Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ 1959 «ΕΡΩΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ» ΑΘΗΝΑ – ΑΚΡΟΠΟΛΗ – ΚΑΛΛΙΜΑΡΜΑΡΟ ΒΟΥΛΑ «Το Ραντεβού της Κυριακής» με τον Νίκο Κούρκουλο, η πρώτη κινηματογραφική γραφή της Λούλας Αναγνωστάκη και ένα μικρό ταξίδι στην Αττική του 1958 Συνεχίζοντας το αφιέρωμά μας στην Αλίκη Βουγιουκλάκη, 30 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας, επιστρέφουμε σε μία από τις λιγότερο προβεβλημένες αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες ταινίες της πρώτης περιόδου της.

Οι «Ερωτικές Ιστορίες» έκαναν πρεμιέρα στις 9 Μαρτίου 1959.

Πρόκειται για ασπρόμαυρη, σπονδυλωτή ταινία του Σωκράτη Καψάσκη, αποτελούμενη από τρεις αυτόνομες ιστορίες, με διαφορετικούς ήρωες και διαφορετικό τόνο.

Έρωτας, απιστία, κοινωνική φιλοδοξία, απογοήτευση, ανθρώπινες αδυναμίες και η επιθυμία για μια διαφορετική ζωή συνδέουν τα τρία επεισόδια.

Για την Αλίκη έχει και ξεχωριστή σημασία: η ταινία γυρίστηκε το 1958 και καταγράφεται ως η ένατη κινηματογραφική ταινία που γύρισε, ανεξάρτητα από τη διαφορετική σειρά με την οποία οι ταινίες της έφτασαν στις αίθουσες.

Λίγες μόλις ημέρες πριν από την πρεμιέρα των «Ερωτικών Ιστοριών», στις 23 Φεβρουαρίου 1959, είχε κυκλοφορήσει η «Αστέρω». Η διάρκεια της ταινίας αναφέρεται στις πηγές από 95 έως 100 λεπτά. ΤΟ ΝΙΚΟΛΕΛΙ Η πρώτη ιστορία βασίζεται στο διήγημα «Μια μάνα πέρασε» του Θράσου Καστανάκη. Η Λαμπρινή είναι παντρεμένη με έναν μεγαλύτερό της σταφιδέμπορο και ζει σε μια κλειστή επαρχιακή κοινωνία.

Γνωρίζει έναν γοητευτικό Αθηναίο και παρασύρεται σε μια εξωσυζυγική σχέση.

Η υπηρέτριά της, η Σμαράγδη, αρχικά τη βοηθά να συναντά τον εραστή της.

Στη συνέχεια, όμως, το μυστικό μετατρέπεται σε μέσο εκβιασμού. Η Σμαράγδη πιέζει τη Λαμπρινή να πλησιάσει τον γιο της, τον Νικολέλι, έναν άνθρωπο με νοητική αναπηρία.

Είναι το σκοτεινότερο και πιο σκληρό από τα τρία επεισόδια και δείχνει πόσο διαφορετικές είναι οι «Ερωτικές Ιστορίες» από την ανάλαφρη κινηματογραφική εικόνα που επικράτησε αργότερα για ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού σινεμά της εποχής. ΕΝΑΣ ΚΑΠΟΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Στη δεύτερη ιστορία, ο Βασίλης είναι ένας μεσήλικας επαγγελματίας του οποίου η οικονομική και προσωπική ζωή βρίσκεται σε παρακμή.

Στο σπίτι τον περιμένει η άρρωστη σύζυγός του, Κατίνα, ενώ εκείνος διατηρεί σχέση με τη νεότερη Χρύσα.

Η επιθυμία του να ξεκινήσει μια νέα ζωή τον οδηγεί σε μια τρομακτική απόφαση: να δηλητηριάσει τη γυναίκα του.

Την κρίσιμη στιγμή, όμως, δεν μπορεί να ολοκληρώσει την πράξη του. Η Κατίνα αντιλαμβάνεται τι είχε σκοπό να κάνει.

Η αποκάλυψη αποδεικνύεται καταλυτική για την ήδη εύθραυστη υγεία της και πριν από το τέλος της αποκαλύπτει κι εκείνη ένα δικό της οδυνηρό μυστικό.

Ένα επεισόδιο μακριά από τον ρομαντισμό, πάνω στην ενοχή, την προδοσία και την ανθρώπινη αδυναμία. ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Και φτάνουμε στο τρίτο επεισόδιο, εκεί όπου συναντιούνται δύο από τα πρόσωπα που πολύ σύντομα θα κυριαρχούσαν στον ελληνικό κινηματογράφο: Αλίκη Βουγιουκλάκη και Νίκος Κούρκουλος. Η Αλίκη είναι η Μαρίτσα, μια νεαρή κομμώτρια. Ο Κούρκουλος είναι ο Πέτρος, ένας νεαρός που εργάζεται σε ξενοδοχείο.

Οι δύο τους είναι ερωτευμένοι και έχουν κανονίσει το κυριακάτικο ραντεβού τους.

Όμως και οι δύο αισθάνονται ότι η ζωή που κάνουν είναι μικρότερη από εκείνη που ονειρεύονται. Η Μαρίτσα γνωρίζει τον εύπορο Θέμη και παρασύρεται από την πιθανότητα μιας άλλης κοινωνικής ζωής.

Ακυρώνει το ραντεβού με τον Πέτρο και τον ακολουθεί σε μια κοσμική έξοδο, αφήνοντας τη φαντασία της να φτάσει ακόμη και μέχρι τον γάμο.

Την ίδια στιγμή, όμως, και ο Πέτρος βλέπει τη δική του ευκαιρία.

Συνοδεύει μια δημοσιογράφο από την Αμερική, η οποία θέλει να γνωρίσει και να φωτογραφίσει την Αθήνα και τα αρχαία της.

Για λίγες ώρες, λοιπόν, και οι δύο προσπαθούν να αποδράσουν από την καθημερινότητά τους.

Και οι δύο πιστεύουν ότι κάπου αλλού βρίσκεται η καλύτερη ζωή.

Και οι δύο απογοητεύονται.

Στο τέλος επιστρέφουν εκεί όπου, ίσως, βρισκόταν από την αρχή αυτό που πραγματικά είχαν ανάγκη: ο ένας στον άλλον. Η ΑΛΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΥΛΟ Βρισκόμαστε στο 1958. Η Αλίκη είναι ακόμη στην αρχή της μεγάλης ανόδου της.

Δεν έχουν έρθει ακόμη η «Μανταλένα», η «Αλίκη στο Ναυτικό» και οι ταινίες που θα την κάνουν το δημοφιλέστερο γυναικείο πρόσωπο του ελληνικού κινηματογράφου.

Δίπλα της βρίσκεται ένας επίσης νεότατος Νίκος Κούρκουλος, αρκετά πριν καθιερωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές του θεάτρου και της οθόνης.

Αυτό κάνει το «Ραντεβού της Κυριακής» ακόμη πιο πολύτιμο σήμερα: βλέπουμε δύο μελλοντικούς μεγάλους σταρ σε μια στιγμή που η τεράστια διαδρομή τους βρίσκεται ακόμη μπροστά τους. Η ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΛΙΑΚΗ ΑΤΤΙΚΗ ΤΟΥ 1958 Το επεισόδιο έχει σήμερα και την αξία ιστορικού ντοκουμέντου.

Στην οθόνη περνούν η Ακρόπολη, το Καλλιμάρμαρο, δρόμοι της Αθήνας και παραθαλάσσια τοπία της Αττικής.

Η κάμερα καταγράφει μια πρωτεύουσα που αλλάζει.

Η μεταπολεμική Αθήνα ανοίγεται προς τον τουρισμό, το αυτοκίνητο και τις καινούργιες παραθαλάσσιες περιοχές αναψυχής.

Και είναι ακριβώς σε αυτές τις σκηνές που η ίδια η ταινία μας χάρισε ένα όμορφο μικρό μυστήριο σχεδόν εβδομήντα χρόνια μετά.

ΤΟ 125 ΚΑΙ Η ΠΙΘΑΝΗ ΒΟΥΛΑ Όταν η Μαρίτσα φεύγει θυμωμένη από την έξοδό της, ανεβαίνει σε ένα παλιό VOLVO.

Στο πίσω μέρος του λεωφορείου διακρίνεται καθαρά ο αριθμός: 125.

Η παλιά γραμμή 125 συνδέεται ιστορικά με το δρομολόγιο Πειραιάς Άνω Βούλα, γεγονός που αποτελεί ισχυρό στοιχείο για την αναζήτηση της πραγματικής τοποθεσίας της σκηνής.

Το περιβάλλον ενισχύει την υπόθεση: αραιή δόμηση, πεύκα, αδιαμόρφωτες πλευρές του δρόμου και εξοχικός χαρακτήρας, εικόνες εντελώς διαφορετικές από τη σημερινή πυκνοδομημένη παραλιακή.

Σε καρέ της ταινίας φαίνεται επίσης κτίσμα που δημιουργεί την υπόθεση ότι ίσως βρισκόμαστε στην ευρύτερη περιοχή της Κάτω Βούλας, κοντά στην Παναγίτσα και το Ασκληπιείο.

Ένα λεωφορείο που περνά για λίγα δευτερόλεπτα από την οθόνη γίνεται έτσι, δεκαετίες αργότερα, ένα μικρό ιστορικό ίχνος της χαμένης Αττικής του 1958. ΛΟΥΛΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΙΚΗ Το σενάριο του «Ραντεβού της Κυριακής» έγραψε η Λούλα Αναγνωστάκη.

Και αυτό από μόνο του είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Ήταν η πρώτη κινηματογραφική σεναριακή δουλειά μιας γυναίκας που λίγα χρόνια αργότερα θα εξελισσόταν σε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.

Γεννήθηκε το 1934 στη Θεσσαλονίκη, ήταν αδελφή του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και αργότερα συνδέθηκε καθοριστικά με το Θέατρο Τέχνης και τον Κάρολο Κουν.

Το 1965 παρουσιάστηκαν εκεί τα πρώτα μονόπρακτά της.

Η δεύτερη κινηματογραφική σεναριακή δουλειά της ήταν η «Εκδίκησις του Καβαλάρη» το 1962.

Οι «Ερωτικές Ιστορίες» λοιπόν μάς επιτρέπουν να συναντήσουμε τη Λούλα Αναγνωστάκη πριν ακόμη γίνει η μεγάλη θεατρική συγγραφέας που γνωρίζουμε. ΑΛΙΚΗ ΚΑΙ ΛΟΥΛΑ ΜΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΜΟΝΑΔΙΚΗ Η άμεση συνεργασία της Αναγνωστάκη με την Αλίκη στις «Ερωτικές Ιστορίες» δεν φαίνεται να επαναλήφθηκε αργότερα στο θέατρο.

Υπήρξε όμως μια πολύ ενδιαφέρουσα έμμεση διασταύρωση των δρόμων τους σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα.

Το 1987 το Θέατρο Τέχνης παρουσίαζε τον «Ήχο του όπλου» της Λούλας Αναγνωστάκη.

Την ίδια περίοδο η Αλίκη ετοίμαζε το «Λίγο πιο νωρίς, λίγο πιο αργά». Ο Στράτος Τζώρτζογλου, που έπαιζε τότε στο έργο της Αναγνωστάκη, έχει αφηγηθεί ότι η Αλίκη Βουγιουκλάκη τού πρότεινε να συμμετάσχει στη δική της παράσταση.

Εκείνος επέλεξε τελικά να παραμείνει στο Θέατρο Τέχνης.

Έτσι, οι θεατρικοί δρόμοι της Αλίκης και της Λούλας βρέθηκαν ξανά πολύ κοντά, χωρίς όμως να υπάρξει δεύτερη άμεση συνεργασία τους. Η ΛΟΥΛΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ ΚΑΙ Η ΠΑΤΡΑ Και εδώ υπάρχει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σύνδεση με την πόλη μας. Η Λούλα Αναγνωστάκη ήταν παντρεμένη με τον σπουδαίο συγγραφέα Γιώργο Χειμωνά.

Το 1989, στην περίοδο μεγάλης ακμής του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, επί καλλιτεχνικής διεύθυνσης Θάνου Μικρούτσικου, παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του Θεατρικού Αναλογίου οι «Χτίστες» του Γιώργου Χειμωνά.

Τη σκηνοθετική επιμέλεια είχε ο Ανδρέας Βουτσινάς, τη μουσική ο Σταμάτης Κραουνάκης και συμμετείχαν οι νεότεροι τότε Φιλαρέτη Κομνηνού, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος και Λυδία Φωτοπούλου. Το Θεατρικό Αναλόγιο ήταν ένας από τους πρωτοποριακούς θεσμούς που αναπτύχθηκαν στα χρόνια εκείνης της μεγάλης εξωστρεφούς περιόδου του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας.

Για την ίδια τη Λούλα Αναγνωστάκη δεν έχει μέχρι σήμερα εντοπιστεί τεκμηριωμένη παρουσίαση δικού της έργου στο Φεστιβάλ κατά την περίοδο 1986–1990.

Η σχέση της με την Πάτρα, όμως, θα γίνει αργότερα άμεση.

Στις 21 Μαρτίου 1997, το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας παρουσίασε στο Δημοτικό Θέατρο Απόλλων τη «Συναναστροφή» της.

Και έτσι η Αναγνωστάκη, που το 1958 έγραφε για τη νεαρή Αλίκη Βουγιουκλάκη, θα συναντούσε δεκαετίες αργότερα και τη θεατρική ιστορία της Πάτρας. ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ Άλλη μία μεγάλη υπογραφή των «Ερωτικών Ιστοριών» είναι εκείνη του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος έγραψε τη μουσική.

Η παρουσία του Χατζιδάκι, μαζί με ένα εξαιρετικό σύνολο ηθοποιών και δημιουργών, δείχνει ότι πίσω από μια ταινία που σήμερα δεν συγκαταλέγεται στις πιο πολυπαιγμένες της εποχής κρύβεται ένα πραγματικά αξιόλογο κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου. ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ Στην ταινία συμμετέχουν: Αλίκη Βουγιουκλάκη – Μαρίτσα, Νίκος Κούρκουλος – Πέτρος, Ελένη Ζαφειρίου – Σμαράγδη, Σάσα Καζέλη – Λαμπρινή, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος – σύζυγος της Λαμπρινής, Κώστας Πλουμπής – Νικολέλι, Θεόδωρος Δημητρίεφ – Μάριος, Βασίλης Διαμαντόπουλος – Βασίλης, Βάσω Μεταξά – Κατίνα, Καλή Καλό – Χρύσα, Ανδρέας Ζησιμάτος – Θέμης, Αλέκα Παΐζη – μητέρα της Μαρίτσας, Έφη Μελά – η δημοσιογράφος από την Αμερική, Κατερίνα Χέλμη – Νταίζη, Θανάσης Βέγγος – Μάρκος, Κούλα Αγαγιώτου, Θεόδωρος Έξαρχος, Τρύφων Καρατζάς, Γιώργος Τσιτσόπουλος, Ευστάθιος Χατζηπαυλής, Νίτσα Παππά, Νέλλη Ρούμπου και Κώστας Σταυρινουδάκης.

Οι «Ερωτικές Ιστορίες» καταγράφονται ως κινηματογραφικό ντεμπούτο για τον Τρύφωνα Καρατζά και τη Σάσα Καζέλη, ενώ για τον Κώστα Πλουμπή αναφέρεται ως η μοναδική κινηματογραφική του εμφάνιση. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ Σκηνοθεσία: Σωκράτης Καψάσκης Σενάριο: Σωκράτης Καψάσκης, Λούλα Αναγνωστάκη Λογοτεχνική πηγή για «Το Νικολέλι»: Θράσος Καστανάκης, «Μια μάνα πέρασε» Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις Φωτογραφία: Αριστείδης Καρύδης-Φουκς, Γεράσιμος Καλογεράτος Μοντάζ: Μέμας Παπαδάτος Σκηνικά: Μαριλένα Αραβαντινού Παραγωγή: Αντώνης Ζερβός Εταιρεία παραγωγής: Ανζερβός Η ΠΡΕΜΙΕΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ Οι «Ερωτικές Ιστορίες» έκαναν πρεμιέρα στις 9 Μαρτίου 1959.

Στην πρώτη προβολή τους καταγράφονται περίπου 18.579 εισιτήρια, επίδοση που έφερε την ταινία στην 23η θέση μεταξύ 51 ελληνικών παραγωγών της κινηματογραφικής περιόδου 1958–1959.

Η πρώτη καταγεγραμμένη τηλεοπτική προβολή της έγινε στις 25 Ιανουαρίου 1975 από την ΥΕΝΕΔ.

Και ευτυχώς η ταινία διασώθηκε. ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ 1958 ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ Μια νεαρή κομμώτρια.

Ένας νεαρός υπάλληλος ξενοδοχείου.

Ένας πλούσιος άνδρας.

Μια δημοσιογράφος από την Αμερική. Η Ακρόπολη. Το Καλλιμάρμαρο.

Η παραλιακή Αττική.

Και η Ελλάδα του 1958 να περνά σχεδόν απαρατήρητη πίσω από τους πρωταγωνιστές.

Στο κέντρο όλων, μια πολύ νέα Αλίκη Βουγιουκλάκη, λίγο πριν γίνει το πρόσωπο μιας ολόκληρης εποχής.

Και δίπλα της ο Νίκος Κούρκουλος, πριν από τη δική του τεράστια διαδρομή.

Πίσω από τις λέξεις τους, η πρωτοεμφανιζόμενη στον κινηματογράφο Λούλα Αναγνωστάκη.

Και πίσω από τις εικόνες, η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.

Οι «Ερωτικές Ιστορίες» δεν είναι λοιπόν απλώς άλλη μία παλιά ελληνική ταινία.

Είναι ένα κινηματογραφικό σταυροδρόμι ανθρώπων που λίγο αργότερα θα γίνονταν τεράστια κεφάλαια του ελληνικού πολιτισμού.

Και ίσως γι' αυτό αξίζει σήμερα να την κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά.

Όχι μόνο για να ξαναδούμε την Αλίκη.

Αλλά για να δούμε την Αλίκη πριν ακόμη γίνει “η Αλίκη”. Και μαζί της μια Αθήνα, μια παραλιακή και μια ολόκληρη Ελλάδα που δεν υπάρχουν πια όπως τότε αλλά εξακολουθούν να ζουν μέσα στο φιλμ.

Γιατί ο κινηματογράφος δεν διασώζει μόνο τους πρωταγωνιστές.

Διασώζει και τον κόσμο που περνούσε πίσω τους. #ΑλίκηΒουγιουκλάκη #ΕρωτικέςΙστορίες #ΤοΡαντεβούΤηςΚυριακής #ΝίκοςΚούρκουλος #ΛούλαΑναγνωστάκη #ΜάνοςΧατζιδάκις #ΣωκράτηςΚαψάσκης #Βούλα #Αθήνα #Ακρόπολη #Καλλιμάρμαρο #ΘανάσηςΒέγγος #ΔιεθνέςΦεστιβάλΠάτρας #ΘάνοςΜικρούτσικος #ΕλληνικόςΚινηματογράφος #AlikiVougiouklaki #GreekCinema @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους