«Η Ακατανίκητη Έλξη του Δρόμου και του Αέρα στην ποιητική συλλογή “Σαλός Μαγνήτης” της Ρωξάνης Νικολάου» (γράφει η Δέσποινα Πυρκεττή) Διαβάζοντας την «Αναζήτηση του Χαμένου Χρόνου» του Προυστ ως...
«Η Ακατανίκητη Έλξη του Δρόμου και του Αέρα στην ποιητική συλλογή “Σαλός Μαγνήτης” της Ρωξάνης Νικολάου» (γράφει η Δέσποινα Πυρκεττή) Διαβάζοντας την «Αναζήτηση του Χαμένου Χρόνου» του Προυστ ως μυθιστόρημα μαθητείας, όπου ο ήρωας μαθαίνει να ερμηνεύει αναδρομικά τα σημάδια που εκπέμπουν οι άνθρωποι και τα πράγματα, ο Ντελέζ περιγράφει πώς η τέχνη μπορεί να αποκαλύψει εκείνες τις ουσίες που επιδρούν επεξηγηματικά στα επιμέρους σημεία.
Στο λογοτέχνημα, εν προκειμένω,οι χειρονομίες, οι κινήσεις και οι αισθήσειςτων χαρακτήρων αντιστοιχούν σε υλικές έννοιες, και μόνο μέσα από τα σημεία τής τέχνης μεταμορφώνονται, «αποϋλοποιούνται» δηλαδή, προκειμένου να εκτεθεί η έσχατη ιδιότητα που ενσωματώνουν.
Αυτή η διαδικασία αναζήτησης της ουσίας των πραγμάτων —διευκρινίζει ο Ντελέζ— δεν μπορεί να εκκινήσει χωρίς τον εξαναγκασμόπου προκρίνει ο ίδιος ο Προυστ.« αλήθεια», λέει ο Ντελέζ,«δεν είναι ποτέ το προϊόν μιας προκαταβολικής καλής θέλησης, αλλά το αποτέλεσμα βίας πάνω στη σκέψη». (σ. 29) Η βία που ασκεί πάνω μας ένας ήχος ή μια μυρωδιά, δηλαδή ένα αισθητό, υλικό σημείο, κινητοποιεί τη μνήμη· όμως μόνο αν η ανάμνηση υπερβεί τους προσωπικούς συνειρμούς και ανασυνθέσει χρόνους και απόψεις, μπορεί να αποκαλύψει μιαν ουσιαστική διαφορά καινα μας εκθέσει σε κάτι πρωτόγνωρο.
Για την προηγούμενη συλλογή της Ρωξάνης Νικολάου, Ψαλιδιστής, (Τεχνοδρόμιο 2018) είχα γράψει ότι αποτελείται από ανθρωπόμορφα ποιήματα και αναμορφωτικές εικόνες, που «προκαλούν τη συμβατική οπτική αντίληψη» και μπορούν να σου αποκαλύψουν «τα ωραία μυστικά της αναδημιουργίας στα μετόπισθεν της όρασης» (Ορίζοντας/Διάλογος, 1/12/2019). Στην πιο πρόσφατη κατάθεσή της, Σαλός Μαγνήτης (Φαρφουλάς 2022), η ποιήτρια μεταχειρίζεται προσφιλή δομικά υλικά, όπως είναι ο κήπος, το σπίτι, οι ίσκιοι και τα κλώνια, όμως τα αναδεύει με καινούρια σημεία ώστε να προκύπτουν διαφορετικά ερμηνευτικά ενδεχόμενα.
Στο πρώτο, άτιτλο μέρος τού Σαλού Μαγνήτη, που περιλαμβάνει 31 από τα συνολικά 53 ποιήματα, η πιο έξεργη εικόνα είναι εκείνη του ενσαρκωμένου δρόμου, «που ξεπέζεψε και σκότωσε τ’ άλογό του», που οπισθοχωρούσε ή που «γάβγιζε πνιχτά και σε τραβούσε πίσω κοντά του». Σε τουλάχιστον πέντε ποιήματα, ο δρόμος προσωποποιείται και αυτενεργεί—όπως άλλωστε προσωποποιείται και στον Ψαλιδιστή,σε στίχους όπως «Η άκρη του δρόμου μου έφτασε και με κοιτάζει». Όμως, σε εκείνη τη συλλογή προεξάρχει ο κήπος με τα συμφραζόμενά του. Στον Σαλό Μαγνήτη, το γενικό πρόσταγμα ανήκει στον δρόμο· στον δρόμο ως μέσοχωροχρονικής μετατόπισης, αλλά επίσης—και αυτό είναι ένα από τα πιο υποβλητικά γνωρίσματα της νέας συλλογής—ως φορέα αδήριτης ανάγκης και ακατανίκητης έλξης. Η αυτενέργεια του δρόμου ενέχει μια παράδοξη βία,που αναμοχλεύει την αναζήτηση της ουσίας
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους