Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τι έκανε χθες ο Κ. Μητσοτάκης στην Θεσσαλονίκη; Επιχείρησε μια συντεταγμένη κοινωνική και εκλογική διεύρυνση του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος με το οποίο ασκεί τη διακυβέρνηση.

Επιστρέφει ένα μέρος των πλεονασμάτων σε πολλές κοινωνικές κατηγορίες, χωρίς προφανώς να αλλάζει τον τρόπο πρωτογενούς διανομής του πλούτου ούτε την κεντρική λογική ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών αγαθών.

Όπως έχει διατυπωθεί από καλούς οικονομολόγους, αντιστρέφει τον κλασικό κεϋνσιανισμό φτιάχνοντας ένα υπόδειγμα «δεξιού κεϋνσιανισμού» που σημαίνει ότι η ενεργή ζήτηση μέσω των κρατικών πολιτικών δεν γίνεται με την ενίσχυση του λαϊκού εισοδήματος, αλλά με τη μορφή στοχευμένων ενισχύσεων διαφόρων κοινωνικών ομάδων και επιχειρήσεων.

Από τη χθεσινή ομιλία μπορούμε να κρατήσουμε τα εξής σημαντικά σημεία. 1. Ο "δημοσιονομικός χώρος". Όπως είπε, το πακέτο των 2,2 δισ. κινείται "στα όρια του υφιστάμενου δημοσιονομικού χώρου" και συνέδεσε οποιαδήποτε υπέρβαση των ευρωπαϊκών οροφών δαπανών με επιτήρηση, ρεαλισμό, σοβαρότητα και αξιοπιστία.

Πρόκειται για τη διατύπωση της νέας λιτότητας.

Δεν λέει πλέον "πρέπει να κόψουμε επειδή χρεοκοπούμε", αλλά ότι η κοινωνική πολιτική επιτρέπεται μέχρι εκεί που την επιτρέπει ο δημοσιονομικός κανόνας.

Η λιτότητα εμφανίζεται ως μόνιμο θεσμικό όριο της πολιτικής.

Στο θέμα του "δημοσιονομικού χώρου" εμφανίζεται σήμερα η βασική σύγκλιση των κομμάτων "διακυβέρνησης" (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ), προφανώς με επιμέρους διαφοροποιήσεις. 2. Ο Κ. Μητσοτάκης εξήγγειλε κάποια μέτρα που ωφελούν σε πρώτη ανάγνωση χαμηλότερα ή μεσαία στρώματα: 400 ευρώ ετήσια ενίσχυση στους συνταξιούχους, τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, μηδενική φορολογία επαγγελματιών αγροτών μέχρι 20.000 ευρώ, μηδενικός φόρος για τρίτεκνους μέχρι 20.000 ευρώ, αύξηση κατώτατου μισθού με στόχο τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο 2028, 500 ευρώ μικτά ως επίδομα Χριστουγέννων στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο 2027.

Το ερώτημα είναι τι είδους μέτρα είναι αυτά.

Δεν πρόκειται βεβαίως για αναδιανομή εισοδήματος, αλλά για ενίσχυση επιλεγμένων κοινωνικών κατηγοριών από τον δημοσιονομικό χώρο που έχει ήδη δημιουργηθεί.

Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από μια πολιτική σοβαρής αναδιανομής εισοδήματος που είναι σήμερα κοινωνικά αναγκαία στη χώρα. 3. Ταυτόχρονα συνεχίζεται η αναδιανομή προς την ιδιοκτησία και την επιχειρηματικότητα.

Εδώ η ομιλία ήταν πολύ πιο στοχευμένη σχετικά με τη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα, καθώς και τα μεσαία κοινωνικά στρώματα.

Χαρακτηριστική είναι η μείωση της φορολογίας των ενοικίων.

Σε μια στεγαστική κρίση όπου το πρόβλημα είναι η εκρηκτική επιβάρυνση του ενοικιαστή, η φορολογική ελάφρυνση κατευθύνεται στον ιδιοκτήτη, χωρίς να υπάρχει μηχανισμός που να εγγυάται ότι αυτή η ελάφρυνση θα μετατραπεί σε χαμηλότερο ενοίκιο. 4. Η στεγαστική πολιτική παραμένει πολιτική αγοράς κατοικίας, όχι κοινωνικής κατοικίας Το «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ., θα επιδοτήσει την πρόσβαση περίπου 40.000 νέων ζευγαριών σε ιδιόκτητη κατοικία.

Για τον δικαιούχο μπορεί προφανώς να είναι σημαντικό.

Αλλά ως δομική στεγαστική πολιτική τι κάνει; Αυξάνει τη δυνατότητα αγοράς μέσα στην υπάρχουσα αγορά.

Δεν δημιουργεί μεγάλο δημόσιο απόθεμα κοινωνικών κατοικιών.

Δεν αφαιρεί κατοικίες από την εμπορευματική αγορά.

Δεν δημιουργεί κοινωνικό ενοίκιο. 5. Ο "κουμπαράς του παιδιού" είναι ίσως το πιο εμβληματικό νεοφιλελεύθερο μέτρο που θα μπορούσε να σκεφτεί ο συγγραφέας της ομιλίας Μητσοτάκη.

Το κράτος θα βάζει στον ατομικό επενδυτικό λογαριασμό του παιδιού όσα βάζουν οι γονείς, μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως. Ο Μητσοτάκης έδωσε το παράδειγμα οικογένειας που αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα, ώστε το παιδί να αποκτήσει πάνω από 60.000 ευρώ στα 18. Αλλά ποιος μπορεί να αποταμιεύει 100 ευρώ κάθε μήνα επί 18 χρόνια; Ο εύπορος γονιός παίρνει ολόκληρη την κρατική συμμετοχή.

Ο φτωχός γονιός που δεν έχει διαθέσιμο εισόδημα δεν μπορεί να ενεργοποιήσει το ίδιο κρατικό όφελος.

Επομένως, ένα μέτρο που παρουσιάζεται ως "ισότητα ευκαιριών", κάνει ακριβώς το αντίθετο: το κράτος επιδοτεί περισσότερο το παιδί της οικογένειας που έχει μεγαλύτερη αποταμιευτική ικανότητα.

Είναι σχεδόν σχολικό παράδειγμα μετάβασης από το κοινωνικό δικαίωμα στον ατομικό κεφαλαιοποιητικό λογαριασμό. 6. Δημόσιοι υπάλληλοι: 500 ευρώ αντί 13ου–14ου μισθού.

Μετά τη συζήτηση για την απόφαση του ΣτΕ, ο Μητσοτάκης δεν επαναφέρει τα Δώρα.

Ανακοινώνει από τον Δεκέμβριο 2027 ένα μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά.

Δηλαδή δεν αποκαθίσταται το μισθολογικό δικαίωμα που περικόπηκε στα μνημόνια.

Κατασκευάζεται ένα νέο, πολύ μικρότερο επίδομα.

Αυτό είναι η λογική της μεταμνημονιακής λιτότητας σε μικρογραφία: δεν επαναφέρουμε αυτό που αφαιρέθηκε, αλλά επιστρέφουμε ένα μικρό μέρος του όταν δημιουργηθεί "δημοσιονομικός χώρος". Το ίδιο στους συνταξιούχους.

Αντί για πραγματική 13η σύνταξη, έχουμε μόνιμη ετήσια καταβολή 400 ευρώ.

Αλλά το γλωσσικό παιχνίδι είναι ενδιαφέρον: η περιοδική εφάπαξ ενίσχυση μετατρέπεται σταδιακά σε υποκατάστατο ενός μισθολογικού / ασφαλιστικού δικαιώματος. 7. Αναπηρία: Η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων είναι σαφώς θετική και αφορά 218.000 ανθρώπους.

Αλλά παραμένει εισοδηματική πολιτική.

Δεν ακούσαμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προσβασιμότητας, προσωπικής βοήθειας, αποϊδρυματοποίησης, δημόσιων δομών φροντίδας, εργασιακής ένταξης.

Άρα, ο ανάπηρος αντιμετωπίζεται κυρίως ως δικαιούχος επιδόματος, όχι ως πολίτης του οποίου πρέπει να αναδιανεμηθούν οι πραγματικές δυνατότητες πρόσβασης στον κοινωνικό χώρο.

Οπότε, τι καταλάβαμε τελικά από τη χθεσινή ομιλία; Είδαμε την ώριμη μορφή του μητσοτακικού νεοφιλελευθερισμού.

Δεν είναι πλέον ο νεοφιλελευθερισμός που λέει απλώς: "κόψτε δαπάνες, μειώστε μισθούς, ιδιωτικοποιήστε". Είναι πιο σύνθετος, αφού στη βάση των παραπάνω ως ήδη τετελεσμένων, δημιουργεί το σχήμα: ανάπτυξη, πλεονάσματα, ενίσχυση επενδύσεων και ιδιοκτησίας, διατήρηση της φορολογίας κεφαλαίου χαμηλή και επιστροφή επιλεκτικά μέρος του πλεονάσματος σε κάποιες κοινωνικές ομάδες.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους