Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τελείωσα να διαβάζω το Broken Republic των Chris Reiter και Will Wilkes (έτυχε να πέσει στα χέρια μου η αγγλική μετάφραση) που κυκλοφόρησε το 2025.

Πραθέτω ένα σεντόνι που μπορεί να είναι χρήσιμο για να καταλάβουμε και την πολιτική πορεία της Γερμανίας και την άνοδο της Ακροδεξιάς.

Η βασική θέση του βιβλίου είναι ότι η Γερμανία περνάει μια βαθύτερη κρίση, η οποία αφορά συνολικά το μεταπολεμικό της μοντέλο.

Για πολλές δεκαετίες η γερμανική οικονομία στηρίχθηκε στη βιομηχανία και στις εξαγωγές, στη φθηνή ρωσική ενέργεια, στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και σε ένα εξαιρετικά σταθερό πολιτικό και θεσμικό περιβάλλον.

Η επιτυχία αυτού του μοντέλου δημιούργησε μια ισχυρή αίσθηση σταθερότητας και ασφάλειας.

Οι συνθήκες που το στήριζαν άλλαξαν δραματικά και οι αδυναμίες του έγιναν πλέον εμφανείς.

Η σχέση με τη Ρωσία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η γερμανική οικονομία εξαρτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ υπήρχε η πεποίθηση ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση θα ενίσχυε και την πολιτική σταθερότητα.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία διέλυσε αυτή την υπόθεση.

Παράλληλα, η απόφαση για την εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας περιόρισε τις διαθέσιμες επιλογές της Γερμανίας όταν άλλαξαν οι ενεργειακές συνθήκες.

Βρήκα ενδιαφέρον πως οι συγγραφείς μιλούν διεξοδικά για ζητήματα ταυτότητας.

Η μεταπολεμική Γερμανία, ισχυρίζονται, διαμόρφωσε μια ιδιαίτερη σχέση με την έννοια της εθνικής ταυτότητας.

Η εμπειρία του ναζισμού δημιούργησε μια βαθιά δυσπιστία απέναντι στον εθνικισμό και σε κάθε μορφή ισχυρής εθνικής αυτοεπιβεβαίωσης. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία οικοδόμησε την πολιτική της νομιμοποίηση γύρω από τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, το Σύνταγμα, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τη θεσμική σταθερότητα.

Αυτή η στρατηγική υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένη.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό ένα ερώτημα σχετικά με το περιεχόμενο της γερμανικής ταυτότητας: Τι σημαίνει σήμερα να ανήκει κανείς στη γερμανική κοινωνία; Το ερώτημα αυτό το συνδέουν άμεσα με τη μετανάστευση.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η Γερμανία δυσκολεύεται να διατυπώσει μια πειστική και συμπεριληπτική αντίληψη του «εμείς». Η ένταξη των μεταναστών συνδέεται έτσι κυρίως με τη γλώσσα, την εργασία, την τήρηση των κανόνων και τη συμμετοχή στους θεσμούς.

Λείπει μια σαφής αφήγηση για το κοινό πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται οι διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού.

Το ζήτημα αφορά επομένως τη σχέση ανάμεσα στην πολυμορφία και στην αίσθηση κοινής συμμετοχής σε μια κοινωνία.

Η οικονομική ευημερία, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η δημοκρατία και η θεσμική σταθερότητα αποτέλεσαν επί δεκαετίες βασικά στοιχεία της μεταπολεμικής γερμανικής ταυτότητας.

Η αποδυνάμωση ορισμένων από αυτά τα στοιχεία κάνει πιο έντονο το ερώτημα της συλλογικής ταυτότητας.

Το βιβλίο αναζητά μια μορφή εθνικής ταυτότητας που να μπορεί να συνδυάζει τη δημοκρατία, τον πλουραλισμό και τη μετανάστευση με μια πραγματική αίσθηση συλλογικής συμμετοχής.

Η πρόκληση αφορά τη δημιουργία ενός δημοκρατικού και συμπεριληπτικού «εμείς», μέσα στο οποίο διαφορετικές καταγωγές, πολιτισμικές εμπειρίες και τρόποι ζωής μπορούν να συνυπάρχουν.

Η κοινωνική ανισότητα (η Γερμανία είναη από τις Ευρωπαϊκές χώρες με τις μεγαλύτερες ανισότητες) αποτελεί επίσης σημαντικό μέρος της εικόνας.

Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι οι ευκαιρίες μειώνονται, ότι τα παιδιά τους δυσκολεύονται να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν τη θέση της προηγούμενης γενιάς και ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν πλέον προς όφελός τους, η οικονομική ανασφάλεια μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική και πολιτισμική ανασφάλεια.

Τα ζητήματα της εργασίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της μετανάστευσης και της εθνικής ταυτότητας αρχίζουν έτσι να συνδέονται μεταξύ τους.

Σε αυτό το πλαίσιο οι συγγραφείς τοποθετούν και την άνοδο του AfD.

Η επιτυχία της ακροδεξιάς συνδέεται με την αίσθηση απώλειας ελέγχου και την αβεβαιότητα που δημιουργούν η οικονομική στασιμότητα, η κοινωνική κινητικότητα, η μετανάστευση και οι γρήγορες κοινωνικές αλλαγές. Το AfD προσφέρει μια απλή αφήγηση ταυτότητας: ένα σαφώς ορισμένο «εμείς», ένα σαφώς ορισμένο «οι άλλοι» και μια εξήγηση των κοινωνικών προβλημάτων μέσα από αυτή τη διαίρεση.

Η απουσία μιας ισχυρής, δημοκρατικής και συμπεριληπτικής αφήγησης για το γερμανικό «εμείς» αφήνει περισσότερο χώρο σε αυτή την πολιτική πρόταση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους