«Ο Σταυρός και η μάσκα» Σήμερα η Εκκλησία υψώνει μπροστά μας τον Σταυρό του Χριστού. Τον κοιτάζουμε, τον προσκυνούμε, κάνουμε πάνω μας το σημείο του σταυρού. Όμως γεννιέται ένα πολύ σοβαρό ερώτημα...
«Ο Σταυρός και η μάσκα» Σήμερα η Εκκλησία υψώνει μπροστά μας τον Σταυρό του Χριστού.
Τον κοιτάζουμε, τον προσκυνούμε, κάνουμε πάνω μας το σημείο του σταυρού.
Όμως γεννιέται ένα πολύ σοβαρό ερώτημα: Τι συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο αφού προσκυνήσει τον Σταυρό; Γιατί μπορεί κανείς να προσκυνήσει τον Σταυρό — και να μην τον δεχτεί πραγματικά.
Μπορεί να φοράει σταυρό στο στήθος — και να μην κουβαλά τον Σταυρό στην καρδιά του.
Μπορεί να μιλά για τον Χριστό — και να ζει σαν να μην υπάρχει ο Χριστός δίπλα του.
Μπορεί να γνωρίζει όλα τα σωστά λόγια — και να μην γνωρίζει καθόλου την Αγάπη.
Και εδώ η σημερινή εορτή γίνεται απροσδόκητα για εμάς όχι μόνο εορτή του Σταυρού, αλλά και εορτή της αφαίρεσης της μάσκας.
Στην ελληνική γλώσσα υπάρχει η λέξη ὑπόκρισις.
Σήμερα σημαίνει προσποίηση, ανειλικρίνεια, διπλή ζωή.
Όμως η αρχική εικόνα που συνδέεται με αυτή τη λέξη βρίσκεται στο θέατρο — στον άνθρωπο που υποδύεται έναν ρόλο.
Ο ηθοποιός βγαίνει στη σκηνή.
Φοράει μια μάσκα.
Σήμερα είναι βασιλιάς.
Αύριο ζητιάνος.
Ύστερα σοφός.
Μετά κακός.
Όταν όμως τελειώσει η παράσταση, βγάζει τη μάσκα.
Και εδώ αρχίζει μια από τις πιο βαθιές και δύσκολες πνευματικές διαπιστώσεις: μερικές φορές ο άνθρωπος παίζει τόσο πολύ και τόσο καιρό έναν ρόλο, ώστε ξεχνά ποιος είναι χωρίς αυτόν.
Κι εμείς μπορούμε να έχουμε πολλές μάσκες.
Τη μάσκα του καλού χριστιανού.
Τη μάσκα του ταπεινού ανθρώπου.
Τη μάσκα του πνευματικού ανθρώπου.
Τη μάσκα του σωστού ανθρώπου.
Τη μάσκα του καλού ανθρώπου.
Μπορούμε ακόμη να έχουμε μια πολύ όμορφη θρησκευτική μάσκα.
Όμως ο Χριστός δεν κοιτάζει τη μάσκα. Ο Χριστός κοιτάζει το πρόσωπο.
Και γι’ αυτό ο Σταυρός δεν είναι ένα στολίδι. Ο Σταυρός είναι ο τόπος όπου η μάσκα πρέπει να πεθάνει.
Ας κοιτάξουμε τον ίδιο τον Χριστό.
Κρέμεται πάνω στον Σταυρό.
Και γύρω Του όλες οι ανθρώπινες μάσκες εξαφανίζονται.
Μπροστά στον Σταυρό δεν μπορεί κανείς να παίζει για πάντα έναν ρόλο.
Γιατί ο Σταυρός αποκαλύπτει τον άνθρωπο όπως πραγματικά είναι.
Άλλοι κοιτάζουν τον Εσταυρωμένο Χριστό και λένε: «Εάν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον Σταυρό». Άλλοι γελούν.
Άλλοι σιωπούν.
Και ένας ληστής, ξαφνικά, βγάζει τη μάσκα του.
Σταματά να δικαιολογείται.
Δεν λέει: «Είμαι καλός άνθρωπος». Δεν λέει: «Αξίζω τη σωτηρία». Απλώς αναγνωρίζει: «Εμείς μεν δίκαια απολαμβάνουμε όσα μας αξίζουν από τις πράξεις μας· Εκείνος όμως δεν έκανε τίποτε κακό». Και εκείνη τη στιγμή ο ληστής γίνεται πιο ειλικρινής από πολλούς δικαίους.
Γιατί, για πρώτη φορά, λέει την αλήθεια.
Γι’ αυτό ο Σταυρός είναι τρομερός για την υποκρισία.
Γιατί η υποκρισία λέει: «Κοίταξε πώς θέλω να φαίνομαι». Ο Σταυρός όμως ρωτά: «Και ποιος είσαι πραγματικά;» Η υποκρισία λέει: «Είμαι πιστός άνθρωπος». Ο Σταυρός ρωτά: «Μπορείς όμως να αγαπάς;» Η υποκρισία λέει: «Είμαι Ορθόδοξος». Ο Σταυρός ρωτά: «Μπορείς να συγχωρείς;» Η υποκρισία λέει: «Γνωρίζω τον Θεό». Ο Σταυρός ρωτά: «Γνωρίζεις όμως τον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα σου;» Η υποκρισία λέει: «Τα τηρώ όλα». Ο Σταυρός ρωτά: «Και τι συμβαίνει μέσα στην καρδιά σου;» Μερικές φορές ο άνθρωπος μπορεί κάθε μέρα να στέκεται μπροστά στον Σταυρό — και ταυτόχρονα να συνεχίζει να σταυρώνει έναν άλλον άνθρωπο με τα λόγια του.
Μπορεί να ασπάζεται τον Σταυρό — και ταυτόχρονα να περιφρονεί τον πλησίον του.
Μπορεί να ανάβει κεριά — και να σκορπά μίσος.
Μπορεί να λέει «Κύριε, Κύριε» — και να μην ακούει καθόλου αυτό που ο Κύριος λέει μέσα στην καρδιά του.
Και τότε δημιουργείται μια τρομερή αντίφαση: Ο Σταυρός βρίσκεται μπροστά μας, αλλά ο Χριστός δεν βρίσκεται μέσα μας.
Όμως η σημερινή εορτή δεν είναι μια καταδίκη.
Γιατί ο Χριστός δεν ήρθε για να μας ξεσκεπάσει και να μας ταπεινώσει.
Ήρθε για να μας ελευθερώσει από την ανάγκη να φοράμε μάσκες.
Φανταστείτε έναν άνθρωπο που ζει πολλά χρόνια μέσα σε ένα θέατρο.
Έχει συνηθίσει να παίζει.
Δεν ξέρει πλέον πώς να μιλήσει χωρίς να υποδύεται κάποιον ρόλο.
Και μια μέρα ο Χριστός πλησιάζει και του λέει: «Βγάλε τη μάσκα.
Δεν χρειάζομαι να φαίνεσαι καλός.
Χρειάζομαι εσένα, όπως πραγματικά είσαι». Και ο άνθρωπος απαντά: «Αλλά αν βγάλω τη μάσκα, θα δεις ποιος πραγματικά είμαι». Και ο Χριστός του λέει: «Ήδη γνωρίζω ποιος είσαι.
Και παρ’ όλα αυτά σε αγαπώ». Αυτό είναι το Ευαγγέλιο.
Γι’ αυτό μπορούμε να δούμε τον Σταυρό ως το θυσιαστήριο της υποκρισίας μας.
Πάνω στον Σταυρό δεν πρέπει να πεθάνει ο ίδιος ο άνθρωπος.
Πρέπει να πεθάνει η ψεύτικη εικόνα του ανθρώπου.
Εκείνος που θέλει συνεχώς να φαίνεται.
Εκείνος που ζει για τη γνώμη των άλλων.
Εκείνος που λέει άλλα, σκέφτεται άλλα και κάνει άλλα.
Εκείνος που χαμογελά στον άνθρωπο μπροστά του και μετά τον καταστρέφει πίσω από την πλάτη του.
Εκείνος που απαιτεί από τους άλλους αγιότητα, αλλά στον εαυτό του επιτρέπει τα πάντα.
Εκείνος που καταδικάζει τις αμαρτίες των άλλων, για να μη δει τις δικές του.
Αυτόν τον άνθρωπο πρέπει να φέρουμε στον Σταυρό.
Και τότε συμβαίνει η πραγματική Ύψωση.
Όχι μόνο όταν ο ιερέας υψώνει τον Σταυρό πάνω από τον ναό.
Αλλά όταν ο άνθρωπος, για πρώτη φορά, υψώνει τον Σταυρό μέσα στην καρδιά του.
Όταν λέει: «Κύριε, κουράστηκα να παίζω.
Κουράστηκα να προσποιούμαι.
Κουράστηκα να αποδεικνύω.
Κουράστηκα να προσπαθώ να είμαι σωστός στα μάτια των ανθρώπων.
Θέλω να είμαι αληθινός μπροστά σε Σένα». Και τότε ο Σταυρός γίνεται όχι σύμβολο θανάτου, αλλά πόρτα προς την ελευθερία.
Υπάρχει και μια ακόμη βαθιά πλευρά της σημερινής εορτής. Ο Σταυρός έχει μια κάθετη και μια οριζόντια γραμμή.
Η κάθετη μας μιλά για τη σχέση μας με τον Θεό.
Η οριζόντια για τη σχέση μας με τον άνθρωπο.
Και αν κρατήσουμε μόνο την κάθετη, δημιουργείται μια θρησκευτικότητα χωρίς αγάπη για τον πλησίον.
Αν κρατήσουμε μόνο την οριζόντια, δημιουργείται ένας ανθρωπισμός χωρίς Θεό. Ο Χριστός όμως τα ενώνει.
Η αγάπη προς τον Θεό και η αγάπη προς τον άνθρωπο γίνονται ένας και ο ίδιος Σταυρός.
Γι’ αυτό δεν μπορούμε να λέμε: «Αγαπώ τον Θεό, αλλά μισώ τον άνθρωπο». Αυτός είναι ένας σπασμένος Σταυρός.
Δεν μπορούμε να λέμε: «Είμαι πνευματικός άνθρωπος, αλλά δεν με ενδιαφέρει τι αισθάνεται ο πλησίον μου». Και αυτός είναι ένας σπασμένος Σταυρός.
Γι’ αυτό σήμερα αξίζει να ρωτήσουμε τον εαυτό μας όχι: «Φοράω σταυρό;» Αλλά: «Κουβαλώ αυτό που σημαίνει ο Σταυρός;» Όχι: «Ασπάζομαι τον Σταυρό;» Αλλά: «Τι μέσα μου πρέπει να πεθάνει;» Όχι: «Βλέπω τα λάθη των άλλων;» Αλλά: «Ποια μάσκα δεν έχω ακόμη βγάλει από πάνω μου;» Όχι: «Ποιος έχει άδικο;» Αλλά: «Πού υπάρχει ακόμη μέσα μου έλλειψη αλήθειας;» Ίσως γι’ αυτό υψώθηκε ο Σταυρός.
Για να είναι ορατός.
Αλλά όχι μόνο με τα μάτια.
Για να μπορεί κάθε άνθρωπος που περνά μπροστά του να δει μέσα σε αυτόν τη δική του καρδιά.
Γιατί ο αληθινός Σταυρός είναι ένας καθρέφτης.
Και αν τον κοιτάξουμε με ειλικρίνεια, δεν μας δείχνει μόνο τον Χριστό.
Μας δείχνει τον ίδιο μας τον εαυτό.
Τον φόβο μας.
Τον εγωισμό μας.
Τον φθόνο μας.
Την υπερηφάνειά μας.
Την ανάγκη μας να φαινόμαστε.
Την ανικανότητά μας να συγχωρούμε.
Τα διπλά μας μέτρα.
Τις μάσκες μας.
Αλλά ταυτόχρονα μας δείχνει και κάτι άλλο: πίσω από όλα αυτά υπάρχει ακόμη ένας άνθρωπος που ο Θεός αγαπά.
Γι’ αυτό σήμερα, καθώς προσκυνούμε τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό, ας μην ζητήσουμε από τον Θεό μόνο να αλλάξει τους άλλους. Ας Του ζητήσουμε να αλλάξει εμάς.
Ας γίνει ο σημερινός Σταυρός για τον καθένα μας ο τόπος όπου τελειώνει η παράσταση.
Όπου αφαιρείται η μάσκα.
Όπου εξαφανίζεται η ανάγκη να φαινόμαστε.
Όπου ο άνθρωπος γίνεται αληθινός μπροστά στον Θεό.
Και τότε συμβαίνει ένα πραγματικό θαύμα.
Γιατί ο άνθρωπος ανακαλύπτει: πίσω από τη μάσκα δεν υπάρχει ένα τέρας.
Εκεί υπάρχει ένας πληγωμένος άνθρωπος.
Εκεί υπάρχει μια ψυχή.
Εκεί υπάρχει η εικόνα του Θεού.
Εκεί βρίσκεται εκείνος που ο Χριστός δεν έπαψε ποτέ να αγαπά.
Και γι’ αυτό ο Σταυρός υψώνεται σήμερα όχι για να μας καταδικάσει.
Υψώνεται για να μας δείξει τον δρόμο: από τη μάσκα στο πρόσωπο, από την υποκρισία στην αλήθεια, από τον φόβο στην ελευθερία, από τον εγωισμό στην αγάπη, από την εξωτερική θρησκευτικότητα στον ζωντανό Χριστό.
Και τότε τα λόγια του Αποστόλου παύουν να είναι απλώς λόγια: «Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού». Γιατί ο άνθρωπος που πραγματικά συνάντησε τον Σταυρό δεν χρειάζεται πλέον μάσκα.
Δεν έχει τίποτε να αποδείξει. Απλώς γίνεται αληθινός. Χρόνια πολλά για την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου μας!
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους