Original Post

Πλήρες Κείμενο:

2. Πώς ήρθε ο Καποδίστριας στην Ελλάδα; Το Β΄ Σύνταγμα του Άστρους (1823) και η Πολιτική Ολιγαρχία

----------------------------------------------------------------------- Η μετάβαση από το Α΄ Σύνταγμα της Επιδαύρου (1822) στο Β΄ Σύνταγμα του Άστρους (1823) ήταν το αποτέλεσμα της οξείας πολιτικής σύγκρουσης ανάμεσα στους πολιτικούς/προύχοντες υπό τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και τους στρατιωτικούς υπό τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, η οποία εκδηλώθηκε αμέσως μετά τις μεγάλες πολεμικές επιτυχίες του 1822 (θρίαμβος στα Δερβενάκια). Εκλογές-Πληρεξούσιοι

-------------------------------------------------------------------- Για πρώτη φορά εφαρμόστηκε ο εκλογικός νόμος που είχε θεσπίσει η Α΄ Εθνοσυνέλευση.

Οι εκλογές ήταν έμμεσες (δύο σταδίων).Αρχικά, οι άρρενες κάτοικοι κάθε επαρχίας/κοινότητας άνω των 20 ετών εξέλεγαν τους «εκλέκτορες» (δημογέροντες). Στη συνέχεια, οι εκλέκτορες αυτοί ανέδευαν τους τελικούς αντιπροσώπους («παραστάτες» ή «πληρεξουσίους») για την Εθνοσυνέλευση.

Ενώ στην Επίδαυρο (Α΄ Εθνοσυνέλευση) συμμετείχαν περίπου 59 πληρεξούσιοι, στο Άστρος συγκεντρώθηκαν πάνω από 260 αντιπρόσωποι.

Αυτή η θεαματική αύξηση συνέβη επειδή η παράταξη των πολιτικών και των προκρίτων (με επικεφαλής τον Μαυροκορδάτο και τον Ζαΐμη) φρόντισε να εκλεγούν όσο το δυνατόν περισσότεροι δικοί της αντιπρόσωποι, ώστε να εξασφαλίσει τη συντριπτική πλειοψηφία απέναντι στην παράταξη των στρατιωτικών (Κολοκοτρώνης). Η εκλογική διαδικασία απείχε πολύ από τις σύγχρονες δημοκρατικές προδιαγραφές.

Στις περισσότερες περιοχές οι πρόκριτοι και οι τοπικοί ισχυροί επηρέασαν ή καθοδήγησαν ανοιχτά το αποτέλεσμα, ενώ διεξήχθησαν και διπλές εκλογές σε ορισμένες περιοχές λόγω αμφισβητήσεων. Β' Εθνοσυνέλευση Άστρος Κυνουρίας

------------------------------------------------------------------------ Έτσι, συνήλθε συνήλθε η Β' Εθνοσυνέλευση στο Άστρος Κυνουρίας το1823, στην οποία συμμετείχαν πληρεξούσιοι από όλη την επαναστατημένη Ελλάδα.

Ωστόσο, την πλειοψηφία και τον ουσιαστικό έλεγχο των διαδικασιών, την είχε η πολιτική συμμαχία Μαυροκορδάτου – Ζαΐμη – Κουντουριώτη, η οποία κατάφερε να επιβάλει τις απόψεις της έναντι της λαϊκής και στρατιωτικής πτέρυγας του Κολοκοτρώνη.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος κρίθηκε απαραίτητη για τρεις κύριους λόγους: α) η τεράστια αύξηση της δημοτικότητας του Κολοκοτρώνη.

Μετά την καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια, ο Κολοκοτρώνης είχε γίνει ο λαϊκός ηγέτης της Επανάστασης.

Οι πολιτικοί φοβήθηκαν ότι ο «Γέρος του Μοριά» θα απαιτούσε την απόλυτη εξουσία, ακυρώνοντας τον δικό τους ρόλο. β) Η κατάργηση των τοπικών οργανισμών: Το Α΄ Σύνταγμα διατηρούσε παράλληλες τοπικές διοικήσεις (π.χ. Πελοποννησιακή Γερουσία, Οργανισμός Δυτικής Χέρσου Ελλάδος). Στο Άστρος αποφασίστηκε η κατάργησή τους για να υπάρξει συγκέντρωση της εξουσίας, αλλά στην πραγματικότητα για να αφαιρεθούν τα τοπικά ερείσματα των στρατιωτικών. γ) Η ανάγκη για αναθεώρηση (άρθρο 109 της Επιδαύρου): Το ίδιο το πρώτο Σύνταγμα προέβλεπε ότι είχε «προσωρινό» χαρακτήρα και έπρεπε να επανεξεταστεί μετά από έναν χρόνο.

Τί αποφασίστηκε;

------------------------------------------------------------------------ α) Κατάργηση της Αρχιστρατηγίας (του Κολοκοτρώνη): Έτσι, ο Κολοκοτρώνης υποβιβάστηκε θεσμικά σε έναν από τους πολλούς στρατηγούς, υπαγόμενος στο Υπουργείο Πολέμου. β) Ενίσχυση της Βουλής (Βουλευτικού): Οι πολιτικοί μετέφεραν το κέντρο βάρους των αποφάσεων στο Βουλευτικό, το οποίο έλεγχαν πλήρως, αποδυναμώνοντας το Εκτελεστικό (την Κυβέρνηση), στο οποίο πίεζαν να μπουν οι στρατιωτικοί. γ) Οικονομικός έλεγχος: Η Βουλή απέκτησε τον αποκλειστικό έλεγχο της διαχείρισης των εσόδων και των εξωτερικών δανείων, στερώντας από τους οπλαρχηγούς τη δυνατότητα αυτόνομης μισθοδοσίας των στρατευμάτων τους (τα βρετανικά δάνεια...) Αποτέλεσμα

----------------------------------------------------------------------- Το Β΄ Σύνταγμα του Άστρους ήταν πιο αρτιολογημένο νομοτεχνικά και διατήρησε τις φιλελεύθερες διακηρύξεις (κατάργηση της δουλείας, προστασία ιδιοκτησίας, ελευθεροτυπία). Ωστόσο, επειδή χρησιμοποιήθηκε πρωτίστως ως πολιτικό και νομικό εργαλείο εξουδετέρωσης του Κολοκοτρώνη, όξυνε τα πάθη και οδήγησε απευθείας στους δύο Εμφυλίους Πολέμους του 1823–1825. Ο Κολοκοτρώνης θα πει χαρακτηριστικά: «Εις το Άστρος μαζώχθηκαν τόσοι πληρεξούσιοι, όπου δεν εχώρει ο τόπος.

Όλοι οι πολιτικοί εσυνάχθηκαν δια να μας φάνε.

Έκαμαν νόμους και βουλή δια να εμποδίσουν την εξουσία των στρατιωτικών.

Εγώ τους είπα: "Εσείς θέλετε να κάμετε διοίκησι με τα χαρτιά, κι εμείς με το σπαθί"». Συμπέρασμα

------------------------------------------------------------------ Το Β΄ Σύνταγμα του Άστρους λειτούργησε ως μηχανισμός θεσμικού πραξικοπήματος της πολιτικής ολιγαρχίας (Μαυροκορδάτος, Ζαΐμης, Κουντουριώτης) απέναντι στη δημοφιλέστερη στρατιωτική πτέρυγα.

Η πολιτική ολιγαρχία κατάφερε να μετατρέψει την πλειοψηφία που απέκτησε μέσω της εκλογικής χειραγώγησης σε «νόμιμη εθνική βούληση». Έτσι, κάθε προσπάθεια των στρατιωτικών να διεκδικήσουν μερίδιο στην εξουσία βαφτιζόταν αυτόματα «ανταρσία κατά της Πατρίδος». Το Άστρος απέδειξε ότι στην αυγή του ελληνικού κράτους, οι φιλελεύθεροι θεσμοί χρησιμοποιήθηκαν όχι μόνο ως μέσα εκσυγχρονισμού, αλλά και ως προκάλυμμα για την εμπέδωση της εξουσίας μιας συγκεκριμένης πολιτικής ομάδας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους