Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στη Θεσσαλονίκη δεν δρούσε μόνον ο Βασβανάς, ο Κοντογιώργης, ο Δηλαβέρης, ο Μαυρίδης και ο Τσιρώνης.

Αυτοί και πολλοί άλλοι πέρασαν στο Μπούλκες και στη συνέχεια προωθήθηκαν στις τάξεις του ΔΣΕ.

Όλοι τους ήταν προβεβλημένα στελέχη είτε διότι είχαν σημαντικά κομματικά πόστα είτε διότι, αφού επέζησαν, άρχισαν να συγγράφουν τα απομνημονεύματά τους.

Όσοι από αυτούς τους επώνυμους σκοτώθηκαν στις μάχες του εμφυλίου πολέμου ή εκτελέστηκαν μετά από αποφάσεις κακουργιοδικείων ή στρατοδικείων πέρασαν στις λίστες των μαρτύρων του ΚΚΕ. ‘Όμως υπήρξε και μια στρατιά κομματικών στελεχών που βίωσε την παρανομία μέσα στη Θεσσαλονίκη υπό τις ασφυκτικές συνθήκες που δημιουργούσαν οι διωκτικές αρχές και οι συνωμοτικοί κανόνες.

Προσπαθούσαν να βρουν τη σύνδεσή τους με έναν πυρήνα της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης, με την αγωνία αν ο σύνδεσμός τους είχε «λυγίσει» και το ραντεβού ήταν μια παγίδα.

Όσο περνούσε ο καιρός και φαινόταν πως ο αγώνας του ΔΣΕ ήταν μάταιος, αρκετοί σύντροφοι συνεργαζόταν με τη Γενική Ασφάλεια για να σώσουν τη ζωή τους.

Συνεπώς όσοι έμπαιναν στη Θεσσαλονίκη για να ενισχύσουν τον υπάρχοντα ισχνό μηχανισμό γνώριζαν πως ελάχιστες ήταν οι πιθανότητες να επιβιώσουν.

Πόσοι άραγε σήμερα γνωρίζουν για τον Λεβογιάννη, τον Καμπά, τον Καλόξυλο, τον Χατζηνικολάου, τον Μιχαλόπουλο, τον Μανωλά και τον Ναύαρχο.

Κι όμως έδωσαν τη ζωή τους μέσα στο 1948, μαζί με τους επώνυμους Αρίστο Βασιλειάδη, Φαρμάκη, Στράντζαλη, Βαμβακά.

Όλοι τους συμμετείχαν ή οργάνωσαν πράξεις σαμποτάζ μέσα στη Θεσσαλονίκη στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν ένα αντάρτικο πόλης ή να φυγαδεύσουν μέλη του Κόμματος στο βουνό. Το Κόμμα τους είχε τεθεί εκτός νόμου από τις 23 Δεκεμβρίου 1947, γεγονός που έλυνε τα χέρια των διωκτικών αρχών στο να μετέλθουν οποιαδήποτε μέσα για την αντιμετώπιση της ανταρσίας.

Μια σύλληψη μπορούσε να οδηγήσει στην εξάρθρωση ενός ολόκληρου δικτύου, καθώς η Ασφάλεια είχε την ευχέρεια υπομονετικά να στήνει τις παγίδες της και να περιμένει το θήραμα.

Χαρακτηριστικός ήταν ο τρόπος του εντοπισμού και την εξόντωσης του Βαμβακά στην Β. Όλγας, στο ύψος της Καλλιδοπούλου.

Αυτή η ομάδα των παρανόμων με επικεφαλής τον Καλόξυλο, τοποθέτησε στις 24 Ιουνίου 1948 εκρηκτικό μηχανισμό στην ανατολική Θεσσαλονίκη με αποτέλεσμα να τραυματιστούν 15 άτομα, ενώ λίγες μέρες μετά στοχοποιήθηκε ένας αξιωματικός—σύνδεσμος με τη βρετανική αποστολή.

Το τζιπ του παγιδεύτηκε, όμως νεκροί ήταν δύο απλοί πολίτες.

Το καλοκαίρι του 1948 συνελήφθησαν στελέχη της ΕΠΟΝ, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Μανόλης Αναγνωστάκης.

Ένας βασικός κανόνας της συνωμοτικής δράσης είναι η στεγανοποίηση των δικτύων.

Δηλαδή η εξάρθρωση ενός δικτύου να μην οδηγεί και στην εξάρθρωση περισσοτέρων δικτύων.

Αυτός ο κανόνας αρκετές φορές είχε μια παράπλευρη συνέπεια: ένα μέλος το οποίο διέφευγε τη σύλληψη βρισκόταν πλήρως αποκομμένο από ολόκληρο τον παράνομο μηχανισμό.

Αν δεν μπορούσε μόνο του να βρει τον δρόμο για το βουνό, μια επιλογή είχε.

Την παράδοση στις διωκτικές αρχές και τη συνεργασία.

Ας σημειωθεί πως ο άνευ ουσιαστικού νοήματος βομβαρδισμός της Θεσσαλονίκης από τον ΔΣΕ είχε πέραν των γνωστών συνεπειών και μια πρόσθετη συνέπεια.

Οι δυνάμεις ασφαλείας αύξησαν τα μέτρα επιφυλακής με αποτέλεσμα μέσα στο 1948 να εξοντωθούν οι Καλόξυλος, Χατζηθωμάς (Ναύαρχος), Βαμβακάς, Πασχαλίδης, Μανωλάς κ.α. Όπως έγραψα σε προηγούμενο κείμενό μου ο Καλόξυλος διαμελίσθηκε όταν ο εκρηκτικός μηχανισμός που θα τοποθετούσε εξερράγη στα χέρια του, στην οδό Αριστοτέλους στις 2 Ιουλίου 1948.

Η σωρεία των συλλήψεων έφερε και τις δίκες των συλληφθέντων στο Έκτακτο Στρατοδικείο.

Έτσι διεξήχθη η δίκη του Νίκου Μανωλά ο οποίος ήταν στρατιωτικό στέλεχος και του χρεώθηκε η ευθύνη για τον βομβαρδισμό της Θεσσαλονίκης.

Όπως ήταν φυσικό το Στρατοδικείο τον καταδίκασε σε θάνατο και εκτελέστηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1948.

Επίσης είχαμε και τη δίκη του Λαϊκού Εκδικητή.

Σχεδόν όλοι τους ήταν ηλικίας 17—22 χρόνων, μεταξύ των οποίων βρισκόταν και ο Χρόνης Μίσιος.

Λόγω του νεαρού της ηλικίας τους ουδεμία θανατική ποινή εκτελέστηκε με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης.

Τέλος διεξήχθη η δίκη των σαμποτέρ στις αρχές Ιανουαρίου 1949.

Οι τρείς θανατικές ποινές (Καμπάς, Κορδέλλης, Μαριόγλου) εκτελέστηκαν στις 19 Ιανουαρίου.

Αυτά και πολλά άλλα ονόματα έχουν θαφτεί μέσα στην Ιστορία.

Έδωσαν τη ζωή τους για το Κόμμα, όσες και όσοι επέζησαν ταλαιπωρήθηκαν με πολύχρονες φυλακίσεις για έναν αγώνα που όπως αποδείχθηκε ήταν «για ένα αδειανό πουκάμισο». Το τραγικό είναι πως αυτό το δράμα συνεχίστηκε και μετά τη λήξη του εμφυλίου, όταν το ΚΚΕ έστελνε στην Ελλάδα τους «παράνομους—αδήλωτους» είτε για να διενεργήσουν πράξεις κατασκοπείας είτε για να στήσουν παράνομο μηχανισμό. Οι περισσότεροι από αυτούς κατέληγαν στο εκτελεστικό απόσπασμα ή εξοντώνονταν στα σύνορα από τα μικτά αποσπάσματα

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους