Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΓΕΝΙΑ ΜΕ ΤΟ ΛΕΠΤΟ ΔΕΡΜΑ Gen X: μια γενιά στη ρωγμή δύο αντιφατικών κόσμων.

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη, ενός τόσο αγαπημένου τραγουδιστή, και μάλιστα τόσο νέου, με στεναχώρησε πολύ.

Αλλά με θύμωσε κιόλας.

Γιατί δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος.

Τον τελευταίο καιρό ακούμε συνέχεια γύρω μας για ανθρώπους της ηλικίας μας που φεύγουν.

Πενήντα, πενήντα δύο, πενήντα πέντε.

Ξερω γω… κάπως μικρό μου φαίνεται το νούμερο… κάπως πρόωρο πολύ! Μέσα σε πολύ λίγο διάστημα έχασα προσωπικά τρεις ανθρώπους της ηλικίας μας και έμαθα για άλλους τόσους που έφυγαν.

Και κάθε φορά αρχίζουν τα ίδια σχόλια: «Κάπνιζε;» «Έπινε;» «Έτρωγε πολύ;» «Γυμναζόταν;» «Είχε στρες;» «Έκανε χρήση;» «Δεν πρόσεχε;» Ρε παιδιά…..φτάνει! Ναι, όλα αυτά έχουν σημασία.

Αλλά γιατί σταματάμε εκεί;! Γιατί δεν ρωτάμε πώς ζούσε αυτός ο άνθρωπος μέσα στο ίδιο του το σώμα; Πόσα χρόνια ήταν το νευρικό του σύστημα σε συναγερμό; Πόσο φόβο, ντροπή, μοναξιά κουβαλούσε; Μπορούσε να ηρεμήσει; Να συνδεθεί; Να ζητήσει βοήθεια; Ή έζησε δεκαετίες με έναν οργανισμό που περίμενε διαρκώς ότι κάτι κακό θα συμβεί; Λόγω της δουλειάς μου έχω την τιμή να γνωρίζω πολύ καλά τι μπορεί να συμβαίνει σε ένα τραυματισμένο σύστημα.

Το τραύμα δεν είναι μόνο «ψυχολογία». Το τραύμα έχει σώμα! Το χρόνιο στρες και η χρόνια δυσρύθμιση αφήνουν βιολογικό αποτύπωμα.

Η επιστήμη μιλά για αλλοστατικό φορτίο, δηλαδή τη συσσωρευμένη φθορά ενός οργανισμού που αναγκάζεται επί χρόνια να προσαρμόζεται στην απειλή.

Όχι, το τραύμα δεν προκαλεί κάθε ασθένεια ή κάθε πρόωρο θάνατο.

Αλλά δεν μπορούμε να μιλάμε σοβαρά για υγεία και να αγνοούμε τη βιολογία του χρόνιου στρες.

Και ναι, οι προηγούμενες γενιές είχαν τραύμα.

Πολλά, όχι ένα! Κι εμείς μεγαλώσαμε από παιδιά εκείνων των γενεών.

Από ανθρώπους που είχαν μεγαλώσει πιο κοντά στον πόλεμο, στην Κατοχή, στον Εμφύλιο, στη φτώχεια, στην πείνα, στον φόβο, στην απώλεια.

Ανθρώπους που κουβαλούσαν τεράστιο διαγενεακό φορτίο χωρίς να ξέρουν καν ότι το κουβαλούν.

Και μας αγάπησαν.

Όπως ήξεραν και οι ίδιοι την αγαπη.

Και επίσης μας μεγάλωσαν με τα εργαλεία που είχαν.

Και τα εργαλεία εκείνης της εποχής δεν ήταν ακριβώς… εργαλεία ρύθμισης συναισθήματος… Ήταν… «Μην κλαις.» «Δεν έχεις τίποτα.» «Θα με πεθάνεις εσύ!» «Κάτσε να γυρίσει ο πατέρας σου!» «Σταμάτα να φοβάσαι.» «Τι θα πει ο κόσμος;» «Μη μας κάνεις ρεζίλι.» «Τα οικογενειακά δεν βγαίνουν έξω από το σπίτι.» «Μη βγάζεις γλώσσα στους μεγαλύτερους.» «Δεν πεινάς, τώρα έφαγες» «Φάε όλο το φαγητό σου, τα παιδάκια στην Αφρική δεν έχουν τίποτα να φάνε!» «Μη ζητάς!» «Τα αγόρια δεν κλαίνε.

Γίνε άντρας ρε!» «Τα κορίτσια είναι φρόνιμα και ήρεμα.» «Σου δώσαμε τα πάντα, τι σου λείπει;» «Εγώ στην ηλικία σου…» Και φυσικά το αθάνατο: «Το ξύλο δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.»… Πράγματα που σήμερα πολλοί από εμάς δεν θα διανοούμασταν καν να πούμε σ’ ένα παιδί! Την ίδια στιγμή εμείς μεγαλώσαμε σε μια εποχή όπου το παιδί έπρεπε κυρίως να είναι καλό, υπάκουο, ήσυχο, ευγενικό, δυνατό και να μη δημιουργεί προβλήματα.

Αυτά ήταν τα ζητούμενα και τα δεδομένα μας.

Το «όχι» μπορούσε να θεωρηθεί αγένεια.

Το όριο ασέβεια.

Ο θυμός κακός χαρακτήρας.

Το κλάμα αδυναμία.

Η διαφορετικότητα επικίνδυνο πρόβλημα.

Η ψυχοθεραπεία, για πολλούς, κάτι που αφορούσε «τους τρελούς». Και πολλά από όσα συνέβαιναν μέσα σε ένα σπίτι έπρεπε αυστηρά να μένουν μέσα στο σπίτι! Και κάπως έτσι ψηλό μεγαλώσαμε.

Μάθαμε να αντέχουμε πριν μάθουμε να καταλαβαίνουμε τι μας συμβαίνει.

Να μη «γκρινιάζουμε», «να μη βγάζουμε γλώσσα», να φοβόμαστε πολύ τον μπαμπά μας μόνο, αλλά γενικά, τους «έξω» να μη τους φοβόμαστε και να μη δείχνουμε αδυναμία, ή ότι έχουμε κάποια ανάγκη (που και αυτό αδυναμία θεωρούνταν). Η αντίφαση στο μεγαλείο της.

Μια εκπαίδευση που σου μάθαινε με απόλυτη ακρίβεια πώς να μεγαλώσεις ως επιτυχημένος Οριακός και Μανιοκαταθλιπτικός! Οχι, σοβαρά το λεω! Απολύτως! Κι έτσι, ως ενήλικοι, γίναμε εξαιρετικά καλοί στο να κάνουμε ότι λειτουργούμε.

Να είμαστε παραγωγικοί, υπεύθυνοι, διαθέσιμοι.

Να αντέχουμε πολύ, να ζητάμε λίγο και να καταρρέουμε διακριτικά.

Μάθαμε να διαβάζουμε τις ανάγκες των άλλων πριν καν ακούσουμε τις δικές μας, να προσαρμοζόμαστε για να μη χάσουμε τη θέση μας, να λέμε «είμαι καλά» ακόμη κι όταν μέσα μας κάτι ουρλιάζει ακριβώς το αντίθετο.

Μάθαμε να ανήκουμε παντού, στις οικογένειες, στις σχέσεις, στις δουλειές, στις προσδοκίες των άλλων, και καταβαθος να μην ανήκουμε εντελώς πουθενά, ούτε καν στον εαυτό μας! Η απόλυτη υπαρξιακή μοναξιά με μια ασφυκτική μάσκα επιτυχίας με μικρό προσδόκιμο ζωής… Και αυτό το τίμημα δεν το πληρώνει μόνο η ψυχή.

Το πληρώνει και το σώμα.

Γιατί η διαρκής προσαρμογή, η καταπίεση των αναγκών, η αποσύνδεση, το χρόνιο στρες και η αδιάκοπη απαίτηση να «αντέχουμε» δεν εξαφανίζονται επειδή μάθαμε να λειτουργούμε καλά.

Εγγράφονται στον τρόπο που ζούμε, που σχετιζόμαστε, που κοιμόμαστε, που αναπνέουμε, που φροντίζουμε ή που δεν φροντίζουμε τον εαυτό μας.

Και τώρα κοιτάξτε λίγο γύρω μας.

Τι συμβαίνει στη γενιά μας; Άνθρωποι στα πενήντα και στα εξήντα εξαντλημένοι.

Άνθρωποι που εξακολουθούν να δουλεύουν σαν να είναι τριάντα, που μεγαλώνουν παιδιά και ταυτόχρονα φροντίζουν ηλικιωμένους γονείς, που ζουν με ένα κινητό στο χέρι και το μυαλό μονίμως σε επιφυλακή.

Άγχος, αϋπνία, εξουθένωση, κρίσεις πανικού, απομόνωση, σώματα που κάποια στιγμή αρχίζουν να ζητούν αυτό που εμείς μάθαμε μια ολόκληρη ζωή να τους αρνούμαστε.

Παύση, φροντίδα, χώρο! Και όχι, δεν υπερβάλλω.

Ούτε πιστεύω ότι ξαφνικά γίναμε όλοι «πολύ ευαίσθητοι». Μαλλον συνέβη ακριβώς το αντίθετο.

Για πάρα πολλά χρόνια υπήρξαμε υπερβολικά ανθεκτικοί.

Κάναμε την αντοχή τρόπο ζωής και την εξάντληση σχεδόν παράσημο! Δεν τα λέω για να κατηγορήσω τους γονείς μας.

Κι εκείνοι παιδιά τραυματισμένων ανθρώπων ήταν.

Αυτό ακριβώς είναι το διαγενεακό τραύμα.

Οχι μια αλυσίδα «κακών γονιών», αλλά μια αλυσίδα ανθρώπων που μεταδίδουν, χωρίς να το γνωρίζουν, τρόπους επιβίωσης που κάποτε ήταν απαραίτητοι.

Και εδώ βρίσκεται η ιδιαιτερότητα της δικής μας γενιάς.

Μεγαλώσαμε αρκετά αργά ώστε να κληρονομήσουμε μεγάλο μέρος εκείνου του κόσμου και αρκετά νωρίς ώστε να προλάβουμε έναν εντελώς καινούργιο.

Είμαστε η γενιά που άκουσε «μην κλαις» και τώρα μαθαίνει να λέει «πες μου τι νιώθεις». Που άκουσε «τι θα πει ο κόσμος;» και τώρα προσπαθεί να πει «τι χρειάζομαι εγώ;». Που έμαθε να αντέχει και τώρα προσπαθεί να μάθει να ρυθμίζεται.

Που έμαθε να σωπαίνει και τώρα μαθαίνει να μιλάει.

Που έμαθε ότι η ευαισθησία είναι αδυναμία και τώρα ανακαλύπτει ότι μπορεί να είναι πληροφορία.

Είμαστε μια γενιά που απέκτησε τη γλώσσα για τις πληγές της πολύ αργότερα από τότε που τις απέκτησε.

Και η επίγνωση στα 40 ή στα 50 δεν σβήνει αυτομάτως αυτό που το σώμα έμαθε από τα 5. Γι’ αυτό και με θυμώνει τόσο πολύ η φράση: «Επιλογή του ήταν.» Όχι!!! Η τραυματική προσαρμογή δεν είναι επιλογή! Κανένα παιδί δεν επιλέγει την υπερεπαγρύπνηση, την αποσύνδεση, τη βαθιά ντροπή, τον φόβο εγκατάλειψης ή την πεποίθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά με μένα». Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται για να επιβιώσει.

Και αυτό που κάποτε σε έσωσε μπορεί, τριάντα χρόνια αργότερα, να σε καταστρέφει.

Γι’ αυτό όταν ακούω «έπινε», «έκανε χρήση», «κάπνιζε», «έτρωγε», δεν μπορώ να σταματήσω εκεί! Θέλω να ρωτήσω: Γιατί; Τι προσπαθούσε να μουδιάσει; Τι προσπαθούσε να ρυθμίσει; Τι ήταν τόσο δύσκολο να αντέξει; Γιατί πίσω από ΟΛΕΣ τις εξαρτητικές συμπεριφορές υπάρχει πόνος! Μοναξιά! Αποσύνδεση! Και υπάρχει μια καθηλωτική και αδυσώπητη ΝΤΡΟΠΗ! Όχι «έκανα κάτι κακό» αλλά, «Εγώ είμαι κακός.» «Εγώ είμαι το πρόβλημα.» «Αν με δουν πραγματικά, θα φύγουν.» Και κάπως έτσι συμβαίνουν τα εξής υπέροχα… Πονάω → μουδιάζω.

Μουδιάζω → ντρέπομαι.

Ντρέπομαι → κρύβομαι.

Κρύβομαι → μένω μόνος.

Μένω μόνος → πονάω περισσότερο.

Και ξαναμουδιάζω.

Ναι, υπάρχει προσωπική ευθύνη.

Αλλά ευθύνη δεν σημαίνει ότι όλες οι επιλογές γίνονται από έναν εξίσου ελεύθερο και ρυθμισμένο εγκέφαλο.

Το τραύμα στενεύει τις επιλογές.

Η ντροπή τις στενεύει.

Η εξάρτηση τις στενεύει ακόμη περισσότερο.

Και αυτό που εμείς απ’ έξω κοιτάμε και λέμε «μα γιατί δεν σταματάει;», ένας άνθρωπος από μέσα μπορεί να το βιώνει ως: «Δεν ξέρω άλλον τρόπο να αντέξω!» Γι’ αυτό είμαι θυμωμένη! Γιατί χάνουμε ανθρώπους της ηλικίας μας και μετά κάνουμε νεκροψία στις συμπεριφορές τους.

Αντί να ρωτάμε μόνο τι έκανε στον εαυτό του, ήρθε η ώρα επιτέλους να ρωτήσουμε με νοιαξημο και όχι με κριτική.. «Τι του συνέβη;» «Τι κουβαλούσε;» «Πόσα χρόνια το κουβαλούσε;» και «πόσα χρόνια προσπαθούσε απλώς να αντέξει;» Ζούμε σε μια εποχή όπου η επιστήμη και η τεχνολογία υπόσχονται να επιμηκύνουν τη ζωή όσο καμία άλλη εποχή στην ανθρώπινη ιστορία κι όμως πολλοί στη γενιά μας φεύγουν στα πενήντα και στα εξήντα, κουβαλώντας στο σώμα τους το τίμημα δεκαετιών επιβίωσης.

Φτιάξαμε έναν κόσμο που ονειρεύεται τα 100 και τα 120 χρόνια ζωής.

Σχεδόν θα έπρεπε να συζητάμε πώς θα φτάσουμε στα 200.

Κι όμως, ακόμη παλεύουμε με το πώς θα βοηθήσουμε έναν άνθρωπο να φτάσει ακέραιος μέχρι την επόμενη μέρα! Γιατί αυτό που σήμερα, παρά την πρόοδο της εποχής, εμείς καταδικάζουμε, ήταν κάποτε ο τρόπος ενός πληγωμένου παιδιού να φτάσει μέχρι την επόμενη μέρα… Μόνο που, κάποια στιγμή, η λύση έγινε φυλακή. Και κάποιοι άνθρωποι της γενιάς μας δεν πρόλαβαν να βγουν…

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους