάση έκανε την Αριστερά της εποχής να τον θεωρήσει “συμβιβασμένο”, “αντιδραστικό” ή και “αστό”. Για να είμαστε δίκαιοι και ακριβείς: Ο Τρυφώ υπέγραψε το “Μανιφέστο των 121” το 1960.

Ήταν μια θαρραλέα διακήρυξη υπέρ του δικαιώματος ανυπακοής στον πόλεμο της Αλγερίας, καταδικάζοντας τη γαλλική αποικιοκρατία.

Το 1968 όταν η γαλλική κυβέρνηση απέλυσε τον διευθυντή της Ταινιοθήκης, Henri Langlois, ο Τρυφώ ηγήθηκε των διαδηλώσεων στους δρόμους μαζί με τον Γκοντάρ. Τον Μάη του '68 μαζί με άλλους σκηνοθέτες, κατάφερε να διακόψει το Φεστιβάλ των Καννών σε ένδειξη συμπαράστασης στους απεργούς εργάτες και φοιτητές. Υστερόγραφο: Υπάρχει μια περίφημη ατάκα για το θάνατο στην ταινία “Με κομμένη την ανάσα” του 1960 του Γκοντάρ.

Στην ταινία ο Ζαν-Πιέρ Μελβίλ, υποδύεται τον συγγραφέα Parvulesco.

Σε μια σκηνή του γίνεται η εξής ερώτηση κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης τύπου: - Ποια είναι η μεγαλύτερη φιλοδοξία σας στη ζωή; Η απάντηση: - Να γίνω αθάνατος, και μετά να πεθάνω. Καταπληκτική ατάκα!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους