Ήταν το Brexit η αρχή του τέλους του Ηνωμένου Βασιλείου; Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που συγκλόνισε την Ευρώπη, ένα ερώτημα επιστρέφει όλο και πιο έντονα στη βρετανική πολιτική σκηνή: Μήπως το...

Πλήρες Κείμενο:

Ήταν το Brexit η αρχή του τέλους του Ηνωμένου Βασιλείου; Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που συγκλόνισε την Ευρώπη, ένα ερώτημα επιστρέφει όλο και πιο έντονα στη βρετανική πολιτική σκηνή: Μήπως το Brexit, αντί να ενισχύσει το Ηνωμένο Βασίλειο, άνοιξε τον δρόμο για τη διάλυσή του; Το 2016, η πλειοψηφία των Βρετανών ψήφισε υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όμως πίσω από το συνολικό αποτέλεσμα κρυβόταν ένας βαθύς γεωγραφικός και εθνικός διχασμός. Η Σκωτία ψήφισε καθαρά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, με περίπου 62% υπέρ του Remain. Στη Βόρεια Ιρλανδία επίσης επικράτησε το Remain.

Αντίθετα, η Ουαλία ψήφισε υπέρ του Leave, όπως και το μεγαλύτερο μέρος της Αγγλίας εκτός Λονδίνου.

Και εκεί ακριβώς δημιουργήθηκε η μεγάλη ρωγμή.

Για πολλούς Σκωτσέζους, το μήνυμα ήταν απλό: «Ψηφίσαμε να παραμείνουμε στην Ευρώπη, αλλά η Αγγλία μάς έβγαλε μαζί της.» Η Σκωτία ξαναβλέπει προς την ανεξαρτησία Μόλις δύο χρόνια πριν από το Brexit, το 2014, η Σκωτία είχε ψηφίσει σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της.

Τότε η πλειοψηφία επέλεξε να παραμείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το Brexit όμως άλλαξε μια βασική παράμετρο της συζήτησης.

Το 2014, οι Σκωτσέζοι ψήφιζαν γνωρίζοντας ότι παραμένοντας στο Ηνωμένο Βασίλειο θα παρέμεναν ταυτόχρονα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δύο χρόνια αργότερα συνέβη το αντίθετο.

Σήμερα η κυβέρνηση της Σκωτίας, υπό το SNP, εξακολουθεί να υποστηρίζει την ανεξαρτησία και την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Και πλέον δεν είναι μόνη.

Στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντώνται στο Κάρντιφ σε μια πολιτικά εξαιρετικά συμβολική σύνοδο.

Για πρώτη φορά, και οι τρεις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις διοικούνται από κόμματα που υποστηρίζουν, με διαφορετικό τρόπο, την αποχώρηση από το σημερινό Ηνωμένο Βασίλειο. Η Σκωτία ζητά ανεξαρτησία. Η Ουαλία, υπό το Plaid Cymru, συζητά πλέον σοβαρότερα από ποτέ το ενδεχόμενο ανεξάρτητου κράτους.

Και στη Βόρεια Ιρλανδία, το Sinn Féin επιδιώκει κάτι διαφορετικό: όχι ένα νέο ανεξάρτητο κράτος, αλλά την ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Γιατί υπάρχουν σήμερα δύο Ιρλανδίες Το νησί της Ιρλανδίας αποτελείται από 32 κομητείες.

Οι 26 αποτελούν σήμερα την ανεξάρτητη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, με πρωτεύουσα το Δουβλίνο.

Οι υπόλοιπες έξι αποτελούν τη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία παραμένει μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο διαχωρισμός προέκυψε στις αρχές του 20ού αιώνα, μετά τον αγώνα της Ιρλανδίας για ανεξαρτησία.

Στις βορειοανατολικές περιοχές υπήρχε ισχυρός προτεσταντικός και φιλοβρετανικός πληθυσμός που επιθυμούσε να παραμείνει ενωμένος με το Λονδίνο.

Η σύγκρουση μεταξύ όσων ήθελαν παραμονή στη Βρετανία και όσων ήθελαν ενωμένη Ιρλανδία οδήγησε αργότερα στις δεκαετίες βίας που έμειναν γνωστές ως The Troubles. Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998 έφερε ειρήνη και καθιέρωσε μια κρίσιμη αρχή: το συνταγματικό μέλλον της Βόρειας Ιρλανδίας πρέπει τελικά να εξαρτάται από τη βούληση του πληθυσμού της.

Και εδώ το Brexit προκάλεσε το δεύτερο μεγάλο σοκ. Η Δημοκρατία της Ιρλανδίας παρέμεινε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Βόρεια Ιρλανδία, ως τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, βγήκε από αυτήν.

Έτσι δημιουργήθηκε ένα πρωτοφανές πρόβλημα: ένα σύνορο μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ περνά πλέον μέσα από το ίδιο το νησί της Ιρλανδίας.

Για να αποφευχθεί η επιστροφή ενός «σκληρού συνόρου», δημιουργήθηκαν ειδικές εμπορικές ρυθμίσεις για τη Βόρεια Ιρλανδία — ρυθμίσεις που επί χρόνια προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις των φιλοβρετανικών κομμάτων. Η Ουαλία μπαίνει και αυτή στο παιχνίδι Η Ουαλία αποτελεί την πιο ιδιαίτερη περίπτωση, επειδή το 2016 ψήφισε υπέρ του Brexit.

Παρόλα αυτά, δέκα χρόνια αργότερα, το πολιτικό κίνημα υπέρ της ουαλικής ανεξαρτησίας έχει αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος.

Στη σημερινή σύνοδο του Κάρντιφ, οι ηγέτες της Ουαλίας, της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας προβάλλουν από κοινού το δικαίωμα των εθνών τους να αποφασίζουν για το συνταγματικό τους μέλλον.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ανεξαρτησία δεν έχει ακόμη καθαρή πλειοψηφία παντού.

Άρα η διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν είναι ούτε άμεση ούτε αναπόφευκτη.

Αλλά κάτι έχει αλλάξει.

Και αν φύγουν όλοι; Το σημερινό Ηνωμένο Βασίλειο αποτελείται από: Αγγλία + Σκωτία + Ουαλία + Βόρεια Ιρλανδία.

Σε ένα ακραίο αλλά πλέον συζητήσιμο μελλοντικό σενάριο, η Σκωτία θα γινόταν ανεξάρτητο κράτος και πιθανότατα θα επιδίωκε ένταξη στην ΕΕ. Η Ουαλία θα μπορούσε επίσης να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο κράτος. Η Βόρεια Ιρλανδία θα μπορούσε, ύστερα από δημοψηφίσματα και στις δύο πλευρές του νησιού, να ενωθεί με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Και τότε από το σημερινό Ηνωμένο Βασίλειο θα απέμενε ουσιαστικά η Αγγλία, με τεράστιες συνέπειες για το Στέμμα, τον στρατό, την οικονομία, τα πυρηνικά όπλα της Βρετανίας και ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο το κράτος θα ονομαζόταν διεθνώς.

Η ιστορική ειρωνεία του Brexit Οι υποστηρικτές του Brexit χρησιμοποίησαν ως ένα από τα κεντρικά τους επιχειρήματα την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας: «Take Back Control.» Δέκα χρόνια αργότερα, όμως, η ίδια ιδέα χρησιμοποιείται από τους Σκωτσέζους, τους Ουαλούς και τους Ιρλανδούς εθνικιστές: «Γιατί να αποφασίζει το Westminster για εμάς;» Η συζήτηση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη διεθνή διάσταση μετά τις δηλώσεις του Donald Trump υπέρ μιας ενωμένης Ιρλανδίας, κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις στις φιλοβρετανικές δυνάμεις της Βόρειας Ιρλανδίας.

Ήταν λοιπόν το Brexit το τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου; Όχι ακόμη.

Θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι το Brexit προκάλεσε μόνο του την πιθανή διάλυση μιας ένωσης που αντιμετωπίζει εθνικές και συνταγματικές εντάσεις εδώ και αιώνες.

Όμως ίσως η Ιστορία να καταγράψει το 2016 ως τη στιγμή που άρχισε να αλλάζει οριστικά η ισορροπία.

Γιατί το Brexit δεν χώρισε απλώς τη Βρετανία από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αποκάλυψε πόσο διαφορετικά βλέπουν το μέλλον τους τα ίδια τα έθνη που αποτελούν το Ηνωμένο Βασίλειο.

Και η μεγάλη ιστορική ειρωνεία μπορεί τελικά να είναι αυτή: Το Brexit έγινε στο όνομα της βρετανικής κυριαρχίας αλλά ίσως κάποτε αποδειχθεί ότι ήταν η αρχή του τέλους της ίδιας της Βρετανικής Ένωσης. #Brexit #UnitedKingdom #Ευρώπη

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους