"Και αν δεν είχες τελειώσει μια γαμημένη Ιατρική τι κάνεις; Κάθεσαι και κλαις το παιδί σου μετά;" Με όσα βγαίνουν τις τελευταίες ώρες στη δημοσιότητα για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, έχω αρχίσει...
"Και αν δεν είχες τελειώσει μια γαμημένη Ιατρική τι κάνεις; Κάθεσαι και κλαις το παιδί σου μετά;" Με όσα βγαίνουν τις τελευταίες ώρες στη δημοσιότητα για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, έχω αρχίσει να διαβάζω πράγματα που, εάν τελικά επιβεβαιωθούν από την έρευνα, δεν είναι απλώς ανησυχητικά αλλά ανατριχιαστικά.
Σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται από την εξέταση ηλεκτρονικών συσκευών, οι Αρχές φέρεται να έχουν εντοπίσει ακόμη και αναζητήσεις σε εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης σχετικά με το πώς επαναφέρεται ένας ασθενής, ενώ εξετάζονται διαγραφές ραντεβού, ψηφιακά ίχνη και το ίδιο το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης.
Μην προτρέχουμε, όμως, φέρεται, εξετάζεται, ερευνάται.
Δεν ήμασταν εκεί, δεν έχουμε τον πλήρη φάκελο, δεν είμαστε ανακριτές, εισαγγελείςή ιατροδικαστές και επειδή ακριβώς μιλάμε για ανθρώπους και για έναν νεκρό άνθρωπο, δεν πρόκειται να καταδικάσουμε κανέναν από τα κοινωνικά δίκτυα.
Άλλο όμως αυτό και άλλο να κάνουμε πως δεν βλέπουμε τα τεράστια ερωτήματα που ήδη υπάρχουν.
Τον λόγο έχουν τα στοιχεία και η Δικαιοσύνη, εμείς απλά έχουμε υπομονή ως κοινωνία για την ώρα.
Όλη αυτή η ιστορία μού έφερε στο μυαλό κάτι πολύ πιο παλιό και πολύ προσωπικό.
Θα μπορούσα να διηγηθώ αμέτρητα περιστατικά που έχω συναντήσει όλα αυτά τα χρόνια αλλά δεν χρειάζεται, θα πω μόνο δύο που συνέβησαν πριν περίπου δεκαπέντε χρόνια, όταν περιμέναμε να γεννηθεί η κόρη μου.
Πάμε λοιπόν στον πρώτο γυναικολόγο, δεν έχει καμία απολύτως σημασία ούτε ποιος ήταν ούτε σε ποια πόλη.
Ξεκινάει τον υπέρηχο, κοιτάζει, ξανακοιτάζει, πηγαίνει τον ηχοβολέα από δω, από εκεί και κάποια στιγμή λέει "μα δεν βλέπω το παιδί". Εκεί αισθάνθηκα περίπου τρία εγκεφαλικά να περνούν το ένα πίσω από το άλλο από το κεφάλι μου, γουρλώνω τα μάτια, κοιτάζω την οθόνη, κοιτάζω και αυτόν, ξανακοιτάζω την οθόνη και στο τέλος τού δείχνω πού είναι οι ωοθήκες και πού βρίσκεται το έμβρυο.
Επειδή ακόμη προσπαθούσα να είμαι "άνθρωπος", του λέω "συνάδελφε, τα γυαλιά σας μάλλον ξεχάσατε ή πρέπει να είστε εμφανώς κουρασμένος σήμερα". Μέχρι εκεί! Τέλος εξέτασης, τέλος και ο συγκεκριμένος γυναικολόγος και άμεση αλλαγή γιατρού.
Περνάει ο καιρός, φτάνουμε περίπου στον έβδομο μήνα της εγκυμοσύνης και τότε διαπιστώνεται σοβαρό πρόβλημα με τον πλακούντα και την ανάπτυξη του παιδιού.
Ο νέος γιατρός; Αφήστε το! Άλλο επίπεδο, πτυχία στον τοίχο, πιστοποιητικά, κορνίζες, φωτισμοί, έπιπλα, διακοσμητικά, φρου-φρου και αρώματα, μπαίνεις μέσα και δεν ξέρεις αν ήρθες για γυναικολογική εξέταση ή αν ψάχνεις καναπέ στο Μιλάνο.
Μέσα σε όλη αυτή την υπερπαραγωγή ακούω από τα χείλη του το "δεν πειράζει, Δημήτρη.
Θα πάμε μέχρι τον ένατο μήνα και τότε βλέπουμε αν θα κάνουμε καισαρική". Κάπου εκεί αρχίζω να μετράω μέχρι το δέκα διότι όταν υπάρχει σοβαρή πλακουντιακή δυσλειτουργία, το ερώτημα δεν είναι "πώς θα γράψουμε εννέα μήνες στο ημερολόγιο ή δεν μου βγαίνουν οι ημερομηνίες στο πρόγραμμα τοκετών, να το καθυστερήσουμε κανά δίμηνο;" αλλά "τρέφεται σωστά το έμβρυο; Οξυγονώνεται; Αναπτύσσεται; Τι δείχνουν τα doppler; Ποια είναι η εμβρυϊκή του κατάσταση; Ποιος είναι πλέον ο μεγαλύτερος κίνδυνος, η προωρότητα ή η συνέχιση μιας κύησης μέσα σε ένα περιβάλλον που μπορεί να μην το υποστηρίζει επαρκώς;". Αυτή είναι η ιατρική συζήτηση, κυρίες και κύριοι! Όχι το "έλα μωρέ, μέχρι τον ένατο, δε χάθηκε και ο κόσμος". Προσπαθώ λοιπόν να του το εξηγήσω με την υπομονή που μου είχε απομείνει και ακούω ξανά ως απάντηση το "όχι, Δημήτρη! Γιατί να μπούμε στην ταλαιπωρία αυτή; Θα φτάσουμε στον ένατο και ότι γίνει". Εκεί τελείωσε η υπομονή μου, ειλικρινά! Του είπα, λοιπόν, περίπου όπως μπορούσα εκείνη τη στιγμή "καριόλη, αυτές τις μαλακίες να τις λες αλλού, όχι σε μένα.
Με το παιδί μου δεν θα πειραματιστείς" και τον ενημέρωσα επίσης, με αρκετά λιγότερο ακαδημαϊκή ορολογία, ότι από εκείνη τη στιγμή και μετά καλό θα ήταν όταν με βλέπει στον δρόμο να αλλάζει πεζοδρόμιο, πράγμα που, παρεμπιπτόντως, κάνει εδώ και δεκαπέντε χρόνια.
Πήρα τη γυναίκα μου και φύγαμε.
Την επόμενη ημέρα βρισκόταν σε πανεπιστημιακή κλινική, έγινε η απαραίτητη εκτίμηση, προγραμματίστηκε η γέννηση για την επόμενη ημέρα, έγινε καισαρική και τελείωσε εκεί το πανηγύρι.
Και φτάνω τώρα στο μοναδικό πράγμα που πραγματικά με ενοχλεί σε όλη αυτή την ιστορία.
Εγώ είχα τελειώσει μια γαμημένη Ιατρική, μπορούσα να κοιτάξω μια οθόνη και να καταλάβω περίπου τι βλέπω, μπορούσα να ακούσω μια ιατρική εξήγηση και να καταλάβω αν μου βγάζει νόημα, μπορούσα να κάνω τη δεύτερη ερώτηση και την τρίτη, μπορούσα να πω "όχι, κάτι εδώ δεν κολλάει" και τελικά μπορούσα να πάρω τη γυναίκα μου από το χέρι και να πω "φεύγουμε". Ο άνθρωπος όμως που δεν ξέρει Ιατρική; Αυτός τι διάολο κάνει; Η έγκυος γυναίκα που κάθεται απέναντι από έναν γιατρό και φοβάται για το παιδί της τι κάνει; Ο πατέρας που δεν γνωρίζει ούτε τι είναι το doppler τι κάνει; Ο εβδομηντάχρονος που ακούει δέκα ιατρικούς όρους μέσα σε δύο λεπτά και δεν καταλαβαίνει ούτε τους μισούς τι κάνει; Ο καρκινοπαθής; Ο καρδιοπαθής; Ο άνθρωπος που είναι τρομαγμένος, πονάει, δεν ξέρει και βλέπει απέναντί του μία λευκή μπλούζα και σαράντα πτυχία στον τοίχο, αυτός τι φταίει; Εδώ υπάρχει ένα τεράστιο πρόβλημα που αρνούμαστε να συζητήσουμε. Η Ιατρική είναι επιστήμη αλλά η Ιατρική δεν αυτοεφαρμόζεται, την εφαρμόζουν άνθρωποι και οι άνθρωποι μπορεί να είναι εξαιρετικοί, μπορεί να είναι ιδιοφυείς, μπορεί να είναι ευσυνείδητοι, μπορεί να ξενυχτούν πάνω από έναν ασθενή, μπορεί όμως να είναι και μέτριοι, μπορεί να είναι κουρασμένοι, μπορεί να είναι υπερφίαλοι, μπορεί να έχουν μείνει επιστημονικά είκοσι χρόνια πίσω, μπορεί να θεωρούν ότι ξέρουν κάτι που στην πραγματικότητα δεν ξέρουν και ναι, ω ναι, μπορεί να είναι και επικίνδυνοι.
Το πτυχίο αποδεικνύει ότι κάποτε ολοκλήρωσες μία συγκεκριμένη εκπαιδευτική διαδικασία, δεν πιστοποιεί διά βίου την κρίση σου, δεν πιστοποιεί διά βίου τις γνώσεις σου, δεν πιστοποιεί την ενσυναίσθησή σου, δεν πιστοποιεί το ήθος σου και κυρίως δεν σου χαρίζει το αλάθητο.
Έχω φίλους γιατρούς στους οποίους θα άφηνα τη ζωή μου χωρίς δεύτερη σκέψη και ξέρετε ποιο είναι ένα από τα χαρακτηριστικά των πραγματικά καλών γιατρών που έχω γνωρίσει; Δεν ντρέπονται να πουν "δεν ξέρω", "θέλω να το ψάξω", "θέλω δεύτερη γνώμη", "δεν είναι το αντικείμενό μου", "πρέπει να σε δει άλλος ειδικός". Δεν είναι αδυναμία, αυτό είναι επιστήμη.
Αδυναμία είναι να μην ξέρεις και να παριστάνεις ότι ξέρεις επειδή απέναντί σου κάθεται ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να καταλάβει τη διαφορά και αν υπάρχει κάτι που θέλω να μείνει από αυτή την ιστορία, δεν είναι ούτε το βρίσιμο στον γυναικολόγο ούτε το αν είχα δίκιο να του μιλήσω έτσι αλλά κάτι πολύ απλούστερο, ο γιατρός δεν είναι ιερέας, το ιατρείο δεν είναι ναός και ο ασθενής δεν είναι ποίμνιο.
Ρωτάτε, ξαναρωτάτε, ζητήστε να σας εξηγήσουν, πάρτε δεύτερη γνώμη και αν πρόκειται για κάτι σοβαρό και κάτι μέσα σας ουρλιάζει ότι αυτό που ακούτε δεν βγάζει νόημα, πηγαίνετε και σε τρίτον.
Η δεύτερη γνώμη δεν είναι προσβολή για έναν γιατρό αλλά δικαίωμα του ασθενούς και ο πραγματικά καλός γιατρός δεν φοβάται τη δεύτερη γνώμη αλλά πολλές φορές τη ζητά ο ίδιος.
Δεν γνωρίζω ακόμη τι ακριβώς συνέβη στον Γιώργο Μαζωνάκη και δεν πρόκειται να κάνω τον δικαστή αλλά αν τελικά επιβεβαιωθούν όσα σήμερα διαβάζουμε και ειδικά αν επιβεβαιωθεί ότι άνθρωποι με την ιδιότητα του γιατρού, μπροστά σε μια κατάρρευση ασθενούς, αναζητούσαν στην Τεχνητή Νοημοσύνη πώς να τον επαναφέρουν τότε το ερώτημα δεν θα είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι καλή ή κακή αλλά πολύ πιο απλό, αν ο άνθρωπος που έχει αναλάβει τη ζωή σου χρειάζεται εκείνη ακριβώς τη στιγμή να ρωτήσει μια μηχανή πώς γίνεται η βασική διαχείριση μιας ανακοπής, τότε ποιος ακριβώς έχει αναλάβει τη ζωή σου; Αν εσύ δεν έχεις τις γνώσεις να καταλάβεις ότι κάτι πάει στραβά, ποιος σε προστατεύει; Τελικά οι κορνίζες στον τοίχο δεν κρατάνε κανέναν ζωντανό, ούτε τα ακριβά έπιπλα, ούτε οι τίτλοι, ούτε τα instagram stories, ούτε τα "Dr." πριν από ένα όνομα, αυτά που κρατάνε κάποιον ζωντανό είναι η γνώση, η κρίση, η εκπαίδευση, η ετοιμότητα, η ευθύνη και πάνω από όλα εκείνη η ρημάδα η επιστημονική ταπεινότητα που σου επιτρέπει να γνωρίζεις και πού τελειώνουν οι γνώσεις σου.
Όλα τα υπόλοιπα είναι ντεκόρ για τον φίκο στο περβάζι του σαλονιού αναμονής. Δημήτρης Ποντίκας (απλά ένας άνθρωπος)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους