Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ταρίκ Αλί: Αναταραχή στη Γερμανία >>Τα αποτελέσματα των εκλογών στο γερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ αφύπνισαν ορισμένους σχολιαστές, δεν αποτελούν όμως και τόσο μεγάλη έκπληξη. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ενισχύεται με ταχύ ρυθμό και το λεγόμενο «τείχος προστασίας», που έχουν υψώσει τα κόμματα του «ακραίου κέντρου» της γερμανικής ελίτ, δεν έκανε παρά να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία.

Το γεγονός ότι το 44% των ψηφοφόρων στις εκλογές του κρατιδίου ψήφισε AfD αποτελεί ζοφερή απόδειξη αυτής της εξέλιξης. Η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), η οποία είχε συγκεντρώσει 37% το 2021, έχει πλέον υποχωρήσει στο 18,5%, ενώ, από την άλλη πλευρά, το Die Linke συγκεντρώνει περισσότερες ψήφους από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και το κόμμα της Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) έχει ξεπεράσει το όριο του 5%. Αναταραχή. Αντιφάσεις. Αποτυχίες.

Αυτές είναι οι λέξεις που μου έρχονται στο μυαλό.

Και δεν είναι μόνο η Γερμανία, με το παρελθόν του Τρίτου Ράιχ, που κινείται προς μια υπερεθνικιστική κατεύθυνση.

Είναι ολόκληρη η Ευρώπη, στον έναν ή τον άλλο βαθμό.

Και αυτό θα συνεχιστεί όσο οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ επιμένουν ότι καμία μεταρρύθμιση δεν είναι δυνατή και ότι η σημερινή μορφή του καπιταλισμού είναι παγιωμένη επ’ αόριστον.

Οι πόλεμοι που ακολούθησαν την 11η Σεπτεμβρίου υπήρξαν καταστροφικοί, οδηγώντας το δυτικό σύστημα σε παγίδες που το ίδιο δημιούργησε.

Οι πόλεμοι στο εξωτερικό και οι χρηματιστικοποιημένες οικονομίες ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση στην Ευρώπη.

Αυτό είναι το υπόβαθρο όσων συμβαίνουν στη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βρετανία. θεωρούσαν την ΕΕ ένα είδος χρυσού προτύπου, ικανού να συγκρατεί αυτομάτως τον εθνικισμό των μεγάλων κρατών, θα πρέπει ασφαλώς πλέον να επανεξετάζουν τις επί μακρόν εδραιωμένες παραδοχές τους.

Οι δύο κατεξοχήν καθημερινές και εβδομαδιαίες φωνές του δυτικού καπιταλισμού —οι Financial Times και ο Economist— δεν αγνοούν όλα αυτά.

Και η ροζ εφημερίδα ενίοτε, αν και σπάνια, αποδεικνύεται αντάξια του χρώματός της.

Το εβδομαδιαίο περιοδικό, όμως, είναι χαμένη υπόθεση: συχνά αντιδραστικό με έναν εξαιρετικά ανόητο τρόπο, απολύτως εναρμονισμένο με τον σημερινό φιλελευθερισμό, τον οποίο ασπάζεται άκριτα.

Πριν από κάτι λιγότερο από μία δεκαετία είχα υποστηρίξει ότι: Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές οντότητες του πλανήτη, η οποία καταλαμβάνει έκταση μεγαλύτερη από εκείνη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πριν από 2.000 χρόνια, βρίσκεται σε χάος.

Όλες οι συγκαλύψεις, οι αξιοθρήνητες προσπάθειες να υποστηριχθεί ότι όλα βαίνουν καλώς, ότι ο επίδεσμος που έχει τοποθετηθεί απλόχερα σε ολόκληρο το σώμα της ΕΕ σηματοδοτεί την επιστροφή στην κανονικότητα, είναι βαθιά μη πειστικές… Η αποτυχία των προοδευτικών φιλοσόφων της Ευρώπης – του Χάμπερμας και του Νέγκρι, μεταξύ άλλων – να κατανοήσουν και να αναλύσουν τη φύση της κρίσης δείχνει ότι έχουν γίνει μέρος του προβλήματος. Η Ευρώπη δεν είναι μια καλή αφαίρεση.

Είναι μια κακή πραγματικότητα, μέσα στην οποία οι δυνάμεις της άκρας Δεξιάς έχουν κυριαρχήσει στη δημόσια συζήτηση.

Η ενοποίηση της Ευρώπης, από ιστορική άποψη, δεν υπήρξε ποτέ εύκολη. Ο Ναπολέων έφτασε κοντά τον 19ο αιώνα, αλλά ηττήθηκε από τον ρωσικό χειμώνα.

Οι μόνοι πολιτικοί ηγέτες που αντιμετώπισαν σοβαρά την επιβολή μιας ενοποιημένης και ανεξάρτητης Ευρώπης ήταν ο Χίτλερ και ο Χίμλερ, με τον δεύτερο να διαθέτει ένα πιο πειστικό σχέδιο από τον Φύρερ του.

Και οι δύο οραματίζονταν την Ευρώπη – αφού πρώτα θα είχαν συντρίψει τον Κόκκινο Στρατό – ως αντίβαρο στις ΗΠΑ στον αγώνα για παγκόσμια κυριαρχία, σε συμμαχία με την Ιαπωνία του Χιροχίτο. Ο Καρλ Σμιτ, συντηρητικός στρατηγικός στοχαστής και για ένα διάστημα μέλος του Ναζιστικού Κόμματος, δεν έβλεπε κανέναν λόγο για τον οποίο η Γερμανία δεν θα έπρεπε να διαθέτει τη δική της εκδοχή του Δόγματος Μονρόε, αποκρούοντας κάθε ξένη ανάμειξη.

Μετά τη γερμανική ήττα και την κατάρρευση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας αναδύθηκε ένας διαφορετικός κόσμος, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέλαβαν τον ρόλο της κυρίαρχης δυτικής δύναμης.

Αυτό έγινε αποδεκτό τόσο από τις ηττημένες δυνάμεις όσο και από τους περισσότερους συμμάχους. Ο Σαρλ ντε Γκωλ, ωστόσο, υποστήριζε μια στενά ενοποιημένη Ευρώπη ως βοναπαρτιστικό μπλοκ στην παγκόσμια πολιτική, σε ίση απόσταση από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα.

Η γαλλική πυρηνική αποτρεπτική δύναμη (force de frappe) θα προστάτευε την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία, υπό την προϋπόθεση ότι οι Γερμανοί θα συμμετείχαν.

Μια συνθήκη προς αυτή την κατεύθυνση είχε συμφωνηθεί προφορικά, αλλά ο Γερμανός συντηρητικός πολιτικός και καγκελάριος Κόνραντ Αντενάουερ πρόσθεσε χειρόγραφα μια τροποποίηση, σύμφωνα με την οποία η γερμανική αλληλεγγύη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν αιώνια.

Ο ντε Γκωλ έδιωξε περισσότερες από είκοσι αμερικανικές βάσεις από τη Γαλλία και αποχώρησε από τη στρατιωτική δομή του ΝΑΤΟ, αν και η χώρα παρέμεινε μέλος της Ατλαντικής Συμμαχίας.

Η απομονωμένη μεγαλοπρέπεια ήταν προτιμότερη από το να γίνει κανείς ένας «δούρειος ίππος», όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ή να αποδεχθεί μια ακρωτηριασμένη κυριαρχία, όπως η Γερμανία.

Μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο Γκορμπατσόφ στη Μόσχα και οι ηγέτες της ΛΔΓ στο Ανατολικό Βερολίνο αποδέχθηκαν το οικονομικό Anschluss που πρότεινε ο καγκελάριος του CDU Χέλμουτ Κολ και ούτε απαίτησαν ούτε έλαβαν τίποτε ως αντάλλαγμα.

Οι προφορικές υποσχέσεις ότι το ΝΑΤΟ δεν θα «επεκτεινόταν ούτε μία ίντσα προς Ανατολάς» δεν προορίζονταν ποτέ να ληφθούν στα σοβαρά και αποτελούν τον κύριο λόγο για την επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία.

Η ανατίναξη του ενεργειακού αγωγού μιας μεγάλης χώρας του ΝΑΤΟ από ένα επίδοξο μέλος έχει επηρεάσει σοβαρά τη γερμανική οικονομία.

Η επανένωση, βάναυση και απερίσκεπτη, είχε ολέθριες κοινωνικοοικονομικές και πολιτισμικοπολιτικές συνέπειες και για τις δύο Γερμανίες.

Οι πανηγυρισμοί δεν κράτησαν πολύ.

Αυτό έχει επισημανθεί επανειλημμένα από έναν από τους πιο ανεξάρτητα σκεπτόμενους διανοουμένους της χώρας, τον Βόλφγκανγκ Στρεκ, στα πολυάριθμα δοκίμια και βιβλία του, πολλά από τα οποία έχουν δημοσιευθεί από το New Left Review και τις εκδόσεις Verso.

Στο τελευταίο κεφάλαιο του Buying Time, ο Στρεκ υποστήριξε ότι μια διαφορετική Ευρώπη είναι δυνατή και σκιαγράφησε το περίγραμμα ενός νέου δημοκρατικού συντάγματος για μια πολιτισμικά ποικιλόμορφη και κοινωνικά ετερογενή πραγματικότητα.

Αργότερα, στο Taking Back Control, εμφανίστηκε λιγότερο ουτοπικός, επισημαίνοντας με οξύτητα πόσο περισσότερο είχε επιδεινωθεί η κατάσταση στην Ευρώπη και πώς η Γερμανία είχε ουσιαστικά εγκαταλείψει τη σοσιαλδημοκρατία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ιδωθεί η άνοδος του AfD.

Η βασική ηγέτιδά του, Άλις Βάιντελ, η οποία είναι σφοδρή πολέμιος της μετανάστευσης – όπως και όλα τα κόμματα του ακραίου κέντρου – και ένθερμη υποστηρίκτρια του Νετανιάχου και της γενοκτονίας στη Γάζα – όπως και τα περισσότερα άλλα γερμανικά κόμματα -, είναι επίσης σθεναρή αντίπαλος του πολέμου του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία και, σε αντίθεση με τον κυβερνητικό συνασπισμό, ζητεί μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων.

Η προσωπική της ζωή έρχεται σε αντίθεση με μέρος της ακροδεξιάς ρητορικής της: ζει με μια γυναίκα καταγωγής από τη Σρι Λάνκα, η οποία μεγάλωσε στην Ελβετία.

Είναι η πρώτη φορά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που ένα ακροδεξιό κόμμα έχει φτάσει τόσο κοντά στην κατάκτηση της εξουσίας σε ένα γερμανικό κρατίδιο.

Δεδομένης της απουσίας μιας δημοφιλούς εναλλακτικής, πρόκειται για μια διαδικασία που πιθανότατα θα συνεχιστεί.

Το «τείχος προστασίας» που σχεδιάστηκε για να κρατήσει το AfD μακριά από την εξουσία είναι αναπόφευκτο να χάσει κάθε νόημα εάν μισή ντουζίνα βουλευτές του CDU αυτομολήσουν, όπως συμβαίνει στη Βρετανία με βουλευτές των Τόρις, που προσχωρούν στο Reform του Νάιτζελ Φάρατζ.

Φαίνεται ότι το «τείχος προστασίας» είναι ένα μέτρο που αποτυγχάνει και το μόνο που έχει καταφέρει είναι να αποξενώσει ακόμη περισσότερο τους ψηφοφόρους.

Θα πρέπει το Die Linke και το BSW να ψηφίσουν μαζί με τα κόμματα του κέντρου ώστε να κρατήσουν το AfD εκτός κυβέρνησης; Μια σφοδρή συζήτηση γύρω από την τακτική βρίσκεται σε εξέλιξη ακόμη και την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές.

Τα κόμματα της Αριστεράς δεν πρέπει να ξεχνούν ότι το ακραίο κέντρο τα θεωρεί την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος με το AfD και ότι ο Μερτς έχει επανειλημμένα δηλώσει πως το CDU δεν πρόκειται ποτέ να συμμετάσχει σε συνασπισμό με το Die Linke.

Εφόσον έτσι έχουν τα πράγματα, δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος για τον οποίο τα δύο κόμματα της Αριστεράς δεν θα έπρεπε να απέχουν όταν διεξαχθεί η ψηφοφορία.

Σε τελική ανάλυση, διαφέρει άραγε η Βάιντελ από τη Μελόνι στην Ιταλία ή τη Λεπέν στη Γαλλία; Όλα τα κόμματα των οποίων ηγούνται αυτές οι γυναίκες διαθέτουν μια αξιοσημείωτη παρουσία σκληροπυρηνικών φασιστών.

Και στις τρεις χώρες, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ «κληροδότησαν» ένα μεγάλο ποσοστό πρώην φασιστών επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, ανώτερων αστυνομικών αξιωματούχων, «εξαγνισμένων» δημοσίων υπαλλήλων και πολιτικών κ.ο.κ. Η Θλίψη και ο Οίκτος (The Sorrow and the Pity) ήταν ο εύστοχος τίτλος ενός γαλλικού ντοκιμαντέρ, που αποκάλυψε την έκταση της γαλλικής συνεργασίας με το Τρίτο Ράιχ.

Ο ντε Γκωλ διέταξε την εκτέλεση ορισμένων ως συμβολική κίνηση.

Κάποιοι, όπως ο στρατάρχης Πετέν, γλίτωσαν την εκτέλεση και καταδικάστηκαν αντ’ αυτής σε ισόβια κάθειρξη.

Πολλοί άλλοι, όμως, συνέχισαν τη ζωή τους ατιμώρητοι και οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες δεν εκκαθαρίστηκαν ποτέ από εκείνους που κάποτε υπήρξαν πρόθυμοι εκτελεστές του Χίτλερ, του Μουσολίνι, του Πετέν και του Φράνκο.

Τώρα έρχεται η ώρα του λογαριασμού.

Και, πέρα από τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, δεν υπάρχει άλλος πολιτικός της Αριστεράς που να αναμετράται με τον εχθρό στο εσωτερικό.

Συχνά αναρωτιέμαι πώς θα έβλεπε τη σημερινή κατάσταση ο Έντγκαρ Ράιτς, ένας από τους σπουδαιότερους Γερμανούς κινηματογραφιστές της μεταπολεμικής περιόδου.

Η σειρά των πέντε ταινιών του – συνολικής διάρκειας 59 ωρών και 32 λεπτών -, γνωστή ως Heimat, προσέφερε μια εξαιρετικά λεπτή και πολυδιάστατη ιστορία της πατρίδας του.

Ένα έργο σοβαρό, υψηλής αισθητικής – το δικό μου αγαπημένο ήταν το Die Zweite Heimat-, το οποίο παρουσίαζε μια «ιστορία από τα κάτω» χωρίς αντίστοιχο σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Ο Ράιτς έδειξε Γερμανούς οικονομικούς μετανάστες να εγκαθίστανται στη Βραζιλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το υπονοούμενο ήταν προφανές.

Άνθρωποι από κάθε ευρωπαϊκή χώρα αναζητούσαν, σε περιόδους οικονομικής κρίσης, μια νέα ζωή και μια καλύτερη τύχη αλλού.

Διαφέρει άραγε αυτό από το γεγονός ότι σήμερα πρώην πολίτες των ευρωπαϊκών αποικιών κάνουν ακριβώς το ίδιο;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους