Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🟥👉Ιουλιανός ο Παραβάτης, ο άχρηστος Αυτοκράτορας που κόντεψε να καταστρέψει την Αυτοκρατορία. Τα Λάθη του Ιουλιανού στην Εκστρατεία κατά των Σασσανιδών (Μάρτιος - Ιούλιος 363 μ.Χ.) Εισαγωγή Στις 5 Μαρτίου 363 ο αυτοκράτορας Φλάβιος Κλαύδιος Ιουλιανός ξεκινά από την Αντιόχεια με τον μεγαλύτερο ρωμαϊκό στρατό που αντιμετώπισε ποτέ την Περσία: 65.000 άνδρες στον κύριο άξονα και 18.000-30.000 με τον Προκόπιο και τον Σεβαστιανό στον βόρειο άξονα, συν 1.150 πλοία εφοδιασμού.

Τρεις μήνες αργότερα νικά έξω από την Κτησιφώντα, αλλά δεν πολιορκεί την πόλη, καίει τον στόλο του και πεθαίνει σε μια αψιμαχία στον Τίγρη.

Η συνθήκη του Ιοβιανού που ακολούθησε υπήρξε η χειρότερη ταπείνωση της Ρώμης από την εποχή του Ιοβιανού.

Τα λάθη του δεν ήταν τακτικά, ήταν στρατηγικά. 1. Ο μεγαλομανής στόχος και η έλλειψη σαφούς πολιτικού σκοπού Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος αναφέρει ότι ο Ιουλιανός ήθελε να τιμωρήσει τους Πέρσες και να αυξήσει τη δόξα του, αρνούμενος μάλιστα πρόταση διαπραγμάτευσης του Σαπώρ Β'. Οι σύγχρονοι ιστορικοί σημειώνουν έναν δεύτερο, ιδεολογικό στόχο: μια νίκη επί της υπερδύναμης των Σασσανιδών θα απέδεικνυε ότι οι παλαιοί θεοί ευνοούν τη Ρώμη και θα νομιμοποιούσε την παγανιστική παλινόρθωση.

Η φιλοδοξία να αντικαταστήσει τον Σαπώρ με τον εξόριστο αδελφό του Ορμίσδα, που ζούσε 40 χρόνια στη Ρώμη, χαρακτηρίζεται ήδη από τις πηγές ως «ακατανόητη». 2. Το επικίνδυνο διπλό σχέδιο λαβίδας Ο Ιουλιανός χώρισε τον στρατό του στο Κάρραι (Χαρράν). Ο ίδιος θα κατέβαινε τον Ευφράτη, ενώ ο Προκόπιος με τον Σεβαστιανό και τον Αρσάκη Β' της Αρμενίας θα κατέβαιναν τον Τίγρη για να τον συναντήσουν στην Ασσυρία.

Το σχέδιο απαιτούσε τέλειο συγχρονισμό σε εχθρικό έδαφος χωρίς αξιόπιστη επικοινωνία.

Φυσικά απέτυχε.Η βόρεια στρατιά δεν έφτασε ποτέ.

Αυτό στέρησε από τον Ιουλιανό την αριθμητική υπεροχή που χρειαζόταν μπροστά στην Κτησιφώντα. 3. Η επιλογή της διαδρομής του Ευφράτη Αντί για την σύντομη και άμεση οδό του Τίγρη, επέλεξε τον Ευφράτη για να εξαπατήσει τον εχθρό και για ευκολότερο ανεφοδιασμό μέσω ποταμού.

Όμως αυτό τον ανάγκασε να διασχίσει το κανάλι Νααρμάλχα για να περάσει στον Τίγρη, με τεράστιες δυσκολίες και απώλειες. Οι Πέρσες τότε έσπασαν τα φράγματα και πλημμύρισαν την περιοχή, καθηλώνοντας τον στρατό.

Όπως σημειώνουν οι σύγχρονοι μελετητές, το σχέδιο αγνοούσε το κλίμα, τον εφοδιασμό και τη δυσκολία διάβασης μεταξύ των δύο ποταμών. 4. Η μη πολιορκία της Κτησιφώντος Στις αρχές Ιουνίου οι Ρωμαίοι νικούν τον περσικό στρατό μπροστά στα τείχη της Κτησιφώντος.

Όμως η πόλη ήταν πολύ πιο οχυρωμένη από τον 2ο αιώνα. Ο Ιουλιανός δεν είχε φέρει επαρκή πολιορκητικά μηχανήματα για τέτοια μητρόπολη και φοβόταν ότι ο κύριος στρατός του Σαπώρ πλησίαζε.

Το πολεμικό συμβούλιο αποφάσισε να μην πολιορκήσει, αλλά να εισχωρήσει στο εσωτερικό της Περσίας — μια απόφαση που συνάντησε αντίσταση μέσα στο ίδιο το επιτελείο. 5. Το μοιραίο λάθος: Η καύση του στόλου Αυτό είναι το λάθος που καταδίκασαν όλοι, αρχαίοι και σύγχρονοι.

Αφού εγκατέλειψε την πολιορκία, ο Ιουλιανός διέταξε να καεί ο στόλος των 1.100 εφοδιοφόρα και 50 πολεμικές γαλέρες για να μην πέσει στα χέρια των Περσών και για να μην αναγκαστεί να τον εγκαταλείψει ανεβαίνοντας τον ποταμό. Ο Γίββων ως αντίχριστος που ήταν προσπαθεί να τον δικαιολογήσει λέγοντας ότι περίμενε πλούσια σοδειά από την εύφορη ενδοχώρα και ότι ο στόλος δεν ήταν πλεύσιμος προς τα πάνω, όμως η πραγματικότητα ήταν ότι κατέστρεψε με «βιασύνη» και «αφροσύνη» όλα τα εφόδια που είχε μεταφέρει με τεράστιο κόστος σε όλο τον ρου του Ευφράτη.

Χωρίς στόλο, ο στρατός έχασε το κινητό του οπλοστάσιο, το νοσοκομείο και τις προμήθειες του. 6. Η παγίδα του «αποστάτη» και η πορεία προς το εσωτερικό Στη πορεία ο Ιουλιανός εξαπατήθηκε σαν ανόητος. Ένας Πέρσης ευγενής που προσποιήθηκε τον αυτομόλο τον έπεισε να αφήσει τον ποταμό και να κινηθεί προς την ενδοχώρα. Ο Σαπώρ εφάρμοσε συστηματικά τακτική καμένης γης, έκαιγε σπίτια, προμήθειες και καλλιέργειες όπου πλησίαζε ο ρωμαϊκός στρατός.

Ο ρωμαϊκός στρατός, χωρίς στόλο και χωρίς τοπικές προμήθειες, άρχισε να λιμοκτονεί και αναγκάστηκε σε υποχώρηση προς τον βορρά υπό συνεχή παρενόχληση. 7. Υποτίμηση της περσικής τακτικής και προσωπική απερισκεψία Ο Σαπώρ απέφυγε την κατά μέτωπο μάχη, ακριβώς αυτό που ήθελε ο Ιουλιανός.

Αντ' αυτού εξάντλησε τους Ρωμαίους.

Στις 26 Ιουνίου κοντά στη Σαμάρα (Μαραγγά), κατά τη διάρκεια μιας ακόμη ενέδρας των Σαβαράν (βαριά ιππικού), ο Ιουλιανός όρμησε στη μάχη χωρίς τον θώρακά γιατροί έκανε πολύ ζέστη προσπαθώντας να εμψυχώσει την οπισθοφυλακή και τραυματίστηκε θανάσιμα από ένα Περσικό ακόντιο. Συμπέρασμα Η εκστρατεία του Ιουλιανού απέτυχε όχι επειδή έχασε μάχη, αλλά επειδή κέρδισε τη λάθος μάχη, στο λάθος μέρος, χωρίς σχέδιο για την επόμενη μέρα.

Η αλαζονεία και η ανοησία του "φιλοσόφου" αυτοκράτορα, η εμπιστοσύνη σε χρησμούς που του έλεγαν οι μάντεις και οι Παγανιστές ιερείς αλλά και ότι αγνόησε τις προειδοποιήσεις του πραιτωριανού επάρχου Σαλλούστιου, και η πεποίθηση ότι μπορεί να επαναλάβει τον Μέγα Αλέξανδρο γιατί νόμιζε ότι ήταν η μετεμψύχωση του οδήγησαν σε μια καταστροφή που κόστισε στη Ρώμη τη Νίσιβη, τα Σίγγαρα και την Αρμενία.

Μετά τον θάνατό του, ο διάδοχός του Ιοβιανός αναγκάστηκε να υπογράψει την ταπεινωτική «Συνθήκη της Νισίβεως» (363 μ.Χ.). Η αυτοκρατορία έχασε πέντε βασικές επαρχίες, την Αρμενία ως σύμμαχο, και το σημαντικότερο: παρέδωσε στους Πέρσες την απόρθητη πόλη-κλειδί Νίσιβη, αφήνοντας τα ανατολικά σύνορα ανυπεράσπιστα για τους επόμενους δύο αιώνες.

Ήταν ένας από τους πιο άχρηστους Αυτοκράτορες της αυτοκρατορίας.

Αυτοί που θέλουν να τον λένε Μέγα, θα μπορούσαν να τον λένε αν τον αναφέρουν ως Ιουλιανός ο Μέγας Άχρηστος.

Κείμενο του Tempus Invictus Πλήρης Βιβλιογραφία Α. Πρωτογενείς Πηγές Ammianus Marcellinus, Res Gestae, Βιβλία XXIII-XXV. (Αυτόπτης μάρτυρας της εκστρατείας) Libanius, Orationes 12, 18 και Epistulae - ο στενός φίλος και απολογητής του Ιουλιανού. Zosimus, Historia Nova, Βιβλίο III. Sozomenus, Historia Ecclesiastica, Βιβλίο VI. Eunapius, Fragmenta και Vitae Sophistarum. Β. Σύγχρονη Βιβλιογραφία (Μονογραφίες και Άρθρα) Bowersock, G. W. (1978). Julian the Apostate. Harvard University Press. - Η κλασική βιογραφία. Athanassiadi, P. (1992). Julian: An Intellectual Biography. Routledge. Lenski, N. (2002). Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D. University of California Press - για το πλαίσιο των Ρωμαιο-περσικών πολέμων. Matthews, J. (1989). The Roman Empire of Ammianus. Johns Hopkins University Press. Dignas, B. & Winter, E. (2007). Rome and Persia in Late Antiquity: Neighbours and Rivals. Cambridge University Press. Lieu, S. N. C. & Montserrat, D. (1996). From Constantine to Julian: Pagan and Byzantine Views. Routledge. Blockley, R. C. (1988). "The Romano-Persian Peace Treaties of AD 299 and 363". Florilegium. Gibbon, E. (1776-1789). The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, Vol. II, Chapters XXIV-XXV. - Η πρώτη σύγχρονη κριτική της καύσης του στόλου. Teitler, H. C. (2017). The Last Pagan Emperor: Julian the Apostate and the War against Christianity. Oxford University Press. Wiemer, H.-U. (2020). "Julian's Persian Campaign Revisited". Journal of Late Antiquity.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους