Κάπου ανάμεσα στην «παραδοσιακή οικογένεια», τη «σύγχρονη οικογένεια», την πυρηνική, τη μονογονεϊκή, την ανασυγκροτημένη και την οικογένεια με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες, χάσαμε ως συνήθως,το παιδί...
Κάπου ανάμεσα στην «παραδοσιακή οικογένεια», τη «σύγχρονη οικογένεια», την πυρηνική, τη μονογονεϊκή, την ανασυγκροτημένη και την οικογένεια με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες, χάσαμε ως συνήθως,το παιδί.
Η συζήτηση για τα νέα σχολικά βιβλία της Β΄ Δημοτικού έχει γίνει για άλλη μία φορά μια βολική πολιτισμική μάχη: ποια οικογένεια θα ζωγραφίζεται στο βιβλίο, ποιος θα εμφανίζεται ως μπαμπάς, ποια ως μαμά, πόσο «παραδοσιακή» ή «σύγχρονη» πρέπει να είναι μια εικόνα.
Και κάπου εκεί υπάρχει ένα παιδί.
Ένα παιδί που δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την ιδεολογική μας διαμάχη.
Θέλει να ξέρει ποιος θα το πάρει από το σχολείο.
Ποιος θα το ακούσει όταν φοβάται.
Ποιος θα το πιστέψει όταν πει «κάτι μου έκανε». Ποιος θα καταλάβει ότι η σιωπή του δεν είναι απλώς ντροπή.
Ποιος θα το προστατεύσει όταν το σπίτι του δεν είναι ασφαλές.
Γιατί ας κάνουμε μια μικρή, άβολη παραδοχή: Η πυρηνική οικογένεια δεν υπήρξε ποτέ συνώνυμο της ασφαλούς οικογένειας.
Δύο γονείς.
Ένας πατέρας, μία μητέρα, δύο παιδιά, ένα σπίτι, ένα οικογενειακό τραπέζι και μια φωτογραφία στο σαλόνι δεν αποτελούν πιστοποιητικό καταλληλότητας.
Μέσα σε αυτή την απολύτως «φυσιολογική» και κοινωνικά αποδεκτή οικογένεια μπορούν να υπάρχουν ξύλο, σεξουαλική κακοποίηση, ψυχολογική βία, παραμέληση, εξευτελισμός, αλκοολισμός, εθισμοί, οικονομική βία, φόβος.
Μπορεί να υπάρχει ένας γονιός που δεν σηκώνει ποτέ χέρι αλλά διαλύει καθημερινά την αυτοεκτίμηση του παιδιού του.
Μπορεί να υπάρχει ένα παιδί που μαθαίνει από νωρίς να μην μιλάει, να μην ενοχλεί, να μην ζητάει, να μην αποκαλύπτει.
Και αυτό το παιδί μπορεί να κάθεται στο ίδιο θρανίο με το παιδί μιας ομόφυλης οικογένειας.
Το δεύτερο δεν χρειάζεται να απολογηθεί για την οικογένειά του.
Το πρώτο όμως μπορεί να χρειάζεται επειγόντως έναν ενήλικα να το σώσει.
Εκεί θα έπρεπε να βρίσκεται η μεγάλη συζήτηση για το σχολείο.
Όχι στο αν ένα βιβλίο δείχνει δύο μπαμπάδες.
Γιατί ναι.
Υπάρχουν πολλές μορφές οικογένειας.
Και όλες μπορούν να είναι οικογένεια.
Μια μαμά κι ένας μπαμπάς.
Μια μαμά μόνη της.
Ένας μπαμπάς μόνος του.
Μια οικογένεια που δημιουργήθηκε ξανά μετά από ένα διαζύγιο.
Μια οικογένεια με θετούς γονείς.
Μια οικογένεια με δύο μαμάδες.
Μια οικογένεια με δύο μπαμπάδες.
Μια οικογένεια που δεν μοιάζει με τη δική μας.
Το κοινό τους στοιχείο δεν είναι η σύνθεση.
Είναι η φροντίδα.
Έχουμε μια παράξενη εμμονή να προστατεύσουμε τα παιδιά από την ιδέα ότι υπάρχουν διαφορετικές οικογένειες, ενώ δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να τα προστατεύσουμε από τις οικογένειες που τα πληγώνουν.
Η «παραδοσιακή» οικογένεια δεν είναι εγγύηση ηθικής.
Δεν είναι πιστοποιητικό καταλληλότητας.
Δεν είναι ασπίδα απέναντι στην κακοποίηση.
Και το βασικότερο θέμα είναι το αν ο εκάστοτε εκπαιδευτικός έχει την εκπαίδευση για να αναγνωρίσει σημάδια κακοποίησης,αν υπάρχουν επαρκείς ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί στα σχολεία.
Αν το κράτος πρόνοιας λειτουργεί πριν συμβεί το κακό και όχι μόνο αφού γίνει είδηση και αν υπάρχει πραγματική στήριξη για τον γονιό που δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα.
Το αν οι υπηρεσίες μπορούν να εντοπίσουν την παραμέληση πριν αυτή γίνει τραύμα κι αν ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα στη βία έχει κάπου να πάει.
Γιατί η οικογένεια δεν είναι μόνο η εικόνα της.
Είναι και η ευθύνη της.
Και εδώ ίσως βρίσκεται η μεγαλύτερη υποκρισία της όλης συζήτησης.
Μας απασχολεί τόσο πολύ μήπως ένα παιδί δει στο βιβλίο του μια οικογένεια διαφορετική από τη δική μας, αλλά πολύ λιγότερο μας απασχολεί μήπως ένα παιδί επιστρέψει στο σπίτι του και φοβάται.
Και αν πραγματικά θέλουμε να κάνουμε μια σοβαρή συζήτηση για την παιδεία, ας ξεκινήσουμε από εκεί.
Γιατί ένα παιδί δεν χρειάζεται πρώτα να μάθει αν η οικογένεια έχει μία μαμά και έναν μπαμπά, δύο μαμάδες, δύο μπαμπάδες, έναν γονιό, θετούς γονείς ή μια ολόκληρη μικτή οικογένεια.
Χρειάζεται να μάθει ότι η αγάπη δεν πονάει, η φροντίδα δεν τρομάζει, η βία δεν είναι μυστικό και κανένας ενήλικας δεν έχει δικαίωμα να το κάνει να φοβάται.
Αυτό είναι μάθημα ζωής.
Και ίσως, πριν αποφασίσουμε τι ακριβώς πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά για την οικογένεια, θα ήταν ώρα να αποφασίσουμε τι ακριβώς οφείλουμε εμείς,ως γονείς, ως σχολείο και κυρίως ως κράτος,να τους εξασφαλίσουμε.
Γιατί το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι ότι ένα παιδί θα δει στο βιβλίο του μια οικογένεια διαφορετική από τη δική του.
Το πραγματικό σκάνδαλο είναι να βλέπουμε ένα παιδί να υποφέρει και να μην κάνουμε τίποτα.
Και αν θέλουμε να μιλήσουμε πραγματικά για αξίες, ας μιλήσουμε γι’ αυτές. Αγάπη. Σεβασμός. Όρια. Φροντίδα. Ασφάλεια. Αξιοπρέπεια. Προστασία.
Αυτά είναι τα πράγματα που κάνουν μια οικογένεια οικογένεια. Όχι το φύλο των γονιών της και σιγουρα όχι το αν χωράει στο παραδοσιακό μας καλούπι.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους