Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μια επίθεση στην ακαδημαϊκή ελευθερία/An assault on academic freedom (English below) Τις τελευταίες μέρες επανέρχεται στην επικαιρότητα το όνομα του κου Δημητριάδη.

Πολλοί φίλοι μου που γνωρίζουν τι μου συμβαίνει τον τελευταίο καιρό, μού έστειλαν δημοσιεύματα για κινήσεις του σχετικές με τον χώρο του βιβλίου.

Με αυτή την αφορμή, θα ήθελα να μιλήσω δημόσια για το πρόβλημά μου, κάτι που ίσως κακώς δεν έκανα τόσο καιρό.

Δεν είμαι άλλωστε άνθρωπος που φέρνει τα προβλήματά του στη δημόσια σφαίρα: το συγκεκριμένο όμως αφορά πολλούς, δυνητικά.

Η ιστορία μου λοιπόν έχει ως εξής: Στα μέσα Ιουλίου είχα κάνει μια ανάρτηση εδώ στο Facebook όπου έκανα μια κριτική στον κο Δημητριάδη όχι ως προσωπικότητα αλλά ως πολιτικό.

Σε αυτή την κριτική μιλούσα όχι ως πολίτης αλλά ως ένας πανεπιστημιακός ειδικός που έχει γράψει πολλά -ανάμεσά τους και μια μονογραφία- για ένα θέμα ("μαφία") για το οποίο ο ίδιος ο κος Δημητριάδης μίλησε στην περιβόητη συνέντευξή του στον Θανάση Λάλα.

Στην ανάρτηση ποτέ δεν χαρακτήρισα τον κο Δημητριάδη ως μαφιόζο (κάτι που θα ήταν οπωσδήποτε ανακριβές), αλλά μίλησα για μιαν επιτελεστικότητα την οποία επέδειξε στην συνέντευξη, η οποία σημειολογικά ανακαλεί μαφιακούς τροπισμούς.

Εύκολα μπορεί να βρει κανείς την ανάρτηση στον τοίχο μου, σε κάθε περίπτωση. (Σημειώνω ότι η ανάρτηση κάνει περισσότερο κριτική στον κο Λάλα παρά στον κο Δημητριάδη!) Η ανάρτηση έγινε αυτό που λέμε "βάιραλ" (την είδαν 500.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τους αριθμούς του FB), και αναδημοσιεύτηκε σε πολλά μέσα – κανένα εκ των οποίων δεν μου ζήτησε την άδειά μου για να την αναδημοσιεύσει, βέβαια.

Σημειώνω ότι δεν περίμενα σε καμία περίπτωση τέτοια δημοσιότητα, ούτε την επιζητούσα.

Σημειώνω επίσης ότι παντού όπου αναδημοσιευόταν, τα μέσα έγραφαν ότι "καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο είπε ότι, κτλ", αναδημοσίευαν λοιπόν την ανάρτηση ως δημόσια παρέμβαση ενός ειδικού επιστήμονα για ένα πράγμα που γνωρίζει.

Λόγω αυτής της δημοσιότητας, αλλά και λόγω αυτής της αναφοράς στην πανεπιστημιακή ιδιότητα, ο κος Δημητριάδης μου έκανε σχεδόν αμέσως εξώδικη διαμαρτυρία.

Στο εξώδικο, εξάλλου, με αναφέρει κανονικά με τις δύο ιδιότητές μου (“συγγραφέα και Καθηγητή Κοινωνικής Ανθρωπολογίας”), που και οι δύο έχουν να κάνουν με το γράψιμο.

Από τα τέλη Ιουλίου λοιπόν πέρασα μια δυσκολη περίοδο γιατί για πρώτη φορά στη ζωή μου αντιμετώπισα νομική απειλή.

Ο κος Δημητριάδης έστειλε εξώδικο στο σπίτι των γονιών μου στο Αμύνταιο (όπου δεν ζω τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια), καλώντας με να ανακαλέσω για την ανάρτησή μου, να ζητήσω συγγνώμη, και να αναρτήσω κείμενο (δια του copy-paste) που ο ίδιος ο κος Δημητριάδης μου έστειλε έτοιμο προς ανάρτηση.

Σχεδόν ταυτόχρονα, το τηλέφωνό μου άρχισε να συμπεριφέρεται παράξενα: ήρθαν σε τρεις περιπτώσεις ειδοποιήσεις ότι “someone used your details, κτλ”. Σημειώνω ότι αυτό μπορεί να είναι καθαρή σύμπτωση που να μην έχει σε τίποτα να κάνει με τα γεγονότα -δεν μπορώ να αποδείξω τον συσχετισμό εξάλλου- αλλά δεν κρύβω ότι ανησύχησα.

Προφανώς ως άνθρωπος με αξιοπρέπεια δεν θα έκανα ποτέ μια διορθωτική ανάρτηση και μάλιστα καθ’υπαγόρευσιν.

Ρώτησα τους δικηγόρους φίλους μου (σπούδασα εξάλλου στη Νομική ΑΠΘ), πήρα συμβουλές, βρήκα δικηγόρο, και απάντησα κι εγώ με εξώδικη διαμαρτυρία στον κο Δημητριάδη.

Αναφέρω στο κείμενο ότι η νομική απειλή του είναι κίνηση SLAPP.

Σε κάθε περίπτωση, δεν αποκλείεται ο κος Δημητριάδης να προχωρήσει σε αγωγή.

Την τελευταία φορά που το έκανε ζήτησε 350.000 ευρώ από έναν δημοσιογράφο, τον Θανάση Κουκάκη.

Το έχει κάνει και με άλλους δημοσιογράφους, αλλά ποτέ πριν με πανεπιστημιακό.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια τακτική είναι SLAPP και αποσκοπεί στην φίμωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Και εδώ θέλω να σταθώ.

Σήμερα είμαι εγώ που έχω αυτό το πρόβλημα.

Αν γίνει ανεκτό, αύριο μπορεί να είναι άλλοι δέκα συνάδελφοι: αν δημιουργηθεί δεδικασμένο ότι είναι λογικό άνθρωποι με εξουσία να επιτίθενται νομικά στην επιστημονική κοινότητα, τότε αρχίζουμε να βουλιάζουμε σε θολά νερά.

Αν οι κοινωνικοί επιστήμονες δεν μπορούμε να λέμε την ειδοποιημένη γνώμη μας, γνώμη την οποία αποκτήσαμε μετά από χρόνια έρευνας και τριβής με ένα αντικείμενο, αν δεν μπορούμε να εκφράζουμε ως ειδικοί μία δημόσια γνώμη για την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα, τότε σε τι κοινωνία ζούμε; Ενήμεροι για το θέμα και απολύτως υποστηρικτικοί είναι η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Κοινωνικών Ανθρωπολόγων (EASA), η Εταιρεία Κοινωνικών Ανθρωπολόγων της Κοινοπολιτείας (ASA), κι ο Σύλλογος Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδας, ενώ ενδιαφέρον για το θέμα έδειξαν και επιμέρους εθνικοί σύλλογοι.

Δίπλα μου επίσης έχω το Πανεπιστήμιο του Όσλο: ήδη η Κοσμητεία είναι πλήρως ενήμερη για τα τεκταινόμενα και σκοπεύω να το φέρω και στις πρυτανικές αρχές αν χρειαστεί.

Καλό θα ήταν να μην ζήσουμε σε μια κοινωνία όπου οι πανεπιστημιακοί δεν μπορούν να μιλήσουν. ΥΓ: Ευχαριστώ πολύ για την συγκινητική συμπαράσταση και τα μηνύματα.

Σε αυτό το στάδιο, θα προτιμούσα να μην δοθεί συνέχεια, και δεν θα επιθυμούσα αναδημοσιεύσεις από μέσα ενημέρωσης, ενώ -μολονότι είμαι υπόχρεος για το ενδιαφέρον- νομίζω ότι θα απέφευγα ψηφίσματα και συλλογές υπογραφών.

------------------------------------------------------------------ An Assault on Academic freedom I would like to speak publicly about my current legal troubles that are directly related to my public writing as an academic, which quite a few friends and colleagues know of already.

So, here is my story: In mid-July, I made a post here on Facebook in which I criticized a key person in the Greek state, Grigoris Dimitriadis.

The man was the Secretary General to the Prime Minister until August 2022, and had both an institutional and a substantive role in overseeing and managing the government’s relations with the National Intelligence Service (EYP), which had been placed directly under the Prime Minister’s authority.

The man is also the PM’s nephew.

He had resigned due to an alleged role in the wiretapping of mobile phones in Greece.

I criticized Mr Dimitriadis for his stance in a public interview, not as a person (I don’t know the man at all) but as a political figure.

In this critique, I was speaking not only as a citizen but mainly as an academic expert who has written extensively—including a monograph—on a subject (“the mafia”) that Mr. Dimitriadis himself discussed in this notorious interview.

In the post, I never characterized Mr. Dimitriadis as a mafioso – as this would have been fully inaccurate. Rather, I referred to a form of performativity he displayed in the interview, which, semiotically speaking, evokes mafia-like tropes.

In any case, the post can easily be found on my Facebook wall.

The post went “viral” (it was seen by 500,000 people on my wall) and was republished by numerous media outlets (none of these outlets asked for my permission, by the way). I should note that everywhere it was republished, the media described it along the lines of: “A professor at the University of Oslo said that, so and so.” In other words, they republished the post as a public intervention by an academic expert on a subject within his field of expertise.

Because of this publicity, but also because of the references to my academic position, Mr. Dimitriadis almost immediately sent me a cease-and-desist legal notice.

From the end of July onward, I therefore went through a difficult period because, for the first time in my life, I faced a legal threat. Mr. Dimitriadis sent a formal legal notice to my parents’ home (where I have not lived for almost 30 years), demanding that I retract my post, apologize, and publish a text—by simply copying and pasting it—which himself had prepared and sent to me ready for publication.

Otherwise, the legal notice stated, more legal proceedings could take place.

At the same time, my phone started acting up: on three occasions, I received notifications saying that “someone used your details, etc.” I should stress that this may have been a pure coincidence, unrelated to events (I have no way to prove it), but I would be lying if I said it did not worry me. Obviously, as a person with dignity, I would never state what Mr. Dimitriadis asked me to state.

I sought the advice of lawyer friends, found a lawyer, and responded in turn by sending Mr. Dimitriadis a formal legal notice of my own.

In my response, I state that his legal threat is clearly a SLAPP action.

In any case, it is possible that Mr. Dimitriadis may proceed with a civil lawsuit.

The last time he did so, he demanded €350,000 from a journalist.

He has done the same with other journalists as well, but never before with an academic.

It is obvious that such a tactic constitutes a SLAPP and is intended to silence academic freedom.

And this is where I want to focus. Today, I am the one facing this problem.

If this is tolerated, tomorrow it could be other colleagues.

If a precedent is established, that it is reasonable for people in positions of power to launch legal attacks against the academic community, then we are entering dangerous and murky waters.

If social scientists cannot express our informed opinions that we have developed through years of research and engagement with a particular subject—if we are not allowed, as experts, to express a public opinion on contemporary social reality, then what kind of society do we live in? The European Association of Social Anthropologists (EASA), the Association of Social Anthropologists of the Commonwealth (ASA), and the Association of Social Anthropologists of Greece are aware of the matter and fully supportive.

Individual national associations have also expressed interest in the issue.

I also have the University of Oslo standing beside me, at least in terms of moral support: the Faculty Dean knows about it and if need be, I aim to let the Rectorate know, as this is clearly an issue of general repercussions for the academic community.

We should not live in a world where academics are silenced. UPDATE: Thank you for your kind support and for all the messages.

At this stage, I would prefer not to take this any further, and would not encourage any republications by the media, while I think I would rather refrain from petitions.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους