Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ολόκληρο το άρθρο που δημοσίευσα στην εφημερίδα Επικοινωνία πριν λίγες μέρες: Οι μαθησιακοί τύποι και τα λάθος ερωτήματα Μία από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις στην εκπαίδευση είναι ότι κάθε μαθητής διαθέτει έναν ιδιαίτερο «μαθησιακό τύπο». Άλλος είναι οπτικός, άλλος ακουστικός κ.ο.κ. Πρόκειται για τη λογική που έγινε ευρύτερα γνωστή μέσα από το μοντέλο VARK.

Εξ ου και ορισμένοι εκπαιδευτικοί οργανισμοί καλούν σε ανίχνευση του τύπου, ώστε το παιδί «να μάθει πιο εύκολα». Η ιδέα είναι γοητευτική.

Μας καλεί να αναγνωρίσουμε τη διαφορετικότητα των μαθητών και να προσαρμόσουμε τη διδασκαλία σε αυτήν.

Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δεν έχει αποδείξει ότι η «αντιστοίχιση» της διδασκαλίας με τον μαθησιακό τύπο βελτιώνει τις μαθησιακές επιδόσεις.

Στο βιβλίο μου «Φύση & Εκπαίδευση.

Από τα σύγχρονα αδιέξοδα στη Λογική της Ιστορίας» (εκδόσεις Κυβέρτι) εξετάζω, μεταξύ άλλων, τη σχέση ανάμεσα σε αυτό που ο άνθρωπος είναι (ως διαλεκτική σχέση ειδέναι και συνειδέναι) και σε εκείνο που, μέσα από την εκπαίδευση, μπορεί να γίνει.

Από αυτή την οπτική, θεωρώ προβληματική κάθε προσέγγιση που κινδυνεύει να μετατρέψει μια (ενδεχόμενη) σημερινή προτίμηση του μαθητή σε χαρακτηριστικό της μαθησιακής του ταυτότητας.

Το γεγονός ότι ένα παιδί προτιμά (ή έχει συνηθίσει να προτιμά) σήμερα μια εικόνα, αντί ενός απαιτητικού κειμένου, δε σημαίνει ότι είναι «οπτικός μαθητής». Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι δυσκολεύεται περισσότερο στην επεξεργασία του γραπτού λόγου.

Τι οφείλουμε τότε να κάνουμε ως εκπαιδευτικοί; Να προσαρμόζουμε διαρκώς τη διδασκαλία στη σημερινή του προτίμηση ή να το βοηθήσω να αναπτύξει ακριβώς εκείνη την ικανότητα που σήμερα του λείπει; Εδώ συναντώ τη σκέψη του Lev Vygotsky και την έννοια της Ζώνης Επικείμενης Ανάπτυξης.

Παιδαγωγικά σημαντικό δεν είναι μόνο αυτό που μπορεί ήδη να κάνει το παιδί, αλλά και αυτό που μπορεί να καταφέρει με την κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη.

Ένα διάγραμμα μπορεί ασφαλώς να βοηθήσει έναν μαθητή να προσεγγίσει ένα δύσκολο κείμενο.

Δεν χρειάζεται όμως να γίνει η μοίρα του.

Μπορεί να αποτελέσει τη σκαλωσιά (scaffolding) που σταδιακά θα του επιτρέψει να κατακτήσει το κείμενο χωρίς αυτήν.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο αν το VARK τεκμηριώνεται επιστημονικά. αλλά βαθύτερο: Ακόμη και αν μπορούσαμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τις μαθησιακές προτιμήσεις ενός παιδιού, γιατί θα έπρεπε η εκπαίδευση να οργανωθεί γύρω από αυτές; Η προτίμηση δεν είναι ταυτότητα, είναι στιγμή.

Η δυσκολία δεν είναι όριο, είναι αφετηρία.

Και η σημερινή ικανότητα δεν είναι παντοτινή, αλλά ένα βήμα μιας αναπτυξιακής πορείας.

Κλείνοντας, προτείνω να ρωτάμε: «Τι δεν μπορεί ακόμη να κάνει το κάθε παιδί και πώς θα το βοηθήσουμε να το κατακτήσει;» Σε αυτό το «ακόμη» βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η αντίθεση ανάμεσα σε μια εκπαίδευση που ταξινομεί τον μαθητή με βάση αυτό που είναι σήμερα και σε μια εκπαίδευση που συμβάλλει στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων του. #μαθησιακοι_τυποι #μαθηση #ψυχολογια

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους