Original Post

Πλήρες Κείμενο:

My yesterday article in the Greek newspaper eleftheros typos about the bad business in Contemporary Art.

Το χθεσινό μου άρθρο Πέμπτη 10/9/26 στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος για την εμπορική και ποιοτική κατάντια της σύγχρονης τέχνης. #ddavvetaseleftherostypos.

Όταν η τέχνη πληρώνει για να εκτεθεί Υπάρχει σήμερα το παράδοξο στην ελληνική εικαστική πραγματικότητα ,όσο περισσότερο αυξάνονται οι δυνατότητες παραγωγής και παρουσίασης έργων, τόσο περισσότερο μοιάζει να περιορίζεται η πραγματική δημιουργική διακινδύνευση.

Χώρισε να μιλώ για το σύνολο των Ελλήνων εικαστικών η για όλες τις γκαλερι, ένα σύστημα έχει διαμορφωθεί μέσα στο οποίο η έκθεση τείνει ορισμένες φορές να προηγείται της καλλιτεχνικής ωρίμανσης.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η γκαλερί δεν λειτουργεί πρωτίστως ως θεσμός επιλογής, διαλόγου και ανάληψης καλλιτεχνικού ρίσκου, αλλά ως ένας χώρος τον οποίο ο καλλιτέχνης μπορεί να «αγοράσει» για να παρουσιάσει τη δουλειά του δηλαδή ζητείται από τον ίδιο τον εικαστικό να χρηματοδοτήσει ουσιαστικά την έκθεσή του.Τοτε η γκαλερί δεν χρειάζεται να ρισκάρει πάνω σε έναν άγνωστο καλλιτέχνη μιας και αυτός αναλαμβάνει το οικονομικό κόστος της παρουσίας του.

Έτσι η τέχνη παύει να λειτουργεί ως πεδίο δοκιμασίας και μετατρέπεται σε πεδίο επιβεβαίωσης.

Ο νέος καλλιτέχνης μπορεί να εκθέσει πριν ακόμη έχει πραγματικά δοκιμαστεί, πριν παρουσιάσει μια σειρά έργων χωρίς μέσα από εκείνη την επίπονη περίοδο αμφιβολίας, αποτυχίας, αναζήτησης και προσωπικής ανακάλυψης που συνήθως γεννά μια αυθεντική καλλιτεχνική γλώσσα.

Κι όμως, η ιστορία της τέχνης μας διδάσκει ότι ο καλλιτέχνης δεν γεννιέται επειδή εκθέτει.

Εκθέτει επειδή αλλά επειδή έχει κάτι να πει.

Η τέχνη δεν είναι η δημόσια παρουσία του καλλιτέχνη· είναι η αναγκαιότητα του έργου του.Η βιασύνη για έκθεση μπορεί επομένως να λειτουργήσει εναντίον της ίδιας της δημιουργίας.

Ο καλλιτέχνης αντί να ρωτήσει «τι μπορώ να ανακαλύψω;», αρχίζει να αναρωτιέται «τι μπορώ να παρουσιάσω;». Η διαφορά είναι τεράστια.

Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει αναζήτηση.

Στη δεύτερη, παραγωγή.

Και εδώ εμφανίζεται ένας ακόμη παράγοντας της εποχής μας: η τεχνητή νοημοσύνη. Η AI μπορεί να δημιουργεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα εικόνες εντυπωσιακές, άρτιες, αισθητικά ελκυστικές.

Ακριβώς γι’ αυτό όμως δημιουργεί έναν νέο πειρασμό: να συγχέουμε την εικόνα με το έργο τέχνης.

Η εικόνα μπορεί να είναι άψογη και να μην έχει τίποτα να πει.

Η τέχνη, αντιθέτως, δεν μετριέται από την ευκολία παραγωγής της εικόνας αλλά από την πυκνότητα του νοήματος που μεταφέρει.

Το αυθεντικό έργο δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο που καταλαμβάνει έναν τοίχο.

Είναι μια πρόταση για τον κόσμο.

Είναι ένας τρόπος να βλέπουμε διαφορετικά αυτό που θεωρούσαμε ήδη γνωστό.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η τέχνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως διακόσμηση ή ως προϊόν αγοράς.

Η αγορά μπορεί να αποκτήσει έργα, να διαμορφώσει αξίες, να δημιουργήσει συλλογές.

Δεν μπορεί όμως από μόνη της να δημιουργήσει καλλιτεχνική αναγκαιότητα.

Ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, του Βασίλι Καντίνσκι ή του Γιόζεφ Μπόις δεν απέκτησε τη σημασία του επειδή ήταν ένα ωραίο προϊόν προς πώληση.

Απέκτησε σημασία επειδή άλλαξε, με τον δικό του τρόπο, την ίδια την ερώτηση για το τι μπορεί να είναι τέχνη.

Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη των ελληνικών γκαλερί.

Χρειάζεται να ξαναγίνουν χώροι ανακάλυψης.

Να παίρνουν ρίσκα.

Να επενδύουν σε καλλιτέχνες επειδή πιστεύουν σε μια εικαστική πρόταση και όχι απλώς επειδή μπορούν να εξασφαλίσουν το κόστος μιας έκθεσης.

Ο πραγματικός γκαλερίστας δεν είναι απλώς διαχειριστής ενός εκθεσιακού χώρου.

Είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένας πολιτιστικός ανιχνευτής.

Αλλά ευθύνη έχουν και οι ίδιοι οι καλλιτέχνες.

Χρειάζεται ίσως να ξαναμάθουν την αξία της αναμονής.

Να μη φοβούνται να μείνουν για ένα διάστημα χωρίς έκθεση, χωρίς δημοσιότητα, χωρίς βιογραφικό εντυπωσιασμού.

Να εργαστούν σιωπηλά μέχρι να αισθανθούν ότι η προσωπική τους ανάγκη έχει μετατραπεί σε εικαστική γλώσσα.

Γιατί η τέχνη δεν είναι αγώνας δρόμου για να φτάσει κανείς πρώτος στην αγορά.

Είναι αγώνας εναντίον της ευκολίας.

Είναι το πέρασμα από την ανάγκη να εκθέτει στην ανάγκη να δημιουργεί.

Διότι στο τέλος, ένα πραγματικό έργο τέχνης δεν ζητά απλώς να το κοιτάξουμε. Μας ζητά να ξανασκεφτούμε τον κόσμο. Δημοσθένης Δαββέτας, καθηγητής φιλοσοφίας της τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτιστικός αναλυτής.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους