Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΑΛΛΟ! • H μη υποβολή αιτήσεων για Γαλάζιες Σημαίες αναδεικνύει το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί. • Η ΟΠΟΚ ζητά συστηματικούς ελέγχους...
Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΑΛΛΟ! • H μη υποβολή αιτήσεων για Γαλάζιες Σημαίες αναδεικνύει το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί. • Η ΟΠΟΚ ζητά συστηματικούς ελέγχους, έγκαιρη ανίχνευση της ρύπανσης και ουσιαστική εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Βαρκελώνης Η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ), με υπόμνημά της προς την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος για το πρόβλημα της ρύπανσης των ακτών της Λεμεσού, υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση, συντονισμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη αντιμετώπιση των επαναλαμβανόμενων περιστατικών.
Οι συχνές καταγγελίες για αφρούς, κηλίδες, απορρίμματα, δυσάρεστες οσμές και άγνωστες ουσίες στη θάλασσα προκαλούν εύλογη ανησυχία στους πολίτες και πλήττουν την εμπιστοσύνη ως προς την ασφάλεια και την ποιότητα των παράκτιων υδάτων. Η ΟΠΟΚ τονίζει ότι δεν πρέπει να αποδίδονται ευθύνες χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Ταυτόχρονα, όμως, δεν είναι πλέον αποδεκτό κάθε περιστατικό να καταγράφεται χωρίς να εντοπίζεται η πηγή του και χωρίς να λαμβάνονται ουσιαστικά διορθωτικά μέτρα! Η διερεύνηση πρέπει να καλύπτει συστηματικά όλες τις πιθανές σταθερές και κινητές πηγές ρύπανσης.
Από την ξηρά πρέπει να ελέγχονται οι παράκτιοι αγωγοί και οι εκροές, τα όμβρια ύδατα, οι αποστραγγίσεις εργοταξίων, οι βιολογικοί σταθμοί επεξεργασίας λυμάτων, οι εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών, οι μονάδες αφαλάτωσης και ενδεχόμενες παράνομες απορρίψεις.
Από τη θάλασσα πρέπει να εξετάζονται τα εμπορικά πλοία, το αγκυροβόλιο, οι λιμενικές δραστηριότητες, εγκαταστάσεις και μαρίνες, οι φορτοεκφορτώσεις, οι ανεφοδιασμοί καυσίμων, τα σκάφη αναψυχής και αλιείας, καθώς και οι υδατοκαλλιέργειες.
Η έντονη οικιστική, τουριστική, κατασκευαστική, λιμενική και ναυτιλιακή ανάπτυξη της Λεμεσού αυξάνει σημαντικά τις πιέσεις στις υπάρχουσες υποδομές και στο παράκτιο περιβάλλον.
Οι έλεγχοι πρέπει, συνεπώς, να είναι ανάλογοι με τον κίνδυνο: συστηματικοί, συχνοί και ουσιαστικοί.
Δεν αρκεί η διενέργεια ελέγχων μόνο μετά την υποβολή καταγγελιών.
Απαιτούνται προγραμματισμένες και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις, εκτεταμένες και αντιπροσωπευτικές δειγματοληψίες σε διαφορετικά σημεία και χρονικές περιόδους, επιτόπια επαλήθευση της τήρησης των όρων των αδειών και παρακολούθηση της εφαρμογής των διορθωτικών μέτρων.
Οι μικροβιολογικές αναλύσεις για την ποιότητα των νερών κολύμβησης είναι αναγκαίες, δεν αρκούν όμως για την αξιολόγηση της συνολικής χημικής και βιολογικής κατάστασης της θάλασσας.
Ανάλογα με τη φύση κάθε περιστατικού, πρέπει να πραγματοποιούνται εξετάσεις για υδρογονάνθρακες, θρεπτικά συστατικά, αιωρούμενα στερεά και άλλους πιθανούς ρύπους.
Η παρακολούθηση πρέπει επίσης να καλύπτει τα θαλάσσια απορρίμματα και τα μικροπλαστικά.
Η τεχνολογία παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι πλέον ιδιαίτερα ανεπτυγμένη και μπορεί να αξιοποιηθεί για την έγκαιρη ανίχνευση και ιχνηλάτηση της ρύπανσης, ιδιαίτερα στον Κόλπο της Λεμεσού.
Συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών, τηλεπισκόπηση, μοντέλα θαλάσσιων ρευμάτων, αισθητήρες και άλλα μέσα έγκαιρης ανίχνευσης μπορούν να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές να εντοπίζουν γρηγορότερα τα περιστατικά, να διερευνούν αποτελεσματικότερα την προέλευσή τους και να παρεμβαίνουν άμεσα.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πλήρης επιχειρησιακή ενεργοποίηση της Ομάδας Εποπτείας και Συντονισμού Αντιμετώπισης Ρύπανσης (ΟΕΣΑΡ), η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου τον Φεβρουάριο του 2025.
Απαιτείται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στελέχωσης και λειτουργίας, σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και κοινό πρωτόκολλο ανταπόκρισης, ώστε κάθε καταγγελία να ακολουθείται από άμεση επιτόπια επιθεώρηση, δειγματοληψία, περιορισμό της ρύπανσης, ενημέρωση του κοινού και διερεύνηση ενδεχόμενων ευθυνών.
Παράλληλα, πρέπει να ελεγχθεί στην πράξη η επάρκεια και η λειτουργία των εγκαταστάσεων παραλαβής αποβλήτων (Reception Facilities) από πλοία και να δημοσιοποιηθούν στοιχεία για τις επιθεωρήσεις, τις ποσότητες αποβλήτων που παραλαμβάνονται, τις παραβάσεις και τις κυρώσεις.
Η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» προϋποθέτει τον εντοπισμό της πηγής και την επιστημονική τεκμηρίωση της παράβασης.
Όταν η ευθύνη αποδεικνύεται, οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές και αποτρεπτικές, ενώ το κόστος της διερεύνησης και της περιβαλλοντικής αποκατάστασης δεν πρέπει να μετακυλίεται στην κοινωνία. Η ΟΠΟΚ επαναλαμβάνει την πάγια θέση της για ολοκληρωμένη και οικοσυστημική διαχείριση της παράκτιας ζώνης.
Απαιτείται η πλήρης και ουσιαστική εφαρμογή του Έβδομου Πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Βαρκελώνης για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης, με ενσωμάτωση των προνοιών του στον χωροταξικό σχεδιασμό, στην αδειοδότηση, στην παρακολούθηση και στην προστασία του παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η προστασία του Κόλπου της Λεμεσού δεν μπορεί να αναβάλλεται άλλο.
Η περιοχή έχει υποστεί σοβαρές και σωρευτικές πιέσεις από την μεγάλη έντονη και ταχεία ανάπτυξη και τις πολλαπλές δραστηριότητες, ενώ η μη υποβολή αιτήσεων για Γαλάζιες Σημαίες αναδεικνύει το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί.
Είναι καιρός να περάσουμε από τις εξαγγελίες στην ουσιαστική εφαρμογή μέτρων.
Στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς η καταγραφή των περιστατικών, αλλά ο εντοπισμός και η εξάλειψη των αιτιών τους, ώστε το πρόβλημα να επιλυθεί ολοκληρωτικά.
Οφείλουμε να προστατεύσουμε όχι μόνο τον Κόλπο της Λεμεσού, αλλά το σύνολο του θαλάσσιου περιβάλλοντος, των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας της Κύπρου, προς όφελος της κοινωνίας αλλά και των επόμενων γενεών.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους