Η 14η Σεπτεμβρίου 1944 είναι μία από τις πιο μαύρες σελίδες της Κατοχής στη Μακεδονία. Στα Γιαννιτσά πραγματοποιήθηκε μαζική εκτέλεση κατοίκων από γερμανικές δυνάμεις κατοχής και Έλληνες συνεργάτες...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Οι πηγές αναφέρουν διαφορετικούς αριθμούς —συχνότερα 112 ή περίπου 120 νεκρούς— λόγω διαφορών στις μεταπολεμικές καταγραφές. � ertnews.gr +1 Το χρονικό της Σφαγής των Γιαννιτσών — 14 Σεπτεμβρίου 1944 Σύνταξη κειμένου 14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1944 Η μαύρη ημέρα των Γιαννιτσών Στις 14 Σεπτεμβρίου 1944, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα, τα Γιαννιτσά έμελλε να γνωρίσουν μία από τις πιο φρικτές ημέρες της Κατοχής.

Η πόλη βρισκόταν ακόμη υπό γερμανική κατοχή. Η Εθνική Αντίσταση στην περιοχή ήταν έντονη και οι κατοχικές αρχές, μαζί με ένοπλους Έλληνες συνεργάτες τους, είχαν επιδοθεί σε επιχειρήσεις τρομοκράτησης του πληθυσμού και αντιποίνων.

Στην περιοχή είχε δράσει ο Γερμανός υπαξιωματικός των SS Φριτς Σούμπερτ, διαβόητος για τις θηριωδίες που είχε διαπράξει και σε άλλες περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας.

Στις επιχειρήσεις συμμετείχαν επίσης οι ένοπλοι συνεργάτες του Γεωργίου Πούλου.

Η παγίδα Τις πρωινές ώρες της 14ης Σεπτεμβρίου, ένοπλα τμήματα περικύκλωσαν τα Γιαννιτσά.

Κάτοικοι κλήθηκαν να παρουσιαστούν και πολλοί από αυτούς οδηγήθηκαν σε σημεία συγκέντρωσης.

Αυτό που δεν γνώριζαν ήταν ότι επρόκειτο για παγίδα.

Άνθρωποι που δεν αποτελούσαν στρατιωτικό στόχο συνελήφθησαν.

Ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκονταν κάτοικοι της πόλης, δημοτικοί υπάλληλοι και πρόσωπα που θεωρήθηκαν ότι είχαν σχέση με την Αντίσταση.

Ανάμεσα στα θύματα ήταν και ο δήμαρχος Γιαννιτσών Θωμάς Μαγκριώτης.

Τα βασανιστήρια και οι εκτελέσεις Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης.

Οι μαρτυρίες που διασώθηκαν περιγράφουν φρικτά βασανιστήρια πριν από τις εκτελέσεις.

Ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Εμίλ Βένγκερ, ο οποίος επισκέφθηκε τα Γιαννιτσά λίγες ημέρες αργότερα, κατέγραψε την εικόνα που αντίκρισε.

Οι άνθρωποι δεν εκτελέστηκαν απλώς με πυροβολισμούς.

Πολλοί είχαν προηγουμένως υποστεί άγριο ξυλοδαρμό και βασανισμούς.

Οι εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερα από ένα σημεία, μεταξύ άλλων σε χώρους της πόλης που χρησιμοποιήθηκαν ως τόποι κράτησης και εκτέλεσης.

Τα θύματα ανέρχονται, ανάλογα με την ιστορική καταγραφή, σε 112 έως περίπου 120 ανθρώπους.

Μεταγενέστερες έρευνες έχουν επισημάνει ότι υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στις ληξιαρχικές πράξεις, στα μνημεία και στις άλλες ιστορικές καταγραφές.

Ο ομαδικός τάφος Μετά τις εκτελέσεις, οι νεκροί οδηγήθηκαν σε ομαδικό τάφο.

Η εικόνα που αντίκρισαν οι κάτοικοι ήταν συγκλονιστική.

Μέσα σε λίγες ώρες μια ζωντανή πόλη είχε μετατραπεί σε τόπο θανάτου.

Οι μαρτυρίες των επιζώντων και οι μεταγενέστερες έρευνες αποτελούν σήμερα πολύτιμη ιστορική πηγή για την ανασύνθεση εκείνων των γεγονότων.

Η μεταπτυχιακή ιστορική έρευνα του Πανεπιστημίου αναφέρεται στη σφαγή ως γεγονός που εντάχθηκε στην πολιτική των κατοχικών αντιποίνων και εξετάζει ειδικά τις μαρτυρίες και τη μνήμη της πόλης.

Η πυρπόληση της πόλης Η τραγωδία όμως δεν τελείωσε με τις εκτελέσεις. Τα Γιαννιτσά υπέστησαν επίσης εκτεταμένες πυρπολήσεις.

Μεγάλο τμήμα της πόλης καταστράφηκε από τις φωτιές.

Οι κάτοικοι, τρομοκρατημένοι, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και αναζήτησαν καταφύγιο έξω από την πόλη, ακόμη και στην περιοχή του βάλτου, ζώντας προσωρινά σε πρόχειρα καταλύματα.

Ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Εμίλ Βένγκερ, αντικρίζοντας την κατάσταση λίγες ημέρες μετά, περιέγραψε τα Γιαννιτσά ως μια πόλη που έμοιαζε νεκρή.

Γιατί έγινε η σφαγή; Η σφαγή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής των αντιποίνων και της τρομοκράτησης του άμαχου πληθυσμού που ακολούθησαν οι κατοχικές δυνάμεις και οι συνεργάτες τους.

Στόχος ήταν να τρομοκρατηθούν οι κάτοικοι και να αποκοπεί η υποστήριξη προς την Εθνική Αντίσταση.

Η περίπτωση των Γιαννιτσών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της βίας που ασκήθηκε από τις κατοχικές δυνάμεις και τους Έλληνες συνεργάτες τους εναντίον του άμαχου πληθυσμού λίγο πριν από την κατάρρευση της γερμανικής κατοχής.

Η κραυγή των επιζώντων Οι Γιαννιτσιώτες δεν έμειναν σιωπηλοί.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1944, επιτροπή πολιτών των Γιαννιτσών απέστειλε μήνυμα προς την Εθνική Κυβέρνηση, ενημερώνοντας για τη σφαγή και ζητώντας βοήθεια και όπλα.

Η πόλη είχε πληρώσει βαρύ φόρο αίματος.

Και όμως, η απελευθέρωση πλησίαζε.

Η απελευθέρωση Οι γερμανικές δυνάμεις άρχισαν τελικά να αποσύρονται από την περιοχή.

Τα γερμανικά στρατεύματα εγκατέλειψαν τα Γιαννιτσά στις αρχές Νοεμβρίου του 1944, καθώς η γερμανική κατοχή στην Ελλάδα έφτανε στο τέλος της.

Όμως για τους κατοίκους των Γιαννιτσών η Κατοχή δεν τελείωσε πραγματικά εκείνη την ημέρα.

Έμειναν πίσω τα καμένα σπίτια.

Οι άδειοι δρόμοι.

Οι οικογένειες που έχασαν τους ανθρώπους τους.

Και πάνω απ' όλα, η μνήμη εκείνων που δεν γύρισαν ποτέ.

Η μνήμη Σήμερα, η 14η Σεπτεμβρίου δεν είναι απλώς μία ημερομηνία.

Είναι ημέρα μνήμης για τους ανθρώπους που δολοφονήθηκαν επειδή βρέθηκαν στο στόχαστρο μιας πολιτικής τρομοκρατίας και αντιποίνων.

Οι αριθμοί έχουν σημασία, αλλά πίσω από κάθε αριθμό υπήρχε ένας άνθρωπος: ένας πατέρας, μια μητέρα, ένας γιος, ένας αδελφός, ένας σύζυγος, ένας συμπολίτης. Η Σφαγή των Γιαννιτσών αποτελεί μέχρι σήμερα μία από τις πιο τραγικές μαρτυρίες της γερμανικής κατοχής στη Μακεδονία και ένα ιστορικό τραύμα που η πόλη εξακολουθεί να θυμάται. 14 Σεπτεμβρίου 1944. Τα Γιαννιτσά δεν ξεχνούν.

Αιωνία η μνήμη των θυμάτων.

Ποτέ ξανά.

Σημείωση για την ακρίβεια: θα δεις σε πηγές τους αριθμούς 110, 112 και 120.

Δεν είναι απαραίτητα αντίφαση· οι μεταγενέστερες έρευνες έχουν εντοπίσει διαφορετικές καταγραφές θυμάτων. Σε ακαδημαϊκή εργασία του ΕΑΠ αναλύεται ειδικά αυτή η διαφορά των πηγών. � Apothesis

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους