ΟΣΟ ΦΤΩΧΑΙΝΕΙ Η ΓΛΩΣΣΑ, ΤΟΣΟ ΦΤΩΧΑΙΝΕΙ Η ΣΚΕΨΗ. Μια σκέψη που με απασχολεί εδώ και καιρό… Ζούμε σε μια εποχή στην οποία έχουμε πρόσβαση σε περισσότερη πληροφορία από οποιαδήποτε άλλη γενιά στην...
ΟΣΟ ΦΤΩΧΑΙΝΕΙ Η ΓΛΩΣΣΑ, ΤΟΣΟ ΦΤΩΧΑΙΝΕΙ Η ΣΚΕΨΗ. Μια σκέψη που με απασχολεί εδώ και καιρό… Ζούμε σε μια εποχή στην οποία έχουμε πρόσβαση σε περισσότερη πληροφορία από οποιαδήποτε άλλη γενιά στην ιστορία.
Κι όμως, πολλές φορές έχω την αίσθηση ότι, ενώ η πληροφορία αυξάνεται, ο τρόπος με τον οποίο τη μετατρέπουμε σε σκέψη γίνεται όλο και φτωχότερος.
Και ίσως ένα μέρος του προβλήματος να βρίσκεται στη γλώσσα.
Η γλώσσα δεν είναι απλώς το μέσο με το οποίο επικοινωνούμε.
Είναι το εργαλείο με το οποίο οργανώνουμε τη σκέψη μας, περιγράφουμε τα συναισθήματά μας, κατανοούμε το παρελθόν, σχεδιάζουμε το μέλλον, επιχειρηματολογούμε, αμφισβητούμε και δημιουργούμε.
Όσο περισσότερες λέξεις διαθέτουμε, τόσο περισσότερες αποχρώσεις μπορούμε να αντιληφθούμε.
Άλλο «στενοχωριέμαι», άλλο «απογοητεύομαι», άλλο «πενθώ», άλλο «ματαιώνομαι», άλλο «φοβάμαι», άλλο «αγωνιώ». Οι λέξεις δεν περιγράφουν απλώς τον εσωτερικό μας κόσμο.
Μας βοηθούν να τον κατανοήσουμε.
Και εδώ βρίσκεται κάτι που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό.
Όταν η γλώσσα περιορίζεται σε λίγες εκατοντάδες λέξεις, συντομογραφίες, emojis και αποσπασματικές φράσεις, δεν χάνεται μόνο η ομορφιά της έκφρασης.
Υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί σταδιακά και η ικανότητα να διατυπώνουμε σύνθετες σκέψεις.
Γιατί για να σκεφτείς με ακρίβεια, χρειάζεσαι εργαλεία ακριβείας.
Και οι λέξεις είναι τέτοια εργαλεία.
Δεν θεωρώ τυχαίο ότι ο Orwell στο 1984 συνέδεσε τη συρρίκνωση της γλώσσας με τη συρρίκνωση της δυνατότητας για ανεξάρτητη σκέψη.
Η «Νέα Ομιλία» δεν είχε σκοπό απλώς να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μιλούσαν οι άνθρωποι.
Είχε σκοπό να περιορίσει εκείνα που μπορούσαν ακόμη και να σκεφτούν.
Γι’ αυτό θεωρώ τεράστια ευθύνη το πώς μαθαίνουμε στα παιδιά μας να χρησιμοποιούν τη γλώσσα.
Να διαβάζουν.
Να γράφουν.
Να συζητούν.
Να επιχειρηματολογούν.
Να αναζητούν την κατάλληλη λέξη.
Να μπορούν να πουν όχι μόνο «νιώθω άσχημα», αλλά τι ακριβώς νιώθουν και γιατί.
Και κυρίως να μην τους αφαιρούμε την πολυπλοκότητα επειδή τη θεωρούμε δύσκολη.
Δεν χρειάζεται να κάνουμε τα πάντα απλούστερα.
Χρειάζεται να μάθουμε τον άνθρωπο να γίνεται ικανότερος να κατανοεί τα σύνθετα.
Γιατί ένας άνθρωπος με πλούσια γλώσσα διαθέτει περισσότερα εργαλεία για να σκεφτεί, να αμφισβητήσει, να δημιουργήσει, να εκφραστεί και τελικά να επιλέξει.
Και κάπου εκεί η γλώσσα παύει να είναι απλώς μάθημα στο σχολείο.
Γίνεται εργαλείο ελευθερίας.
Ίσως λοιπόν αξίζει να θυμόμαστε κάτι πολύ απλό: Όσο φτωχαίνει η γλώσσα, τόσο κινδυνεύει να φτωχύνει και η σκέψη.
Και προσωπικά, αυτό είναι κάτι που δεν θα ήθελα να παραδώσουμε ως κληρονομιά στην επόμενη γενιά. Κωνσταντίνος Πέτρου Παναγιωτής (Ένας απλός Έλληνας πολίτης που αγαπάει την Πατρίδα και τη γλώσσα του)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους