Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ 1960 «ΤΟ ΚΛΩΤΣΟΣΚΟΥΦΙ» ΠΕΙΡΑΙΑΣ – ΚΑΛΑΜΑΚΙ – ΆΛΙΜΟΣ Η ΤΑΙΝΙΑ ΠΟΥ ΓΥΡΙΣΤΗΚΕ ΣΧΕΔΟΝ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΚΑΙ Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΣΥΜΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΜΕ ΜΑΝΙΑΤΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ Υπάρχουν ταινίες της Αλίκης Βουγιουκλάκη που πίσω από τη φωτεινή εικόνα τους κρύβουν μια ολόκληρη δεύτερη ιστορία.

Και το «Κλωτσοσκούφι» είναι ίσως μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις.

Μια ταινία που γυρίστηκε σχεδόν ολόκληρη με άλλον πρωταγωνιστή, ξαναστήθηκαν σκηνικά που είχαν ήδη γκρεμιστεί, άλλαξε ο παρτενέρ της Αλίκης ελάχιστο διάστημα πριν από την προβολή της και τελικά εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες της κινηματογραφικής περιόδου 1959–1960.

Και υπάρχει μια εντυπωσιακή λεπτομέρεια που αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάσουμε προσεκτικά τις οικογενειακές ρίζες των προσώπων: η Αλίκη Βουγιουκλάκη, ο Μιχάλης Νικολινάκος και ο Αλέκος Αλεξανδράκης είχαν και οι τρεις δεσμούς καταγωγής με τη Μάνη.

Η ταινία έκανε την πρώτη της προβολή στις 21 Μαρτίου 1960, είναι ασπρόμαυρη, παραγωγής Φίνος Φιλμ, σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου, με σενάριο των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου. Η Φίνος Φιλμ δίνει διάρκεια 88 λεπτών, ενώ παλαιότερες κινηματογραφικές καταγραφές αναφέρουν 93 λεπτά, μια μικρή απόκλιση που πιθανότατα σχετίζεται με διαφορετικές κόπιες ή καταγραφές.

Διεθνώς η ταινία συναντάται με τον τίτλο «The Underdog». Η Μαίρη, το «κλωτσοσκούφι» Η Αλίκη Βουγιουκλάκη υποδύεται τη Μαίρη Γεωργαντά, μια νέα, όμορφη, έξυπνη αλλά φτωχή κοπέλα, που δεν καταφέρνει να στεριώσει σε καμία δουλειά.

Και ο λόγος δεν είναι ότι δεν θέλει να εργαστεί· είναι ότι οι άνδρες εργοδότες της ενδιαφέρονται συχνά περισσότερο για την ίδια παρά για τη δουλειά της.

Έτσι η Μαίρη πετιέται συνεχώς από τη μία κατάσταση στην άλλη και γίνεται πραγματικά ένα ανθρώπινο… «κλωτσοσκούφι». Αποφασίζει τελικά ότι η λύση βρίσκεται μακριά από την Ελλάδα.

Θέλει να μεταναστεύσει στην Αυστραλία, όπου βρίσκεται ένας θείος της, και ζητά τη βοήθεια του νεαρού εφοπλιστή Τζώρτζη Βέγγελη, τον οποίο στην ταινία που τελικά προβλήθηκε υποδύεται ο Αλέκος Αλεξανδράκης. Ο Τζώρτζης γοητεύεται από τη σπιρτάδα, την αμεσότητα και την ομορφιά της.

Η οικογένειά του, όμως, κάθε άλλο παρά ενθουσιασμένη είναι με την παρουσία μιας φτωχής κοπέλας δίπλα στον εύπορο εφοπλιστή.

Παρεξηγήσεις και ανατροπές ακολουθούν, μέχρι που το ταξίδι της Μαίρης παίρνει τελικά εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: όχι την Αυστραλία, αλλά τον μήνα του μέλιτος.

Η ταινία που ο Φίνος τόλμησε να ξαναγυρίσει Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο εκπληκτικές ιστορίες ολόκληρου του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Ο Αλέκος Αλεξανδράκης δεν ήταν ο αρχικός πρωταγωνιστής. Ο Τζώρτζης Βέγγελης είχε αρχικά ερμηνευτεί από τον Μιχάλη Νικολινάκο και είχε ήδη γυριστεί το μεγαλύτερο σύμφωνα με ορισμένες πηγές σχεδόν το σύνολο της ταινίας.

Όμως ο Φιλοποίμην Φίνος δεν έμεινε ικανοποιημένος.

Στη δοκιμαστική προβολή ο Φίνος έκρινε πως Αλίκη και Νικολινάκος δεν ταίριαζαν κινηματογραφικά μεταξύ τους και αποφάσισε να ξαναγυρίσει την ταινία με τον Αλέκο Αλεξανδράκη.

Το γεγονός αυτό έχει χαρακτηριστεί μοναδικό στα χρονικά του ελληνικού κινηματογράφου.

Υπάρχει μάλιστα καταγεγραμμένη αναφορά της ίδιας της Αλίκης Βουγιουκλάκη, η οποία μιλώντας στην εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω» τον Ιανουάριο του 1993, είχε αναφερθεί στην ιστορία.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία της, ο Φίνος είδε την ολοκληρωμένη ταινία περίπου δέκα ημέρες πριν βγει στις αίθουσες, δεν του άρεσε το αποτέλεσμα και έκρινε ότι το ζευγάρι δεν «έδενε». Μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι θεωρούσε πως ο πολύ ψηλός Νικολινάκος δημιουργούσε μια αταίριαστη κινηματογραφική εικόνα δίπλα στην Αλίκη.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε την τεκμηριωμένη ιστορία από τις φήμες που δημιουργήθηκαν αργότερα.

Μήπως όμως υπήρχε κάποιος άλλος λόγος που έφυγε ο Νικολινάκος; Δεν έχει εντοπιστεί αξιόπιστη μαρτυρία ότι η Αλίκη απαίτησε την απομάκρυνσή του, ότι υπήρξε προσωπική σύγκρουση μεταξύ τους ή ότι η μανιάτικη καταγωγή τους είχε οποιαδήποτε σχέση με την αντικατάσταση.

Αντίθετα, διαφορετικές μαρτυρίες συγκλίνουν στο ίδιο βασικό γεγονός: ήταν απόφαση του Φιλοποίμενα Φίνου.

Μάλιστα, υπάρχει και μαρτυρία ανθρώπου που είχε εργαστεί ως Α΄ βοηθός στο «Κλωτσοσκούφι». Περιγράφοντας την τελειομανία του Φίνου, θυμόταν ότι ο παραγωγός δεν έμεινε ικανοποιημένος από τον Νικολινάκο και αποφάσισε να ξαναγυρίσει την ταινία με τον Αλεξανδράκη.

Το κόστος της απόφασης ήταν τεράστιο: σκηνικά που είχαν ήδη γκρεμιστεί μετά τα πρώτα γυρίσματα χρειάστηκε να κατασκευαστούν εκ νέου από την αρχή.

Άρα το ισχυρότερο συμπέρασμα που μας επιτρέπουν σήμερα οι διαθέσιμες μαρτυρίες είναι ότι ο λόγος ήταν αισθητικός και κινηματογραφικός: ο Φίνος δεν έβλεπε το ζευγάρι όπως το ήθελε στην οθόνη.

Και ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ; Υπάρχει ακόμη μία ενδιαφέρουσα διαδρομή μέχρι να φτάσουμε στον Αλεξανδράκη.

Αρκετές μεταγενέστερες πηγές αναφέρουν ότι ο Φίνος στράφηκε αρχικά στον Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

Εδώ όμως οι αφηγήσεις διαφέρουν.

Μία εκδοχή υποστηρίζει ότι ο Παπαμιχαήλ αρνήθηκε λόγω του τρόπου με τον οποίο θα εμφανίζονταν τα ονόματα στους τίτλους.

Άλλη εκδοχή αναφέρει ότι δεν μπορούσε να αναλάβει λόγω θεατρικών υποχρεώσεων.

Επειδή λοιπόν έχουμε διαφορετικές αφηγήσεις, δεν είναι σωστό να παρουσιάσουμε τη μία ως απολύτως εξακριβωμένη.

Το βέβαιο είναι ότι ο ρόλος πέρασε τελικά στον Αλέκο Αλεξανδράκη. Μιχάλης Νικολινάκος ο πρωταγωνιστής της χαμένης πρώτης εκδοχής Και εδώ αξίζει να σταθούμε περισσότερο, γιατί ο Μιχάλης Νικολινάκος δεν ήταν κάποιος άγνωστος ηθοποιός τον οποίο ο Φίνος δοκίμασε και απέρριψε.

Ήταν ένας από τους χαρακτηριστικούς ζεν πρεμιέ της δεκαετίας του 1950, ψηλός, εντυπωσιακός και ιδιαίτερα φωτογενής, αλλά ταυτόχρονα άνθρωπος με μια δεύτερη, εξαιρετικά σημαντική καλλιτεχνική ταυτότητα. Ο Μιχάλης Νικολινάκος ήταν ζωγράφος, σκιτσογράφος, χαράκτης και σκηνογράφος.

Σύμφωνα με βιογραφικές καταγραφές, γεννήθηκε στα Χανιά από Μανιάτες γονείς.

Ο πατέρας του ήταν αξιωματικός του Λιμενικού και εξαιτίας των μεταθέσεών του ο μικρός Μιχάλης έζησε σε Καλαμάτα, Κέρκυρα, Χαλκίδα και Γερολιμένα Μάνης, πριν η οικογένεια εγκατασταθεί στα Μανιάτικα του Πειραιά.

Υπάρχει εδώ και μια ενδιαφέρουσα αρχειακή ασυμφωνία.

Αρκετές παλαιότερες κινηματογραφικές βιογραφίες δίνουν ως τόπο γέννησής του τα Άλικα Λακωνίας και έτος γέννησης το 1923, ενώ άλλες βιογραφικές καταγραφές τον παρουσιάζουν ως γεννημένο στα Χανιά από Μανιάτες γονείς και δίνουν ημερομηνία γέννησης 20 Ιανουαρίου 1920.

Για ένα αρχειακό αφιέρωμα είναι σωστό να καταγράφεται αυτή η διαφορά και όχι να παρουσιάζεται μία από τις εκδοχές ως απολύτως βέβαιη.

Μετά τον πόλεμο σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, ενώ ακολούθησε και δραματικές σπουδές κοντά στον Δημήτρη Ροντήρη.

Η ζωγραφική παρέμεινε ουσιαστικά η μεγάλη σταθερά της ζωής του.

Ασχολήθηκε με λάδι, ακουαρέλα, μελάνι, χαρακτική, εικονογράφηση, αφίσες και σκηνογραφία, διατηρώντας δικό του ατελιέ στην Ομόνοια.

Διετέλεσε επίσης πρόεδρος της Ένωσης Πτυχιούχων της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών.

Και κινηματογραφικά δεν πήγαινε καθόλου στο «Κλωτσοσκούφι» ως δοκιμή.

Το 1958 είχε ήδη πρωταγωνιστήσει δίπλα στην Έλλη Λαμπέτη στο εξαιρετικά σημαντικό «Τελευταίο Ψέμα» του Μιχάλη Κακογιάννη, ενώ είχε εμφανιστεί στον «Άνθρωπο του Τραίνου», στο «Έγκλημα στο Κολωνάκι» και σε πολλές ακόμη ταινίες.

Επομένως η αντικατάστασή του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία: Ο Φίνος δεν αντικατέστησε έναν άπειρο ηθοποιό.

Αντικατέστησε έναν καθιερωμένο ζεν πρεμιέ έχοντας ήδη γυρίσει μαζί του σχεδόν ολόκληρη την ταινία.

Η μεγάλη σύμπτωση της Μάνης Και εδώ φτάνουμε στη λεπτομέρεια που πραγματικά αξίζει να ξεχωρίσουμε. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη γεννήθηκε στο Μαρούσι, αλλά η πατρική οικογένειά της είχε καταγωγή από τη Λάγια της Μάνης.

Ο πατέρας της, Ιωάννης Βουγιουκλάκης, ήταν δικηγόρος με καταγωγή από τη Μάνη.

Η ίδια η Αλίκη είχε αναφερθεί δημόσια στη μανιάτικη καταγωγή του πατέρα της. Ο Μιχάλης Νικολινάκος, όπως είδαμε, προερχόταν επίσης από Μανιάτες γονείς, έζησε στον Γερολιμένα και αργότερα στα Μανιάτικα του Πειραιά.

Και ο άνθρωπος που τελικά τον αντικατέστησε, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, είχε κι εκείνος μανιάτικες οικογενειακές ρίζες. Ο Αλέκος Αλεξανδράκης γεννήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 1928 στην Αθήνα, σε εύπορη και καλλιεργημένη οικογένεια.

Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος με καταγωγή από τη Μάνη, ενώ σε βιογραφικές αναφορές καταγράφονται παράλληλα και οικογενειακές ρίζες από τη Ρωσία. Ο Αλεξανδράκης μεγάλωσε σε ένα σπίτι γεμάτο βιβλία και ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών.

Πριν στραφεί οριστικά στην υποκριτική είχε ασχοληθεί σε υψηλό επίπεδο με την ξιφασκία, ενώ είχε περάσει και από σκέψεις για διαφορετική επαγγελματική πορεία, ακόμη και για το Ναυτικό ή για σπουδές κινηματογραφικής σκηνοθεσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έτσι, κατά μια πραγματικά παράξενη σύμπτωση, η πρωταγωνίστρια, ο πρώτος κινηματογραφικός της παρτενέρ και ο ηθοποιός που τελικά πήρε τη θέση του είχαν όλοι οικογενειακές ρίζες στη Μάνη.

Δεν σημαίνει ότι η Μάνη έπαιξε οποιονδήποτε ρόλο στις επιλογές της παραγωγής.

Καμία τεκμηριωμένη πληροφορία δεν το αποδεικνύει.

Ως ιστορική σύμπτωση όμως είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Η Αλίκη, η Μάνη και ο πατέρας της μια απαραίτητη διόρθωση Εδώ χρειάζεται να διορθώσουμε κάτι σημαντικό για να μη μεταφέρουμε ένα λάθος.

Ο πατέρας της Αλίκης δεν δολοφονήθηκε στη Μάνη.

Η καταγωγή του ήταν από τη Λάγια της Μάνης, όμως ο θάνατός του το 1943 συνδέεται με την Αρκαδία.

Ο αδελφός της Αλίκης, Τάκης Βουγιουκλάκης, είχε αναφέρει συγκεκριμένα τον Χάραδρο Κυνουρίας όταν μιλούσε για τον θάνατο του πατέρα τους.

Αυτό όμως δεν μειώνει καθόλου τον βαθύ δεσμό της Αλίκης με τη μνήμη του πατέρα της.

Η ίδια είχε μιλήσει για την απώλειά του και για τη βαθιά ανασφάλεια που της είχε αφήσει, συνδέοντάς την ακόμη και με τον τρόπο με τον οποίο αργότερα αναζητούσε υποσυνείδητα πατρικές μορφές σε ανθρώπους που εμπιστευόταν.

Δηλαδή ο θάνατός του δεν υπήρξε μια απλή βιογραφική πληροφορία.

Ήταν ένα γεγονός που η ίδια η Αλίκη συνέδεε με τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε ψυχικά.

Άρα μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι η Μάνη είχε ιδιαίτερο οικογενειακό και συναισθηματικό βάρος για την Αλίκη, επειδή ήταν η πατρίδα της πατρικής της οικογένειας και του πατέρα της.

Δεν μπορούμε όμως να κατασκευάσουμε σύνδεση ανάμεσα σε αυτή την ευαισθησία και την αντικατάσταση του επίσης μανιάτικης καταγωγής Νικολινάκου, γιατί μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σχετική τεκμηρίωση.

Πειραιάς και Καλαμάκι οι πραγματικές τοποθεσίες της ταινίας Το «Κλωτσοσκούφι» έχει και πολύ ισχυρή γεωγραφική ταυτότητα. Στον Πειραιά εντοπίζονται πλάνα στην Ακτή Τζελέπη, στην πλατεία Καραϊσκάκη, στο Τελωνείο και στον Άγιο Νικόλαο.

Και το Καλαμάκι σημερινός Άλιμος υπήρξε βασικό επίκεντρο εξωτερικών γυρισμάτων.

Μάλιστα, σώζεται μαρτυρία παλιάς κατοίκου του Καλαμακίου, η οποία θυμόταν την αναστάτωση που είχαν προκαλέσει τα γυρίσματα στην περιοχή και τα παιδιά που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κατάστημα «Μαρίδα» για να παρακολουθήσουν τη σκηνή όπου η Αλίκη τραγουδούσε το «Κλωτσοσκούφι» με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Θυμόταν ακόμη το σπορ αυτοκίνητο του Αλεξανδράκη να κινείται στην οδό Αυξεντίου. Ο Πειραιάς, βέβαια, δεν είναι τυχαίος. Ο Τζώρτζης είναι εφοπλιστής, η Μαίρη επιθυμεί να φύγει για την Αυστραλία και το λιμάνι αποτελεί μέσα στην ιστορία την πύλη προς έναν άλλο κόσμο.

Τα εσωτερικά γυρίσματα συνδέονται με τα στούντιο της Φίνος Φιλμ στους Αγίους Αναργύρους. Ο Μάνος Χατζιδάκις και τα τραγούδια Πίσω από την εικόνα της Αλίκης υπάρχει ακόμη μία πολύ μεγάλη υπογραφή: Μάνος Χατζιδάκις. Ο Χατζιδάκις γράφει τη μουσική της ταινίας και η Αλίκη ερμηνεύει μεταξύ άλλων το περίφημο «Σπουργιτάκι μου», αλλά και το ομώνυμο «Κλωτσοσκούφι», στο οποίο εμφανίζεται μαζί της ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.

Το «Κλωτσοσκούφι» δεν λειτουργεί απλώς σαν τραγούδι μέσα στην ταινία.

Σχολιάζει ουσιαστικά την ίδια τη Μαίρη, τη γυναίκα που η ζωή πετά από τη μία κατάσταση στην άλλη.

Η παρτιτούρα του έργου διασώζεται σε μουσικό αρχείο με χρονολογία 1960 και αναφορά στην Αλίκη Βουγιουκλάκη.

Στα χορευτικά ξεχωρίζουν οι Τάκης Βαρλάμος και Maria De Petrillo Μαρία Πετρίλλιο. Η Αλίκη συναγωνίζεται… την ίδια την Αλίκη Και οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί.

Το «Κλωτσοσκούφι» έκοψε 202.542 εισιτήρια πρώτης προβολής και κατέλαβε τη 2η θέση ανάμεσα σε 52 ελληνικές ταινίες της κινηματογραφικής περιόδου 1959–1960.

Ποια ταινία είχε τερματίσει πρώτη; Το «Ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο», πάλι με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη.

Δηλαδή, σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ανόδου της, η Αλίκη δεν συναγωνιζόταν απλώς τις άλλες πρωταγωνίστριες του ελληνικού κινηματογράφου.

Συναγωνιζόταν την ίδια την Αλίκη.

Η λογοκρισία του 1960 και η ακόμη πιο απίστευτη ιστορία του 1969 Το «Κλωτσοσκούφι» κρύβει και μια σοβαρή ιστορία κινηματογραφικής λογοκρισίας.

Στις 19 Μαρτίου 1960, μόλις δύο ημέρες πριν από την πρώτη προβολή, η αρμόδια επιτροπή ζήτησε περικοπές προκειμένου η ταινία να χαρακτηριστεί κατάλληλη για ανηλίκους.

Αφορούσαν κυρίως τη σκηνή όπου ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Στέφανος Ληναίος παρακολουθεί τη Μαίρη από την κλειδαρότρυπα, μπαίνει στο δωμάτιό της και επιχειρεί να της επιτεθεί.

Η επιτροπή απαίτησε να αφαιρεθούν τμήματα της σκηνής και να παραμείνει περισσότερο η κωμική αντίδραση της Μαίρης.

Αλλά η περιπέτεια δεν σταμάτησε εκεί.

Το 1969, μέσα στη δικτατορία, η ταινία επανεξετάστηκε.

Οι λογοκριτές εντόπισαν σε πλάνο περιπτέρου την εφημερίδα «Αυγή» αναρτημένη σε εμφανές σημείο.

Παράλληλα δημιουργήθηκε πολιτικό θέμα επειδή στην ταινία εμφανιζόταν σε πολλές σκηνές ο Στέφανος Ληναίος, τον οποίο το καθεστώς θεωρούσε πολιτικά ανεπιθύμητο.

Επειδή ήταν τεχνικά δύσκολο να αφαιρεθούν όλες οι σκηνές του, η επιτροπή έφτασε να προτείνει την απαγόρευση ολόκληρης της ταινίας.

Τον επόμενο μήνα, όμως, η απαγόρευση ανατράπηκε με υπουργική απόφαση και επετράπη η προβολή της χωρίς περικοπές.

Τα σχετικά στοιχεία έχουν προκύψει μέσα από έρευνα στο Αρχείο αδειών ταινιών της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Η ΠΑΤΡΙΝΗ ΤΑΣΣΩ ΚΑΒΒΑΔΙΑ ΝΤΥΝΟΤΑΝ ΜΑΛΛΟΝ… ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ Μία μικρή αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια ενώνει το «Κλωτσοσκούφι» του 1960 με μια άλλη ελληνική ταινία, τις «Διακοπές στην Αίγινα» του 1958. Η Τασσώ Καββαδία, που γεννήθηκε στην Πάτρα στις 10 Ιανουαρίου 1921, εμφανίζεται στις «Διακοπές στην Αίγινα» φορώντας ένα πολύ χαρακτηριστικό ριγέ φόρεμα: πλατύς σταυρωτός γιακάς, κάθετες ρίγες, μανίκια περίπου μέχρι τον αγκώνα, στενή μέση με ζώνη και πλούσια, φαρδιά φούστα.

Δύο χρόνια αργότερα, στο «Κλωτσοσκούφι», όπου υποδύεται την αυστηρή Ουρανία Βέγγελη, βλέπουμε την Πατρινή ηθοποιό να εμφανίζεται με ένα φόρεμα που μοιάζει εκπληκτικά με εκείνο του 1958.

Η σύγκριση καρέ από τις δύο ταινίες είναι πραγματικά αποκαλυπτική.

Ο γιακάς, ο τρόπος με τον οποίο αλλάζει η κατεύθυνση των ριγών, τα μανίκια, η ζώνη, η στενή μέση και το άνοιγμα της φούστας παρουσιάζουν τόσο μεγάλες ομοιότητες, ώστε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για το ίδιο ακριβώς φόρεμα.

Και εδώ η ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Οι δύο ταινίες δεν ήταν παραγωγές της ίδιας κινηματογραφικής εταιρείας.

Οι «Διακοπές στην Αίγινα» ήταν παραγωγή του Ανδρέα Λαμπρινού, ενώ το «Κλωτσοσκούφι» ήταν παραγωγή της Φίνος Φιλμ.

Δεν μπορούμε λοιπόν εύκολα να μιλήσουμε για ένα κοστούμι που απλώς βγήκε δύο φορές από την ίδια αποθήκη παραγωγής.

Μήπως λοιπόν το συγκεκριμένο φόρεμα ήταν προσωπικό ρούχο της ίδιας της Τασσώς Καββαδία και το χρησιμοποίησε και στις δύο ταινίες; Η σκέψη δεν είναι καθόλου παράλογη.

Στον ελληνικό κινηματογράφο εκείνης της εποχής δεν ήταν ασυνήθιστο οι ηθοποιοί να εμφανίζονται στα γυρίσματα και με δικά τους ρούχα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι κινηματογραφικές παραγωγές δεν διέθεταν πάντοτε τη σημερινή οργάνωση μεγάλων ενδυματολογικών τμημάτων.

Δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα κάποιο γραπτό αρχείο κοστουμιών ή μαρτυρία που να αποδεικνύει οριστικά ότι το συγκεκριμένο φόρεμα ανήκε στην ίδια την Καββαδία.

Η οπτική αντιπαραβολή, όμως, των δύο ταινιών κάνει την πιθανότητα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.

Και κάπως έτσι, μέσα από μια μικρή λεπτομέρεια που μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητη, προκύπτει ακόμη μία όμορφη ιστορία από τα παρασκήνια του παλιού ελληνικού κινηματογράφου: Η Πατρινή Τασσώ Καββαδία ντυνόταν μάλλον… από το σπίτι της! Και το ίδιο ριγέ φόρεμα φαίνεται πως μπορεί να ταξίδεψε μαζί της από την Αίγινα του 1958 στο «Κλωτσοσκούφι» του 1960 Ολόκληρο το καστ Στην ταινία καταγράφονται οι: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Αλέκος Αλεξανδράκης, Στέφανος Ληναίος, Μαρίκα Κρεβατά, Θανάσης Βέγγος, Τζόλυ Γαρμπή, Σταύρος Ξενίδης, Τασσώ Καββαδία, Περικλής Χριστοφορίδης, Μαργαρίτα Αθανασίου, Λάμπρος Κοτσίρης, Κώστας Παπαχρήστος, Μαίρη Μεταξά, Βασίλης Παπανίκας, Παναγιώτης Καραβουσιάνος, Γιώργος Τζιφός, Γιάννης Μπέρτος, Βελισσάριος Κοντογιάννης, Γιάννης Μαλούχος, Κία Μπόζου, Άννα Ράλλη, Α. Ναλσατζιάν, Λάουρα Τζομπάνη, Ράλλης Αγγελίδης και Σοφία Κεφαλοπούλου.

Άλλες κινηματογραφικές καταγραφές αναφέρουν επιπλέον την Κλεό Σκουλούδη, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση ως τραγουδιστή και τους Τάκη Βαρλάμο και Maria De Petrillo στα χορευτικά.

Στους καταγεγραμμένους ρόλους βρίσκουμε: Αλίκη Βουγιουκλάκη – Μαίρη Γεωργαντά Αλέκος Αλεξανδράκης – Τζώρτζης Βέγγελης Στέφανος Ληναίος – Λάκης Αγγελίδης Μαρίκα Κρεβατά – Θεοδώρα Βέγγελη-Αγγελίδη Τασσώ Καββαδία – Ουρανία Βέγγελη Σταύρος Ξενίδης – Σταύρος Ντανάκουλης Θανάσης Βέγγος – θυρωρός Τζόλυ Γαρμπή – Ελένη Γιάννης Μαλούχος – καφετζής Ράλλης Αγγελίδης – ιδιοκτήτης υφασματάδικου Γιώργος Τζιφός – ιδιοκτήτης σκοπευτηρίου.

Οι άνθρωποι πίσω από την κάμερα Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος Σενάριο: Αλέκος Σακελλάριος – Χρήστος Γιαννακόπουλος Παραγωγή: Φιλοποίμην Φίνος / Φίνος Φιλμ Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις Διεύθυνση φωτογραφίας: Giovanni Varriano Σκηνογραφία: Μάρκος Ζέρβας Μοντάζ: Γιώργος Τσαούλης Χορογραφίες: Τάκης Βαρλάμος – Μαρία Πετρίλλιο Μακιγιάζ: Σταύρος Κελεσίδης – Νίκος Ξεπαπαδάκος Για συγκεκριμένο ενδυματολόγο δεν έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής ασφαλής τεκμηρίωση και γι' αυτό είναι προτιμότερο να μην αποδώσουμε τα κοστούμια αυθαίρετα σε κάποιο πρόσωπο.

Από το σινεμά στην τηλεόραση Άλλη μία όμορφη αρχειακή λεπτομέρεια: Η ιστορία της ταινίας δημοσιεύτηκε σε μορφή σινε-ρομάντσου στο περιοδικό «Φαντασία» επί 13 εβδομάδες.

Η πρώτη καταγεγραμμένη τηλεοπτική της προβολή έγινε το Σάββατο 9 Ιουνίου 1973 από την ΥΕΝΕΔ.

Σήμερα η ταινία σώζεται στο αρχείο της Φίνος Φιλμ και έχει υποστεί ψηφιακή αποκατάσταση σε HD. 30 χρόνια χωρίς την Αλίκη Και φέτος, στο αφιέρωμά μας για τα 30 χρόνια από τότε που η Αλίκη Βουγιουκλάκη έφυγε από κοντά μας, το «Κλωτσοσκούφι» δεν είναι απλώς άλλη μία ταινία της.

Είναι η Αλίκη ακριβώς στη στιγμή που ο μύθος της χτίζεται με απίστευτη ταχύτητα.

Μέσα στην ταινία είναι η Μαίρη, το φτωχό κορίτσι που το πετάει η ζωή από εδώ κι από εκεί σαν «κλωτσοσκούφι». Έξω από την ταινία, όμως, η πραγματική Αλίκη είχε ήδη αρχίσει να κατακτά την κορυφή.

Και υπάρχει κάτι σχεδόν κινηματογραφικό ακόμη και στην πραγματική ιστορία της παραγωγής: Ένας μεγάλος ζεν πρεμιέ με μανιάτικες ρίζες, ο Μιχάλης Νικολινάκος, γυρίζει σχεδόν ολόκληρη την ταινία δίπλα στην Αλίκη, της οποίας η πατρική οικογένεια κατάγεται από τη Λάγια της Μάνης. Ο Φίνος αποφασίζει να τα αλλάξει όλα.

Και στη θέση του φέρνει έναν άλλον μεγάλο πρωταγωνιστή, τον Αλέκο Αλεξανδράκη, που κι εκείνος είχε από την πατρική του πλευρά καταγωγή από τη Μάνη.

Τρεις πρωταγωνιστικές μορφές.

Δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ταινίας.

Μία κοινή ρίζα στη Μάνη.

Και μία τελική ταινία που, 66 χρόνια μετά την πρώτη της προβολή, εξακολουθεί να κρύβει ιστορίες πίσω από κάθε πλάνο. «ΤΟ ΚΛΩΤΣΟΣΚΟΥΦΙ» 1960 ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ – ΚΑΛΑΜΑΚΙ – ΜΑΝΗ ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΠΟΥ ΓΥΡΙΣΤΗΚΕ ΣΧΕΔΟΝ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ #ΑλίκηΒουγιουκλάκη #AlikiVougiouklaki #ΤοΚλωτσοσκούφι #ToKlotsoskoufi #ΑλέκοςΑλεξανδράκης #ΜιχάληςΝικολινάκος #ΤασσώΚαββαδία #ΜάνοςΧατζιδάκις #ΓρηγόρηςΜπιθικώτσης #ΘανάσηςΒέγγος #ΝτίνοςΔημόπουλος #ΑλέκοςΣακελλάριος #ΧρήστοςΓιαννακόπουλος #ΦίνοςΦιλμ #FinosFilm #GiovanniVarriano #Πειραιάς #Καλαμάκι #Άλιμος #Μάνη #ΛάγιαΜάνης #Πάτρα #ΕλληνικόςΚινηματογράφος #GreekCinema #30ΧρόνιαΧωρίςΤηνΑλίκη @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους