Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🇬🇷 Έγινε πράγματι η Ελλάδα «Βουλγαρία» στους μισθούς; Η απάντηση είναι όχι.

Τα πραγματικά δεδομένα πέρα από τα πολιτικά συνθήματα. «Μόνο αν “βασανίσεις” αρκετά τα δεδομένα, στο τέλος θα ομολογήσουν την αλήθεια.» Το τελευταίο διάστημα η αντιπολίτευση και μέρος των ΜΜΕ επιτίθενται στην κυβέρνηση απομονώντας και παρερμηνεύοντας έναν δείκτη της Eurostat που λέει κάτι διαφορετικό από αυτό που ισχυρίζονται.

Πρόκειται για «στατιστική κοπτοραπτική», δηλαδή για την προσπάθεια να χωρέσουν σε έναν και μόνο δείκτη που λέει κάτι άλλο, το πολιτικό αφήγημα μιας χώρας που δήθεν καταρρέει εισοδηματικά.

Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικότερα γιατί τα πράγματα γύρω από τη δήθεν κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων στα επίπεδα της Βουλγαρίας δεν είναι καθόλου έτσι.

Η αντιπολίτευση αναφέρεται στον κατά Eurostat δείκτη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης συγχέοντας το με το εισόδημα των Ελλήνων και τι μπορεί να αγοράσει αυτό.

Πράγματι για το 2025, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ προσαρμοσμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) ήταν 68% του μέσου όρου της ΕΕ τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Βουλγαρία.

Ο αριθμός είναι σωστός.

Το συμπέρασμα όμως είναι λάθος.

Διότι η ίδια η Eurostat χρησιμοποιεί διαφορετικούς δείκτες για το ερώτημα που θέλουμε να απαντήσουμε.

Ποιοι είναι αυτοί; Για την υλική ευημερία των νοικοκυριών χρησιμοποιεί την «πραγματική ατομική κατανάλωση - AIC» και για την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού χρησιμοποιεί τον «κατώτατο μισθό προσαρμοσμένο σε PPS». Γιατί η Eurostat δημοσιεύει τόσους διαφορετικούς δείκτες για το βιοτικό επίπεδο; Διότι δεν μετρούν όλοι το ίδιο πράγμα.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ που χρησιμοποιεί η αντιπολίτευση δεν μετρά το εισόδημα αλλά πόσο παράγει μια οικονομία.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) αποτυπώνει το παραγόμενο προϊόν ανά κάτοικο, προσαρμοσμένο για τις διαφορές στις τιμές μεταξύ χωρών.

Το παραγόμενο προϊόν επηρεάζεται, μεταξύ άλλων, και από την παραγωγικότητα της οικονομίας που στην περίπτωση της Ελλάδας γνωρίζουμε ότι είναι χαμηλή.

Δεν είναι όμως δείκτης της αγοραστικής δύναμης των μισθών.

Αντιθέτως, η πραγματική ατομική κατανάλωση (AIC) μετρά τα αγαθά και τις υπηρεσίες που πραγματικά χρησιμοποιούν και καταναλώνουν τα νοικοκυριά.

Γι’ αυτό και η ίδια η Eurostat τη θεωρεί πιο κατάλληλο δείκτη για την περιγραφή της υλικής ευημερίας των νοικοκυριών.

Το 2025 η Ελλάδα στον δείκτη αυτόν βρίσκεται στο 80% του μέσου όρου της ΕΕ. Δηλαδή 12 μονάδες πάνω από το 68% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε PPS.

Και κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται 6 χώρες της ΕΕ (γράφημα 2). Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό σημείο.

Όταν θέλουμε να απαντήσουμε σε ένα πρόβλημα, έχει τεράστια σημασία ποια ερώτηση θέτουμε.

Γιατί αν θέσουμε τη λάθος ερώτηση, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πάρουμε και τη λάθος απάντηση.

Αν θέλουμε να μάθουμε ποια είναι η αγοραστική δύναμη των ελληνικών μισθών, δεν μπορούμε να απαντάμε χρησιμοποιώντας έναν δείκτη που μετρά την αγοραστική δύναμη του κατά κεφαλήν παραγόμενου προϊόντος.

Είναι σαν να ρωτάμε πόσα χρήματα έχει στην τσέπη του ένας άνθρωπος και να απαντάμε πόσο πλούσια είναι η χώρα στην οποία ζει.

Γι’ αυτό πρέπει να κοιτάξουμε επιπλέον και τον ίδιο τον μισθό. Τον Ιούλιο του 2026, σε Ελλάδα και Βουλγαρία ο κατώτατος μισθός σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS) ήταν: 🇬🇷 Ελλάδα: 1.229 μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) 🇧🇬 Βουλγαρία: 993 μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) Δηλαδή ο ελληνικός κατώτατος μισθός έχει περίπου 24% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη από τον βουλγαρικό. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 14η θέση μεταξύ των 22 χωρών της ΕΕ με εθνικό κατώτατο μισθό, ενώ η Βουλγαρία στην 20ή.

Σε ονομαστικούς όρους, ο κατώτατος μισθός αντιστοιχεί σήμερα σε περίπου 1.073 ευρώ τον μήνα στην Ελλάδα, σε δωδεκάμηνη βάση, έναντι περίπου 620 ευρώ στη Βουλγαρία.

Η διαφορά είναι 453 ευρώ τον μήνα.

Φυσικά, οι τιμές δεν είναι ίδιες στις δύο χώρες.

Γι’ αυτό ακριβώς χρησιμοποιούμε την προσαρμογή σε μονάδες αγοραστικής δύναμης PPS, ώστε να λαμβάνουμε υπόψη τις διαφορές στο κόστος ζωής.

Αλλά και μετά από αυτήν την προσαρμογή σε PPS πάλι δεν έχουμε την ίδια αγοραστική δύναμη στους μισθούς Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Αντίθετα, μετά την προσαρμογή για τις διαφορετικές τιμές, ο ελληνικός κατώτατος μισθός διατηρεί 24% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη από την Βουλγαρία και στο ενδιάμεσο υπάρχουν χώρες όπως οι Κύπρος, Μάλτα, Σλοβακία, Ουγγαρία, Τσεχία (γράφημα 1). Άρα, τι μας λένε τελικά τα δεδομένα; Ότι το «Ελλάδα = Βουλγαρία», επειδή δύο χώρες έχουν το ίδιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε PPS, είναι μια στατιστική υπεραπλούστευση που γίνεται είτε εκ του πονηρού είτε από άγνοια.

Αλλά σίγουρα δεν αντέχει σε σοβαρή ανάλυση όταν εξετάσουμε το ερώτημα που πραγματικά μας ενδιαφέρει.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν είναι ο μισθός.

Ο μισθός δεν είναι η κατανάλωση.

Και κανένας μεμονωμένος δείκτης δεν μπορεί μόνος του να περιγράψει το βιοτικό επίπεδο μιας κοινωνίας.

Το κρίσιμο, λοιπόν, δεν είναι να κοιτάμε αποσπασματικά κάποιους δείκτες.

Το κρισιμότερο είναι να ξέρουμε ποια ερώτηση θέλουμε να απαντήσουμε και να εξετάζουμε το σύνολο των σχετικών δεικτών που διαμορφώνει η Eurostat για την κατανόηση σύνθετων μεγεθών όπως είναι το βιοτικό επίπεδο κάθε κοινωνίας και η αγοραστική της δύναμη.

Και γι’ αυτό, όταν κάποιος μας δείχνει έναν μόνο αριθμό και μας λέει «αυτό αποδεικνύει ότι οι Έλληνες ζουν όπως οι Βούλγαροι», η σωστή ερώτηση είναι: «Τι ακριβώς μετρά αυτός ο αριθμός;» Γιατί οι αριθμοί είναι χρήσιμοι μόνο όταν τους χρησιμοποιούμε για να καταλάβουμε και να ερμηνεύσουμε την πραγματικότητα — όχι για να την παρερμηνεύσουμε ή για να χωρέσουμε την πραγματικότητα σε ένα πολιτικό σύνθημα ή ένα συγκεκριμένο πολιτικό αφήγημα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους