Τις τελευταίες ημέρες έχει δημιουργηθεί μεγάλη αναστάτωση γύρω από τις αγγελίες υιοθεσίας και την Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας. Και μέσα σε όλον αυτόν τον θόρυβο υπάρχει ένα ερώτημα πολλών...
Τις τελευταίες ημέρες έχει δημιουργηθεί μεγάλη αναστάτωση γύρω από τις αγγελίες υιοθεσίας και την Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας.
Και μέσα σε όλον αυτόν τον θόρυβο υπάρχει ένα ερώτημα πολλών εθελοντών που θεωρώ απολύτως δικαιολογημένο: "Εγώ φροντίζω ένα αδέσποτο, το έχω ίσως στο σπίτι μου ή σε αναδοχή, πληρώνω τροφές και κτηνιάτρους, θέλω να του βρω οικογένεια, αλλά δεν έχω πρόσβαση στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας.
Αν ο Δήμος αδιαφορεί, τι ακριβώς πρέπει να κάνω για να λειτουργήσω νόμιμα; Να αφήσω το ζώο στον δρόμο;" Αυτό είναι πραγματικό πρόβλημα.
Και δεν πρόκειται να το κρύψω πίσω από ένα "έτσι λέει ο νόμος". Πρέπει όμως πρώτα να δούμε τι πράγματι λέει ο νόμος: αγγελίες υιοθεσίας σκύλων και γατών επιτρέπονται μόνο εφόσον συνοδεύονται από τον υπερσύνδεσμο της αντίστοιχης ανάρτησης στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας.
Το ίδιο ακριβώς αναφέρει σήμερα και η επίσημη πλατφόρμα του pet.gov.gr. Μάλιστα, μετά την επίσημη καταχώριση δημιουργείται ειδικός σύνδεσμος ακριβώς για να μπορεί η αγγελία να κοινοποιείται σε Facebook, Instagram, TikTok, ιστοσελίδες και οπουδήποτε αλλού.
Άρα η φιλοσοφία του νόμου δεν είναι να μην προωθείτε τα ζώα στα social media αλλά να τα προωθήσετε όσο περισσότερο μπορείτε, αλλά το ζώο πρέπει πρώτα να έχει αποκτήσει νόμιμη ταυτότητα και επίσημη διαδρομή μέσα στο ΕΜΖΣ.
Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται το πραγματικό πρόβλημα των εθελοντών.
Η σημερινή λειτουργία της Πανελλήνιας Πλατφόρμας δίνει δυνατότητα δημιουργίας της επίσημης καταχώρισης σε πιστοποιημένους υπαλλήλους Δήμων, σε εκπροσώπους φιλοζωικών σωματείων και οργανώσεων καταχωρισμένων στο ΕΜΖΣ και σε εκπροσώπους εγγεγραμμένων καταφυγίων.
Ο απλός φιλόζωος ή εθελοντής δεν διαθέτει γενική αυτοτελή πρόσβαση για να αναρτήσει ο ίδιος οποιοδήποτε αδέσποτο προς υιοθεσία.
Υπάρχουν ειδικές εξαιρέσεις που δεν πρέπει να συγχέονται με αυτό.
Για παράδειγμα, ο νόμος επιτρέπει σε ιδιώτη να περισυλλέξει αδέσποτο ημίαιμο ζώο για να το υιοθετήσει ο ίδιος, οπότε μεριμνά άμεσα για τη σήμανση ή τη μεταβολή των στοιχείων του στο ΕΜΖΣ.
Αυτό όμως είναι κάτι τελείως διαφορετικό από το να περισυλλέγει κάποιος ζώα και να τα διαθέτει συστηματικά προς υιοθεσία σε τρίτους εκτός της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Η εγκύκλιος του ΥΠΕΣ της 23ης Δεκεμβρίου 2025 κάνει αυτή τη διάκριση ακόμη σαφέστερη.
Επομένως, όταν ένας απλός εθελοντής έχει υπό τη φροντίδα του αδέσποτο ευθύνης Δήμου, το πρόβλημα δεν λύνεται με το να του πούμε "Βρες μόνος σου τρόπο να παρακάμψεις το σύστημα". Αλλά ούτε είναι δίκαιο να του πούμε πως "Αφού δεν έχεις πρόσβαση, κράτησέ το για πάντα ή άφησέ το στον δρόμο". Γιατί υπάρχει κάποιος που έχει θεσμική και νομική υποχρέωση να ενεργήσει.
Και αυτός είναι ο Δήμος.
Το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν. 4830/2021 δεν λέει ότι οι Δήμοι "μπορούν", αν θέλουν, να ασχολούνται με τις υιοθεσίες.
Λέει ότι υποχρεούνται να διαθέτουν ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα διαχείρισης των αδέσποτων ζώων, το οποίο περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον περισυλλογή, κτηνιατρική περίθαλψη, ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή στο ΕΜΖΣ, στείρωση, εύρεση αναδόχων και υιοθεσία. Ο Δήμος μπορεί επίσης να συνεργάζεται νόμιμα με καταχωρισμένα φιλοζωικά σωματεία και οργανώσεις και, μάλιστα, ο ίδιος ο νόμος προβλέπει ότι στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας μπορούν να αναλαμβάνονται και οι διαδικασίες που απαιτούνται για την υλοποίηση υιοθεσιών.
Άρα το "ο υπάλληλος του Δήμου δεν γνωρίζει να χρησιμοποιήσει το ΕΜΖΣ" δεν αποτελεί απάντηση προς τον εθελοντή.
Και υπάρχει ακόμη μία διάταξη που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική.
Το άρθρο 40 του Ν. 4830/2021 υποχρεώνει κάθε Δήμο να ορίζει υπάλληλο, αντιδήμαρχο ή εντεταλμένο σύμβουλο ως υπεύθυνο για θέματα ζώων συντροφιάς, με καθήκον να μεριμνά για την εύρυθμη υλοποίηση του προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων.
Επομένως δεν μπορεί η Πολιτεία από τη μία να απαιτεί από τον εθελοντή να χρησιμοποιεί τη νόμιμη διαδικασία και από την άλλη ο αρμόδιος Δήμος να του κλείνει την πόρτα.
Και εδώ θέλω να είμαι ξεκάθαρος προς τους εθελοντές.
Αν έχετε υπό τη φροντίδα σας αδέσποτο ζώο, αν ο Δήμος έχει ή οφείλει να έχει τη διαχείρισή του και ζητάτε να σημανθεί, να καταχωριστεί σωστά και να αναρτηθεί στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας, μην αρκείστε πλέον στα τηλεφωνήματα.
Κάντε το αίτημα εγγράφως.
Ζητήστε αριθμό πρωτοκόλλου.
Ζητήστε συγκεκριμένα την εφαρμογή των άρθρων 7 και 10 του Ν. 4830/2021.
Ζητήστε να σας γνωστοποιηθεί ποιος είναι ο υπεύθυνος του Δήμου για τα ζώα συντροφιάς κατά το άρθρο 40. Και αν ο Δήμος εξακολουθεί να μην ενεργεί, τότε η απάντηση δεν μπορεί να είναι να παρανομήσει ο εθελοντής για να καλύψει την αδράνειά του.
Η απάντηση είναι τεκμηριωμένη καταγγελία για την αδράνεια του Δήμου και κλιμάκωση στις αρμόδιες αρχές. Η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών έχει ως θεσμικό σκοπό τη συστηματική παρακολούθηση της εφαρμογής του Ν. 4830/2021 και στο Υπουργείο υπάγεται το Τμήμα Προστασίας Ζώων Συντροφιάς, το οποίο έχει αρμοδιότητες για τη διαχείριση των αδέσποτων και τις υποχρεώσεις των Δήμων.
Ο ίδιος ο νόμος χαρακτηρίζει το αρμόδιο Τμήμα του Υπουργείου ως αρχή εποπτείας της εφαρμογής των προγραμμάτων περισυλλογής και διαχείρισης αδέσποτων ζώων από τους Δήμους.
Και από εδώ και πέρα αυτή είναι και η δική μου θέση: Δεν θα ζητήσω από τον εθελοντή που ταΐζει, περιθάλπει, φιλοξενεί και προσπαθεί να σώσει ένα ζώο να πληρώσει το τίμημα της αδιαφορίας ενός Δήμου.
Αλλά ούτε θα δεχθώ ότι η αδιαφορία του Δήμου αποτελεί δικαιολογία για να καταργήσουμε την ιχνηλασιμότητα.
Γιατί στο τέλος το ζώο είναι εκείνο που χρειάζεται να έχει μία καθαρή διαδρομή μέσω ιχνηλασιμότητας.
Αυτό δεν είναι "νομολαγνεία" αλλά προστασία του ζώου.
Και σε όσους εθελοντές βρίσκονται σήμερα πραγματικά εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε έναν νόμο που τους ζητά να ακολουθήσουν συγκεκριμένη διαδικασία και σε έναν Δήμο που αρνείται να κάνει τη δουλειά του, θέλω να πω κάτι απλό: Όποιος αντιμετωπίζει συγκεκριμένη άρνηση ή αδράνεια Δήμου για καταχώριση, αναδοχή ή ανάρτηση αδέσποτου προς υιοθεσία, μπορώ να βοηθήσω στη σύνταξη του έγγραφου αιτήματος και, όπου χρειαστεί, της επόμενης καταγγελίας.
Δεν πρόκειται να πολεμήσω τους εθελοντές για να εφαρμοστεί ο νόμος.
Θα απαιτήσω από εκείνους στους οποίους ο νόμος αναθέτει την ευθύνη να αρχίσουν επιτέλους να την αναλαμβάνουν.
Και αν χρειαστούν αλλεπάλληλα πρωτοκολλημένα αιτήματα και καταγγελίες μέχρι να αλλάξει αυτή η πραγματικότητα, τότε αυτό και θα γίνει.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους