Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο χάρτης δεν είναι ουδέτερος. Για αιώνες κοιτάζουμε τον κόσμο μέσα από έναν συγκεκριμένο χάρτη: τον χάρτη που κατασκεύασε το 1569 ο Γεράρδος Μερκάτορας.

Βρίσκεται στα σχολικά βιβλία, στις αίθουσες διδασκαλίας, στα μέσα ενημέρωσης και στις ψηφιακές εφαρμογές. (Εικόνα 1) Όμως ο χάρτης αυτός δεν σχεδιάστηκε για να δείχνει το πραγματικό μέγεθος των ηπείρων.

Δημιουργήθηκε για τη ναυσιπλοΐα, επειδή αποδίδει με ακρίβεια τις κατευθύνσεις και επιτρέπει στους ναυτικούς να χαράζουν ευθείες πορείες.

Για αυτόν τον σκοπό άλλωστε είναι εξαιρετικά χρήσιμος.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν χρησιμοποιείται ως γενικός χάρτης του κόσμου. Η Μερκατορική προβολή μεγαλώνει υπερβολικά τις περιοχές κοντά στους πόλους και μικραίνει εκείνες που βρίσκονται κοντά στον Ισημερινό.

Έτσι, η Γροιλανδία εμφανίζεται περίπου ίση με την Αφρική, ενώ στην πραγματικότητα η Αφρική είναι περίπου δεκατέσσερις φορές μεγαλύτερη.

Η παραμόρφωση αυτή δεν αλλάζει τη γεωγραφία.

Αλλάζει, όμως, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πρόσφατη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με την οποία ενθαρρύνεται η χρήση ισοδύναμων προβολών όπως η Equal Earth (εικόνα 2), έχει ιδιαίτερη σημασία.

Δεν πρόκειται για απαγόρευση της Μερκατορικής προβολής ούτε για την επιβολή ενός μοναδικού χάρτη.

Πρόκειται για μια διεθνή υπενθύμιση ότι κάθε χάρτης αποτελεί επιλογή: επιλέγει τι θα διατηρήσει και τι θα παραμορφωθεί τελικά.

Οι χάρτες είναι άλλωστε και πολιτικά προϊόντα. Ο Mark Monmonier, καθηγητής Γεωγραφίας στο Syracuse University και ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της Χαρτογραφίας, υποστήριξε ότι έξω από την περιορισμένη εφαρμογή της στη ναυσιπλοΐα δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος να χρησιμοποιείται πια σήμερα η Μερκατορική προβολή ως γενικός χάρτης του κόσμου. Ο Greg Lauer διατυπώνει μια πιο ισορροπημένη τεχνική άποψη: η Μερκατορική Προβολή δεν είναι «λάθος». Είναι ένας σωστός χάρτης για έναν συγκεκριμένο σκοπό, ο οποίος όμως χρησιμοποιήθηκε συχνά σε λάθος εφαρμογές. Η Equal Earth, αντίθετα, διατηρεί τις πραγματικές αναλογίες των επιφανειών, αν και δεν διατηρεί ορθά τα σχήματα και τις αποστάσεις. (ABC News Australia) Ο Bernhard Jenny, καθηγητής στο Monash University και συνδημιουργός της προβολής Equal Earth, υπενθυμίζει ότι η Μερκατορική Προβολή σχεδιάστηκε για τη ναυσιπλοΐα και όχι για να συγκρίνουμε τις ηπείρους.

Η προβολή Equal Earth δημιουργήθηκε ακριβώς για να προσφέρει μια πιο ισορροπημένη και επιστημονικά κατάλληλη εικόνα του πλανήτη στην εκπαίδευση, στα μέσα ενημέρωσης και στους θεματικούς χάρτες. (EL PAÍS) Ο ΟΗΕ δεν χρησιμοποιεί απλώς έναν χάρτη.

Χρησιμοποιεί τον χάρτη ως σύμβολο.

Το έμβλημα, ο προσανατολισμός, το κέντρο και η προβολή του χάρτη δεν είναι ουδέτερες επιλογές.

Εκφράζουν έναν συγκεκριμένο τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο, να οργανώνουμε τον χώρο και να αντιλαμβανόμαστε τελικά την θέση μας σε αυτόν.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι να αντικαταστήσουμε έναν «κακό» χάρτη με έναν «καλό». Τέλειος επίπεδος χάρτης δεν υπάρχει. Η Γη είναι σφαιρική και κάθε προσπάθεια να αποτυπωθεί σε επίπεδη επιφάνεια (χαρτί ή οθόνη) συνεπάγεται κάποια παραμόρφωση.

Το πραγματικό ερώτημα είναι πάντα ο σκοπός του χάρτη.

Για τη ναυσιπλοΐα, η Μερκατορική προβολή παραμένει χρήσιμη και σωστή επιλογή.

Για τη διδασκαλία του μεγέθους των ηπείρων, την κατανόηση των παγκόσμιων ανισοτήτων και την παρουσίαση γεωδεδομένων, οι ισοδύναμες προβολές είναι επιστημονικά καταλληλότερες.

Οι χάρτες δεν είναι απλώς τεχνικά εργαλεία.

Διαμορφώνουν τη μνήμη, τη γνώση και τη συλλογική μας φαντασία.

Όπως έχει ειπωθεί εύστοχα, «το μέγεθος διαβάζεται ως σημασία». Όταν μια ήπειρος παρουσιάζεται διαρκώς μικρότερη από την πραγματική της έκταση, είναι πιθανό να υποτιμάται και η θέση της στη συνείδηση των ανθρώπων.

Η αλλαγή του χάρτη δεν αλλάζει τον κόσμο.

Μπορεί, όμως, να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τον βλέπουμε.

Και ίσως, για να αντιληφθούμε πληρέστερα την πραγματικότητα, χρειάζεται συνεχώς να επανεξετάζουμε "τους καθρέφτες της γης" (Χάρτες) με τους οποίους τη μαθαίνουμε. 'Αλλωστε ποιος μπορεί να αποκλείσει ότι κάποτε μπορούμε να καταλήξουμε πολιτικά και στην άποψη του McArthur για την εικόνα του κόσμου (Εικόνα 3). Nicolas Karanikolas I Nicolas Karanikolas II

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους