Πάμε να δούμε τί απαντά στον Σκέρτσο το ChatGPT: Κοιτώντας τα ίδια τα στοιχεία της Eurostat, το κείμενο είναι πολύ πιο έξυπνο από ένα απλό «ψέμα», αλλά έχει ένα κεντρικό τέχνασμα: ξεκινά διορθώνοντας...

Πλήρες Κείμενο:

Πάμε να δούμε τί απαντά στον Σκέρτσο το ChatGPT: Κοιτώντας τα ίδια τα στοιχεία της Eurostat, το κείμενο είναι πολύ πιο έξυπνο από ένα απλό «ψέμα», αλλά έχει ένα κεντρικό τέχνασμα: ξεκινά διορθώνοντας μια πραγματική στατιστική σύγχυση και μετά απαντά σε ένα διαφορετικό, πολύ πιο βολικό ερώτημα.

Ο υπουργός έχει δίκιο σε κάτι σημαντικό: το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε PPS δεν είναι μισθός ούτε διαθέσιμο εισόδημα.

Το 2025 Ελλάδα και Βουλγαρία πράγματι βρίσκονται σχεδόν ακριβώς στο ίδιο επίπεδο, 68,4% και 68,1% του μέσου όρου της ΕΕ αντίστοιχα. Η Eurostat το χαρακτηρίζει δείκτη οικονομικής δραστηριότητας/παραγωγής, όχι εισοδήματος των νοικοκυριών.

Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζει το πρόβλημα. 1. Ο δείκτης AIC που επικαλείται δεν σώζει ιδιαίτερα την εικόνα της Ελλάδας Είναι σωστό ότι η Eurostat θεωρεί την Actual Individual Consumption καλύτερο δείκτη της υλικής ευημερίας των νοικοκυριών από το ΑΕΠ.

Και πράγματι: 2025, ΕΕ=100 Ελλάδα Βουλγαρία ΑΕΠ/κάτοικο PPS 68 68 AIC/κάτοικο PPS 80 77 Αλλά πρόσεξε τι σημαίνει αυτό: όταν περνάμε στον δείκτη που ο ίδιος ο υπουργός προτείνει ως καταλληλότερο για το βιοτικό επίπεδο, η Ελλάδα βρίσκεται μόλις τρεις μονάδες πάνω από τη Βουλγαρία.

Και πράγματι είναι 7η από το τέλος: κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται Κροατία 79, Σλοβακία 77, Βουλγαρία 77, Εσθονία 74, Λετονία 73 και Ουγγαρία 73. Άρα το: > «Η Ελλάδα δεν είναι Βουλγαρία, είναι στο 80 και έχει έξι χώρες από κάτω» είναι αριθμητικά σωστό, αλλά πολιτικά διατυπωμένο ώστε να ακούγεται πολύ καλύτερο απ' ό,τι είναι. 80 έναντι 77 είναι εξαιρετικά κοντά. Η Ελλάδα απέχει 20 μονάδες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και μόλις 3 από τη Βουλγαρία.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό: το 2015 το AIC ήταν 78 στην Ελλάδα και 63 στη Βουλγαρία.

Το 2025 είναι 80 και 77. Δηλαδή μέσα σε δέκα χρόνια η Βουλγαρία έχει σχεδόν κλείσει τη διαφορά.

Αυτό το στοιχείο απουσιάζει τελείως από το κείμενο. 2. Το σημαντικότερο στοιχείο που δεν αναφέρει: το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα Εδώ γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον.

Αν η ερώτηση είναι: «Πόσο εισόδημα διαθέτει στην πραγματικότητα το τυπικό νοικοκυριό, αφού λάβουμε υπόψη και τις διαφορές τιμών;» ένας πολύ πιο άμεσος δείκτης είναι το median equivalised disposable income σε PPS.

Για το 2024, η Eurostat δίνει: Ελλάδα: 12.436 PPS Βουλγαρία: 13.079 PPS ΕΕ: 21.253 PPS Δηλαδή, με αυτόν τον δείκτη, η Βουλγαρία βρίσκεται ήδη πάνω από την Ελλάδα. Η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο 58,5% του ευρωπαϊκού διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος.

Και δεν πρόκειται για κάποιον περίεργο αντιπολιτευτικό δείκτη. Είναι Eurostat, EU-SILC, και αφορά το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα προσαρμοσμένο για αγοραστική δύναμη.

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο κενό ολόκληρης της ανάρτησης.

Γιατί το κείμενο λέει: > «αν θέλουμε να μάθουμε πόσα χρήματα έχει στην τσέπη του ένας άνθρωπος...» και στη συνέχεια δεν παρουσιάζει τον δείκτη που βρίσκεται πολύ πιο κοντά ακριβώς σε αυτή την ερώτηση. 3. Αντί γι' αυτό επιλέγει τον κατώτατο μισθό Τα νούμερά του εδώ είναι σωστά. Τον Ιούλιο του 2026: Ελλάδα: 1.229 PPS Βουλγαρία: 993 PPS άρα ο ελληνικός κατώτατος έχει περίπου 23,8% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Η Ελλάδα είναι 14η μεταξύ των 22 χωρών της ΕΕ που διαθέτουν εθνικό κατώτατο μισθό.

Αυτό αποδεικνύει πολύ καλά ένα πράγμα: ότι ο ελληνικός κατώτατος μισθός δεν είναι ίσος με τον βουλγαρικό κατώτατο μισθό σε αγοραστική δύναμη.

Δεν αποδεικνύει όμως ότι: «οι ελληνικοί μισθοί έχουν 24% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη από τους βουλγαρικούς». Αυτό είναι τελείως διαφορετική πρόταση.

Ο κατώτατος είναι ένα σημείο της κατανομής των μισθών.

Δεν είναι ο μέσος ούτε ο διάμεσος μισθός.

Μάλιστα η ίδια έκδοση της Eurostat δείχνει κάτι πολύ χαρακτηριστικό: στην Ελλάδα ο κατώτατος μισθός ήταν το 2024 πάνω από το 60% του διάμεσου μικτού μισθού, ενώ στη Βουλγαρία ήταν μεταξύ 50% και 60%. Δηλαδή ο ελληνικός κατώτατος βρίσκεται σχετικά πιο ψηλά μέσα στην ελληνική μισθολογική κατανομή.

Ακριβώς γι' αυτό η σύγκριση μόνο των κατώτατων ευνοεί ιδιαίτερα την ελληνική εικόνα. 4. Ακόμη και στους ονομαστικούς μέσους μισθούς, η Ελλάδα είναι στον πάτο Η Eurostat για το 2024 δίνει μέσο ετήσιο full-time adjusted salary: Βουλγαρία: €15.400 Ελλάδα: €18.000 Ουγγαρία: €18.500 Είναι οι τρεις χαμηλότερες τιμές στην ΕΕ. Άρα πάλι η πραγματική εικόνα δεν είναι «η Ελλάδα βρίσκεται κάπου στη μέση της Ευρώπης και κάποιοι προσπαθούν να την παρουσιάσουν σαν Βουλγαρία». Η πραγματική εικόνα είναι: Ελλάδα και Βουλγαρία αποτελούν πράγματι μέρος της πολύ χαμηλής εισοδηματικής ουράς της ΕΕ, αλλά η μεταξύ τους θέση αλλάζει ανάλογα με το τι ακριβώς μετράς. 5. Και η AIC έχει μία λεπτομέρεια που το κείμενο υποβαθμίζει Η AIC δεν είναι «πόσα μπορεί να αγοράσει ο μισθός μου». Περιλαμβάνει αγαθά και υπηρεσίες που καταναλώνουν τα νοικοκυριά ακόμη και όταν πληρώνονται από το κράτος ή μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, π.χ. υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης.

Γι' αυτό ακριβώς η Eurostat τη χρησιμοποιεί για τη συνολική υλική ευημερία και όχι ως μέτρο μισθολογικού εισοδήματος.

Άρα είναι λίγο ειρωνικό ότι το κείμενο κατηγορεί τους άλλους πως: «μπερδεύουν το ΑΕΠ με τον μισθό» και στη συνέχεια χρησιμοποιεί την κατανάλωση για να απαντήσει σε ερώτημα περί αγοραστικής δύναμης των μισθών.

Ο ίδιος μάλιστα στο τέλος γράφει σωστά: > «Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν είναι ο μισθός.

Ο μισθός δεν είναι η κατανάλωση.» Ακριβώς.

Και γι' αυτό ο AIC δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδείξει ότι οι ελληνικοί μισθοί απέχουν πολύ από τους βουλγαρικούς. --- Άρα, ποια θα ήταν η έντιμη διατύπωση; Θα έλεγα: «Όχι, δεν είναι κυριολεκτικά σωστό να πούμε ότι η Ελλάδα και η Βουλγαρία έχουν πλέον την ίδια αγοραστική δύναμη σε κάθε μέτρο.

Ο ελληνικός κατώτατος μισθός εξακολουθεί να έχει περίπου 24% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη.

Όμως η σύγκλιση των δύο χωρών είναι πραγματική και πολύ μεγάλη: έχουν πλέον σχεδόν ίδιο ΑΕΠ ανά κάτοικο σε PPS, η πραγματική ατομική κατανάλωση είναι 80 έναντι 77, ενώ στο διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα σε PPS η Βουλγαρία βρίσκεται ήδη ελαφρώς πάνω από την Ελλάδα.» Και αυτό αλλάζει αρκετά το συμπέρασμα.

Δεν θα έλεγα λοιπόν ότι η φράση «η Ελλάδα έγινε Βουλγαρία» είναι ακριβής οικονομική πρόταση — προφανώς είναι σύνθημα.

Αλλά το να παρουσιάζεται ως εντελώς ανυπόστατο σύνθημα που προκύπτει μόνο από “βασανισμό των δεδομένων” είναι επίσης παραπλανητικό.

Γιατί όταν κοιτάξεις όχι έναν, αλλά πολλούς από τους δείκτες που ο ίδιος μας προτρέπει να κοιτάξουμε, προκύπτει κάτι μάλλον δυσάρεστο: σε ορισμένους η Ελλάδα είναι λίγο πάνω από τη Βουλγαρία, σε έναν από τους πιο ουσιαστικούς δείκτες πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος είναι ήδη κάτω από τη Βουλγαρία, και συνολικά και οι δύο χώρες βρίσκονται πολύ κοντά στο κάτω άκρο της ΕΕ. Και το πιο αποκαλυπτικό γράφημα για μια απάντηση στον υπουργό θα ήταν, κατά τη γνώμη μου, μόλις τρεις γραμμές: Δείκτης 🇬🇷 Ελλάδα 🇧🇬 Βουλγαρία ΑΕΠ/κάτοικο PPS, 2025 68 68 AIC/κάτοικο PPS, 2025 80 77 Διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα PPS, 2024 12.436 13.079 Αυτό από μόνο του αποδομεί σε μεγάλο βαθμό το αφήγημα της ανάρτησης χωρίς να χρειάζεται καθόλου πολιτική ρητορεία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους