Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Υπάρχουν φορές που η προσμονή για ένα βιβλίο γεννιέται πολύ πριν από την πρώτη του σελίδα.

Με τον «Κώδικα του Τάλω» συνέβη ακριβώς αυτό: είχα εκείνη την παράξενη βεβαιότητα πως θα το αγαπήσω πριν ακόμη το ανοίξω.

Ίσως επειδή, πριν μάθω οτιδήποτε για την ιστορία του, ο ίδιος ο τίτλος είχε ήδη αγγίξει μία από εκείνες τις μυθολογικές μορφές που πάντοτε με γοήτευαν. Ο Τάλως υπήρξε ένα από τα πιο παράξενα και συναρπαστικά πλάσματα που γέννησε η ελληνική μυθολογία: ο χάλκινος γίγαντας, ο ακούραστος φύλακας της Κρήτης, ένα τεχνητό ον που διέθετε μία και μοναδική φλέβα, μέσα στην οποία κυλούσε ιχώρ, και ένα χάλκινο καρφί στον αστράγαλο που συγκρατούσε ουσιαστικά την ίδια του τη ζωή.

Ένα αρχαίο «ρομπότ», αιώνες πριν αποκτήσουμε τις λέξεις για να περιγράψουμε κάτι τέτοιο.

Η επιλογή, λοιπόν, αυτού ακριβώς του μυθικού πλάσματος ως αφετηρίας ενός μυθιστορήματος που καταπιάνεται με την τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ευφυής, μοιάζει σχεδόν ανατριχιαστικά προφητική.

Και ύστερα υπήρχαν η Σαντορίνη, η αρχαιολογία και η αρχαία ελληνική γραμματεία.

Τρεις από τις μεγάλες μου αγάπες συνδυασμένες μέσα στην ίδια ιστορία: ένας τόπος όπου το παρελθόν δεν βρίσκεται απλώς πίσω μας αλλά κυριολεκτικά κάτω από τα πόδια μας, θαμμένο σε στρώματα γης, στάχτης και καταστροφής και ένας τεράστιος πνευματικός πλούτος που περιμένει κάποιον να τον φέρει ξανά στο φως. Ο Ian S. Cosmatos παίρνει όλα αυτά τα φαινομενικά ετερόκλητα υλικά και επιχειρεί κάτι εξαιρετικά φιλόδοξο.

Σεισμικά σμήνη στη Σαντορίνη, αρχαιολογία, αρχαία θέατρα και τραγωδίες, ειδεχθείς δολοφονίες, QR Codes χαραγμένα πάνω σε ανθρώπινα σώματα, νευρωνικά δίκτυα και ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργήθηκε για να αποκρυπτογραφήσει το παρελθόν, ώσπου αρχίζει να αποκτά τη δύναμη να επεμβαίνει στο παρόν.

Και όμως, το πραγματικό εύρημα του βιβλίου δεν βρίσκεται στην πολυπλοκότητα της υπόθεσης, αλλά στον τρόπο με τον οποίο όλα αυτά συνομιλούν μεταξύ τους.

Ο «Κώδικας του Τάλω» χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να αφηγηθεί, στην πραγματικότητα, μια πανάρχαια ιστορία: εκείνη του ανθρώπου που γοητεύεται τόσο πολύ από τη δύναμή του, ώστε κάποια στιγμή παύει να αναρωτιέται αν πρέπει να κάνει κάτι και ενδιαφέρεται αποκλειστικά για το αν μπορεί.

Εδώ βρίσκεται και η ευφυέστερη, κατά τη γνώμη μου, σύλληψη του Cosmatos.

Η ίδια η δομή του μυθιστορήματος ακολουθεί τη λογική της αρχαίας τραγωδίας: Ύβρις, Άτη, Νέμεσις, Κάθαρσις, Τίσις.

Η τεχνητή νοημοσύνη, λοιπόν, δεν εισβάλλει αυθαίρετα στον αρχαίο κόσμο.

Γίνεται το σύγχρονο όχημα μιας τραγωδίας που οι Έλληνες είχαν περιγράψει χιλιάδες χρόνια πριν.

Αλλάζουν τα εργαλεία, αλλά όχι ο άνθρωπος.

Αλλάζουν οι θεοί που προκαλεί, όχι η αλαζονεία που τον κάνει να πιστεύει ότι μπορεί να τους αντικαταστήσει.

Και κάπου εκεί ο Τάλως αποκτά ολόκληρο το νόημά του.

Ο χάλκινος φύλακας της μυθολογίας και ο ψηφιακός Τάλως του Cosmatos απέχουν χιλιάδες χρόνια και, ταυτόχρονα, μοιάζουν τρομακτικά κοντινοί: δημιουργήματα προορισμένα να υπηρετήσουν έναν σκοπό, των οποίων η δύναμη τελικά θέτει το πιο παλιό ίσως ερώτημα της ανθρώπινης δημιουργίας: τι συμβαίνει όταν αυτό που κατασκευάσαμε γίνει ισχυρότερο από την ικανότητά μας να το ελέγξουμε; Ιδιαίτερα ευφυής είναι και η χρήση των πραγματικών QR Codes, που μετατρέπει κατά στιγμές τον αναγνώστη από απλό παρατηρητή σε συμμέτοχο της αποκρυπτογράφησης.

Μαζί με τις ιατροδικαστικές λεπτομέρειες, τα αρχαιολογικά στοιχεία, τη γεωλογία και την τεχνολογία, δημιουργούν την αίσθηση ενός μυστηρίου που δεν περιορίζεται στις σελίδες του βιβλίου.

Παρά τον μεγάλο όγκο πληροφοριών, η έρευνα του συγγραφέα δεν λειτουργεί ως επίδειξη γνώσεων.

Ενσωματώνεται σε μεγάλο βαθμό στον μηχανισμό της αγωνίας και δίνει στην ιστορία την απαραίτητη αληθοφάνεια.

Και ίσως αυτό που εκτίμησα περισσότερο είναι ότι ο Cosmatos δεν καταφεύγει στην εύκολη δαιμονοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Το τέρας εδώ δεν είναι απαραίτητα η μηχανή.

Πολύ πιο ανησυχητικός είναι ο άνθρωπος που τη δημιούργησε πιστεύοντας ότι η γνώση τού παρέχει αυτομάτως και το δικαίωμα να τη χρησιμοποιήσει χωρίς όρια.

Ο «Κώδικας του Τάλω» είναι αστυνομικό μυστήριο, τεχνολογικό θρίλερ και αρχαιολογική περιπέτεια, αλλά κάτω από όλα αυτά κρύβει κάτι πολύ παλαιότερο και πολύ πιο σκοτεινό: μια τραγωδία για την ανθρώπινη ύβρη.

Χιλιάδες χρόνια χωρίζουν τον χάλκινο Τάλω από τον αλγοριθμικό του απόγονο κι όμως ανάμεσά τους στέκεται ο ίδιος άνθρωπος, με την ίδια ακατανίκητη ανάγκη να δημιουργήσει κάτι που θα ξεπεράσει τα όριά του.

Κάποτε το ονόμαζε θεϊκή δύναμη.

Σήμερα το ονομάζει τεχνολογική πρόοδο.

Η τραγωδία αρχίζει τη στιγμή που ξεχνά πως κάθε δημιούργημα μπορεί να κρύβει κάπου το δικό του χάλκινο καρφί και πως όταν κάποιος το τραβήξει, δεν είναι καθόλου βέβαιο ποιος από τους δύο θα αιμορραγήσει τελικά. Rate: 5 / 5 ⭐ BELL books Εκδόσεις BELL

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους