Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΔΕΘ : ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ Η' ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΠΡΩΤΑ ; Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του κου Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη.

Είναι εμφανής μία ιδεολογική μετατόπισή του προς την Κεντροαριστερά, με αξιοσημείωτες μάλιστα συγκλίσεις σε αρκετά σημεία με αρχές του κοινωνικού φιλελευθερισμού, ιδιαίτερα ως προς την προσπάθεια σύνδεσης της παραγωγικής ανάπτυξης με την κοινωνική συνοχή.

Η παρουσίαση του «Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης» της ΕΛ.Α.Σ. έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ένα συνηθισμένο «καλάθι ΔΕΘ» ακοστολόγητων παροχών.

Δεν περιορίζεται σε εξαγγελίες, αλλά επιχειρεί να περιγράψει ένα διαφορετικό οικονομικό και κοινωνικό υπόδειγμα, με κεντρική διακήρυξη ότι η χώρα πρέπει να «παράγει περισσότερο, να μοιράζεται δικαιότερα και να ζει καλύτερα». Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι εάν το πρόγραμμα δημιουργεί πράγματι τις προϋποθέσεις για να παράγει η χώρα περισσότερο ή εάν τελικά δίνει μεγαλύτερη σημασία στο πώς θα διανεμηθεί ο υπάρχων πλούτος παρά στο πώς θα αυξηθεί πρώτα, ώστε στη συνέχεια να μπορεί να διανεμηθεί δικαιότερα, με σταθερότητα και προοπτική. ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ο κ. Τσίπρας εντοπίζει ορθά αρκετές από τις βασικές παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, την χαμηλή παραγωγικότητα, την περιορισμένη μεταποίηση, τις ανεπαρκείς επενδύσεις, την υστέρηση στην έρευνα και την τεχνολογία, την υπερβολική βαρύτητα στην κατανάλωση και στα ακίνητα, και το προβληματικό εξωτερικό ισοζύγιο.

Προτείνει αύξηση των επενδύσεων προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, δαπάνες R&D κοντά στο 2% του ΑΕΠ, ενιαίο φορέα βιομηχανικής πολιτικής, ταχύτερες αδειοδοτήσεις και κατεύθυνση πόρων σε φάρμακα και βιοτεχνολογία, τρόφιμα, ενεργειακό εξοπλισμό, ναυτιλιακή τεχνολογία, κρίσιμα υλικά και αμυντικά προϊόντα.

Αυτή είναι μία ορθή αφετηρία.

Δεν αποτελεί όμως ακόμη ολοκληρωμένη παραγωγική στρατηγική. Όμως, ΛΕΙΠΕΙ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Το πραγματικό ζητούμενο θα έπρεπε να είναι μία μετρήσιμη αλυσίδα στόχων, με επενδύσεις και απόδοση επενδεδυμένων κεφαλαίων, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, αύξηση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο, μεγαλύτερη εγχώρια προστιθέμενη αξία, αύξηση εξαγωγών, υποκατάσταση των εισαγωγών, βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και, τελικά, διεύρυνση της φορολογικής βάσης που θα χρηματοδοτεί με δίκαιο και βιώσιμο τρόπο το κοινωνικό κράτος.

Δεν αρκεί, συνεπώς, να αυξηθεί το ΑΕΠ.

Πρέπει να αλλάξει και η σύνθεσή του, ώστε μεγαλύτερο μέρος του να προέρχεται από εμπορεύσιμα ανταγωνιστικά αγαθά, τεχνολογία, βιομηχανία και παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Αυτός ο μηχανισμός δεν αποτυπώνεται στις διακηρύξεις με συγκεκριμένους στόχους, δείκτες και χρονοδιαγράμματα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η περιορισμένη παρουσία του πρωτογενούς τομέα.

Για μία χώρα που αντιμετωπίζει ζητήματα επισιτιστικής ασφάλειας, υψηλού κόστους παραγωγής και εγκατάλειψης αγροτικών περιοχών, θα έπρεπε να υπάρχει σαφές πρόγραμμα αύξησης της παραγωγής ανά στρέμμα, μείωσης του ενεργειακού και υδατικού κόστους, τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, ισχυρών συνεργατικών σχημάτων, μεταποίησης και εξαγωγής επώνυμων προϊόντων.

Το ελληνικό παράδοξο είναι ότι ο παραγωγός συχνά πουλά χαμηλά ενώ ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά.

Ανάμεσά τους παρεμβάλλονται το κόστος ενέργειας, η τυποποίηση, οι μεταφορές, η αποθήκευση, η χονδρική και λιανική πώληση, οι μεσάζοντες, η φορολογία και, όπου ο ανταγωνισμός δεν λειτουργεί επαρκώς, υπερβολικά περιθώρια κέρδους.

Η πρόταση για ΦΠΑ 6%, ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών «από το χωράφι στο ράφι» και έλεγχο περιθωρίων αντιμετωπίζει μέρος του προβλήματος.

Δεν αντιμετωπίζει όμως επαρκώς το σημαντικότερο, πώς θα μειωθεί το κόστος και θα αυξηθεί η παραγωγικότητα του ίδιου του Έλληνα παραγωγού ώστε να μπορεί να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά τα εισαγόμενα προϊόντα. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ Οι προτάσεις για αυξήσεις σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές, ενίσχυση φοιτητών, σχολικά γεύματα, προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα ηλικιωμένων και ΑμεΑ έχουν σαφή κοινωνική χρησιμότητα.

Όμως η Παιδεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως κοινωνική υπηρεσία.

Πρέπει να αποτελεί βασικό μηχανισμό δημιουργίας ανθρώπινου κεφαλαίου, με βελτίωση και εκσυγχρονισμό της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, reskilling και upskilling, σύνδεση των πανεπιστημίων και της έρευνας με την παραγωγή και σχεδιασμό των δεξιοτήτων που θα χρειάζεται η χώρα την επόμενη δεκαετία.

Αντίστοιχα, η Υγεία χρειάζεται όχι μόνο περισσότερους πόρους αλλά και αύξηση της αποδοτικότητας, ισχυρή πρωτοβάθμια περίθαλψη, πρόληψη, ψηφιακή διαχείριση, έλεγχο των προμηθειών και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Απουσιάζει επίσης μία ολοκληρωμένη στρατηγική ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Στην Ελλάδα η κοινωνική οικονομία αντιπροσωπεύει περίπου το 3,3% της απασχόλησης, έναντι περίπου 6,3% στην ΕΕ. Υπηρεσίες φροντίδας, τοπικής ανάπτυξης, κοινωνικής κατοικίας, μικροεπιχειρηματικότητας και ένταξης ευάλωτων ομάδων μπορούν να δημιουργούν ταυτόχρονα κοινωνική αξία, θέσεις εργασίας και παραγωγική δραστηριότητα, συμβάλλοντας παράλληλα στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην αντιμετώπιση της ερήμωσης πολλών περιοχών της χώρας.

Σοβαρό είναι και το κενό στοΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ.

Η ίδια η ομιλία αναγνωρίζει ότι ο πληθυσμός γερνά και το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται.

Δεν ακολουθεί όμως ένα συνεκτικό σχέδιο για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος μέσω αύξησης της απασχόλησης, μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, επιστροφής ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα, περιορισμού της αδήλωτης εργασίας, περιφερειακής ανάπτυξης και κυρίως αύξησης της παραγωγικότητας και των πραγματικών μισθών.

Υπάρχει επιπλέον και ο πληθωριστικός κίνδυνος.

Εάν αυξηθούν ταυτόχρονα μισθοί, κρατικές προσλήψεις, μεταβιβάσεις και διαθέσιμο εισόδημα χωρίς ανάλογη αύξηση της εγχώριας παραγωγής, μέρος της πρόσθετης ζήτησης θα μετατραπεί σε υψηλότερες τιμές και μέρος σε περισσότερες εισαγωγές.

Έτσι, η αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων μπορεί να διαβρωθεί από την ακρίβεια και παράλληλα να επιδεινώσει το εξωτερικό ισοζύγιο. Η ΑΜΥΝΑ, Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ Στον αντίποδα, ιδιαίτερα θετικό στοιχείο είναι ότι η άμυνα αντιμετωπίζεται και ως παραγωγικός τομέας.

Ο κος Τσίπρας εντάσσει τα αμυντικά προϊόντα στους στρατηγικούς κλάδους, αναφέρεται σε βιομηχανίες διπλής χρήσης και προτείνει Ειδική Ζώνη Αμυντικής Βιομηχανίας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. ΣΗΜ: Κατά την άποψή μου, αυτό είναι μεγάλο λάθος, γιατί καθίσταται η στρατηγικά πολύτιμη αμυντική βιομηχανία άμεσος στόχος λόγω εγγύτητας για την Τουρκία, σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η ανάπτυξή τέτοιων κρίσμων στρατηγικών υπδομών είναι καλύτερο να γίνει π.χ στην Ηπειρο ή και στην Δυτική Μακεδονία, στην Αιτωλοακαρνανία κλπ.

Εδώ όμως απαιτείται ένα βήμα περισσότερο.

Κάθε μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο ως προς τη στρατιωτική ικανότητα που προσφέρει, αλλά και ως προς την ελληνική προστιθέμενη αξία, τη μεταφορά τεχνολογίας, την εγχώρια παραγωγή, την πνευματική ιδιοκτησία, τις θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και τις εξαγωγικές δυνατότητες. Η Ελλάδα δαπανά σημαντικούς πόρους για την άμυνα.

Είναι τεράστια χαμένη ευκαιρία μεγάλο μέρος αυτών να επιστρέφει στην οικονομία κυρίως ως εισαγωγές και όχι ως τεχνολογία, βιομηχανική παραγωγή και εξαγωγές.

Το ίδιο ισχύει για την ενέργεια και τη ναυτιλία.

Είναι ορθή η λογική ότι η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να σημαίνει απλώς εισαγωγή ξένων φωτοβολταϊκών, μπαταριών και εξοπλισμού.

Όπως είναι παράδοξο η μεγαλύτερη ελληνόκτητη ναυτιλία στον κόσμο να δημιουργεί τεράστια διεθνή ζήτηση ναυτιλιακού εξοπλισμού χωρίς να έχει αναπτυχθεί αντίστοιχη ελληνική βιομηχανική και τεχνολογική βάση. Η ΒΑΣΙΚΗ ΑΝΤΙΦΑΣΗ Επομένως, το σχέδιο του κου Τσίπρα παρουσιάζει μία σημαντική αντίφαση.

Η δια΄γνωση για την παραγωγική αναγκαιότητα είναι πολύ πιο σύγχρονη από μία απλή πολιτική παροχών.

Αναγνωρίζει την ανάγκη βιομηχανικής πολιτικής, τεχνολογίας, εξαγωγών, εγχώριας προστιθέμενης αξίας και μείωσης της εισαγωγικής εξάρτησης.

Όταν όμως περνά στη δημοσιονομική και κοινωνική εφαρμογή, χωρίς να έχει διασφαλισεθί η βετλίωση της παραγωγικής ικανότητας της χώρας καθώς και όλοι οι άλλοι συντελεστές που προαναφέρθηκεν, επιστρέφει στην παραδοσιακή συλλογιστική παροχών με επισφαλή δημοσιονομικά στοιχεία και χωρίς μεσομακροπρόθεσμη σταθερότητα.

Πόσα σήμερα θα συγκεντρωθούν από εδώ, πόσα θα εξοικονομηθούν από εκεί και πόσα θα διατεθούν σε επιμέρους κοινωνικές παροχές.

Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα.

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα δεν είναι πρώτα πώς θα μοιράσει καλύτερα τα σημερινά φορολογικά έσοδα.

Είναι πώς θα παράγει, με σταθερότητα, περισσότερο πλούτο.

Γιατί μόνο μία οικονομία με υψηλότερη παραγωγικότητα, ισχυρότερο πρωτογενή τομέα, περισσότερη βιομηχανία και τεχνολογία, ανταγωνιστικές εξαγωγές, μικρότερη εισαγωγική εξάρτηση και παραγωγικές επενδύσεις μπορεί να χρηματοδοτεί μακροχρόνια υψηλότερους πραγματικούς μισθούς, καλύτερη Παιδεία και Υγεία, βιώσιμες συντάξεις και ισχυρότερη κοινωνική προστασία. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ Η πραγματική επιτυχία του «Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης» του κου Τσίπρα δεν θα κριθεί επομένως από το εάν βρέθηκαν 7, 10 ή περισσότερα δισεκατομμύρια για μία τετραετία.

Θα κριθεί από το εάν, στο τέλος της, η ελληνική οικονομία θα έχει αποκτήσει την παραγωγική δυνατότητα να δημιουργεί αυτά τα πρόσθετα δισεκατομμύρια κάθε χρόνο, με σταθερά αναπτυξιακά βήματα και χωρίς να υπονομεύει τη δημοσιονομική της ισορροπία.

Σε κάθε περίπτωση όμως, η συγκεκριμένη ομιλία σηματοδοτεί μία εμφανή μετακίνηση του κουΤσίπρα προς τον χώρο της Κεντροαριστεράς και, σε ορισμένα τουλάχιστον σημεία, προς αντιλήψεις που βρίσκονται πολύ πιο κοντά στον κοινωνικό φιλελευθερισμό από ό,τι η προηγούμενη πολιτική του ταυτότητα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους