ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΥΔΡΟΦΟΡΕΑ ΜΕΣΣΑΡΑΣ-ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ Με αφορμή την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης και επαναλειτουργίας της μονάδας εμπλουτισμού βόρεια από το Πέρι, στην κοίτη του Γεροποτάμου, θα...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι ο ΤΟΕΒ πρέπει να πράξει ακριβώς έτσι.

Είναι η δική μας άποψη και η επιθυμία μου να μοιράζομαι μαζί σας το όραμά μας για το νερό της Μεσαράς.

Οι συγκυρίες αυτή τη στιγμή ευνοούν. Ο ΤΟΕΒ διοικείται από άξιους και πρόθυμους συντοπίτες, οι οποίοι κατάφεραν να εξυγιάνουν οικονομικά τον οργανισμό και σήμερα, με το λίγο περίσσευμα που υπάρχει, να κάνουν έργα.

Αυτό οφείλουμε να το γνωρίζουμε και να το αναγνωρίζουμε.

Δεν ήταν πάντα έτσι.

Ο σταθμός, που τέθηκε πρώτη φορά σε λειτουργία τη δεκαετία του ’90, εκτρέπει νερό από τον Γεροπόταμο μέσω ενός εγκάρσιου καναλιού και το διοχετεύει σε δύο υπάρχοντα κανάλια αποστράγγισης του κάμπου, τις φαρδιές κόκκινες γραμμές στην εικόνα.

Χρησιμοποιεί δηλαδή ακριβώς την ιδέα που συζητάμε εδώ και καιρό: τα κανάλια αποστράγγισης μπορούν να λειτουργήσουν και ανάποδα, αφού οι κλίσεις της πεδιάδας το επιτρέπουν.

Αντί μόνο να απομακρύνουν νερό από τον κάμπο, μπορούν να το μεταφέρουν μέσα σε αυτόν και να του δώσουν χρόνο και επιφάνεια να απορροφηθεί.

Άρα και το βάθος και το πλάτος τους έχουν σημασία.

Μιλάμε για υποδομή εκατομμυρίων που υπάρχει ήδη.

Το νερό κινείται προς τα δυτικά και φτάνει περίπου μέχρι το Πετροκεφάλι.

Κανάλια υπάρχουν και μετά από αυτό το σημείο.

Πρέπει όμως να δούμε αν χρειάζονται εκβάθυνση, αποκατάσταση ή ακόμη και διάνοιξη σε σημεία όπου πλέον δεν υπάρχει καν κανάλι.

Η παροχή του σταθμού είναι μεγάλη.

Ακόμη και με συντηρητική εκτίμηση, μιλάμε για πάνω από 100.000 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα, ενώ θεωρώ ότι η πραγματική δυνατότητα των καναλιών είναι πολύ μεγαλύτερη.

Για μεγάλο μέρος του χειμώνα, όταν η παροχή του ποταμού δεν είναι ακραία, το σύστημα μπορεί να κρατήσει σημαντικό μέρος του νερού που περνά από το σημείο αυτό.

Και φυσικά ο Γεροπόταμος δεν σταματά εκεί, μετά το Πέρι τροφοδοτείται από δεκάδες ρέματα και απορροές.

Το πόσο ισχυρή είναι η εκτροπή φάνηκε και στην πράξη κατά την αναζήτηση των θυμάτων στον Γεροπόταμο.

Αυτόπτες μάρτυρες θυμούνται πόσο νερό μπορούσε να τραβήξει το σύστημα από την κοίτη όταν χρειάστηκε να πέσει η στάθμη του ποταμού.

Δεν αρκεί να αποκατασταθεί μόνο ο σταθμός.

Πρέπει παράλληλα να καθαριστούν και να αποκατασταθούν τα κανάλια.

Αν περιμένουμε τις βροχές για να δούμε τότε πού περνά και πού δεν περνά το νερό, θα έχουμε χάσει άλλη μία χρονιά.

Δεν χρειάζεται επίσης ένας και μοναδικός εργολάβος για όλα.

Πρέπει να γίνει δημόσια έκκληση στην Μεσσαρά σε όσους διαθέτουν κατάλληλα μηχανήματα και μπορούν να βοηθήσουν.

Πολλά συνεργεία μπορούν να δουλέψουν ταυτόχρονα ώστε η δουλειά να γίνει γρήγορα.

Φυσικά θα πληρωθούν.

Ζητάμε κινητοποίηση όμως.

Η αγάπη για τον τόπο φαίνεται και στο αν μπορούμε να βάλουμε στην άκρη άλλα και να τρέξουμε ένα έργο όταν χρειάζεται.

Το ίδιο σημαντικό είναι να ενημερωθούν εγκαίρως οι αγρότες.

Σε αρκετά σημεία θα μπουν μηχανήματα μέσα ή δίπλα στα χωράφια.

Ας μη χαθεί όμως το έργο στις γνωστές γκρίνιες.

Τα κανάλια έχουν αποζημιωθεί εδώ και δεκαετίες.

Και ούτως ή άλλως, ο στόχος είναι να έχουμε άφθονο και φθηνό νερό.

Αυτό το καταλαβαίνουν και οι πέτρες.

Στον αρχικό σχεδιασμό, τα κανάλια εμπλουτισμού ήταν ουσιαστικά τυφλά.

Η λογική ήταν ότι το νερό θα διοχετεύεται σε αυτά και η απορρόφηση από το έδαφος θα αντισταθμίζει την παροχή.

Υπήρξαν βέβαια περιπτώσεις υπερχείλισης, αλλά πρέπει να δούμε γιατί συνέβησαν.

Τα κανάλια αυτά πρέπει να καθαρίζονται τακτικά, περίπου ανά διετία.

Με τον χρόνο κατακάθονται στον πυθμένα λεπτόκοκκα υλικά και άργιλος, δημιουργώντας ένα στρώμα που μειώνει την απορρόφηση και κάνει το νερό να λιμνάζει.

Αν θέλουμε λοιπόν να τα χρησιμοποιούμε για εμπλουτισμό, ο καθαρισμός δεν είναι συμπληρωματική δουλειά.

Είναι μέρος της λειτουργίας τους.

Θα μου πείτε: «Αυτή τη δουλειά θα κάνουμε, Λευτέρη; Θα καθαρίζουμε κανάλια κάθε δύο χρόνια;» Ναι.

Αυτή τη δουλειά θα κάνουμε.

Ντόπιοι θα τα καθαρίζουν, ντόπιοι θα πληρώνονται, στον τόπο θα μένουν τα χρήματα.

Πού θέλετε να τα δίνουμε; Στη ΔΕΗ, για να γίνονται αέρας κοπανιστός; Και όταν αυτό γίνει συστηματικά, οι ντόπιοι χειριστές και επιχειρηματίες θα μπορούν να εφοδιαστούν με ειδικούς κουβάδες καθαρισμού και διαπλάτυνσης, όπως αυτόν της εικόνας, ώστε η δουλειά να γίνεται γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα.

Και μετά υπάρχει η Γριά Σαΐτα, η φαρδιά μπλε γραμμή.

Η αρχή της είναι ουσιαστικά ένα κανάλι, αρκετά φαρδύτερο από τα υπόλοιπα και με μεγάλη χωρητικότητα.

Σε αυτό πέφτουν τα ρέματα της Πόμπιας και αργότερα προστίθενται και άλλες απορροές προς το Πετροκεφάλι.

Σύμφωνα με μια πρώτη εκτίμηση, μπορεί να μεταφέρει συνολικά από μισό έως ένα εκατομμύριο κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο, ανεξάρτητα από τον Γεροπόταμο.

Και αυτό το νερό σήμερα ουσιαστικά το αφήνουμε να φύγει. Η Γριά Σαΐτα πρέπει να καθαριστεί και να ενταχθεί στο ίδιο σύστημα.

Κατά μήκος της υπάρχουν στιβαρές γέφυρες από μπετόν, μια πανάκριβη υποδομή που μπορεί να αξιοποιηθεί για την εγκατάσταση θυροφραγμάτων μέχρι περίπου τον Αη Γιάννη.

Δεν χρειάζονται μεγάλα φράγματα.

Χρειάζονται ελεγχόμενες στάθμες μέχρι περίπου ένα μέτρο, ώστε να κρατάμε το νερό περισσότερο, να το απλώνουμε και να του δίνουμε χρόνο να περάσει στο έδαφος. Η Γριά Σαΐτα μπορεί έτσι να παίξει διπλό ρόλο.

Από τη μία, να γίνει η ίδια νέα πηγή νερού για εμπλουτισμό, αξιοποιώντας τα ρέματα και τις απορροές που καταλήγουν σε αυτήν.

Από την άλλη, να λειτουργεί ως διέξοδος ασφαλείας για τα δύο κύρια κανάλια όταν πλησιάζουν σε υπερχείλιση.

Αυτό μπορεί να γίνει μέσω της κάθετης διόδου στη θέση «Τόρνος», της κίτρινης γραμμής, όπου μπορούν να επικοινωνούν τα δύο συστήματα.

Παράλληλα πρέπει να επεκταθεί και το δίκτυο απορρόφησης παραπέρα.

Τα κανάλια υπάρχουν.

Αν τα κύρια κανάλια γεμίσουν, μέρος του νερού μπορεί να οδηγείται προς τη Γριά Σαΐτα αντί να υπερχειλίζει μέσα στα χωράφια.

Τέλος, μας ενδιαφέρει και η επέκταση του δικτύου.

Μία πιθανή κατεύθυνση είναι να περάσουμε νερό και προς το νέο κανάλι, την πορτοκαλί λεπτή γραμμή της εικόνας.

Αν αυτό είναι εφικτό, μπορούμε να επεκτείνουμε σημαντικά την περιοχή του κάμπου στην οποία διαχέεται το νερό.

Και εδώ θέλω να ρωτήσω τους παλιότερους: Θυμάται κανείς αν υπήρχε παλιότερα κανάλι κατά μήκος του Πομπιανού δρόμου, περίπου στο ύψος του Συριανού; Μήπως ανοίχτηκε με αφορμή την πλημμύρα του 1985; Υπάρχει κάποιος που να θυμάται από πού περνούσε και μέχρι πού έφτανε; Το ρωτώ γιατί μεγάλο μέρος αυτού του δικτύου δεν υπάρχει πλέον αποτυπωμένο σε σχέδια.

Δεν ξεκινάμε από το μηδέν.

Ένα μεγάλο μέρος της υποδομής είναι ήδη κάτω από τα πόδια μας.

Ανακεφαλαιώνοντας: • Αποκατάσταση και άμεση επαναλειτουργία του σταθμού εμπλουτισμού στο Πέρι. • Καθαρισμός, εκβάθυνση και όπου χρειάζεται αποκατάσταση των δύο κύριων καναλιών μέχρι το Πετροκεφάλι και παραπέρα. • Τακτικός καθαρισμός των καναλιών, περίπου ανά διετία, ώστε να απομακρύνονται οι αργιλικές αποθέσεις και να διατηρείται η απορροφητικότητά τους. • Δημόσια πρόσκληση σε ντόπιους χειριστές και επιχειρηματίες με κατάλληλα μηχανήματα, ώστε να δουλέψουν πολλά συνεργεία ταυτόχρονα. • Οι εργασίες να πληρώνονται κανονικά και τα χρήματα να μένουν στην τοπική οικονομία. • Εξοπλισμός των τοπικών συνεργείων με κατάλληλους κουβάδες καθαρισμού και διαπλάτυνσης. • Έγκαιρη ενημέρωση των αγροτών ώστε να υπάρχει πρόσβαση των μηχανημάτων χωρίς καθυστερήσεις. • Καθαρισμός της Γριάς Σαΐτας, δηλαδή της φαρδιάς μπλε γραμμής, και αξιοποίηση των δικών της απορροών, της τάξης του μισού έως ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων τον χρόνο. • Τοποθέτηση θυροφραγμάτων στις υπάρχουσες γέφυρες της Γριάς Σαΐτας μέχρι περίπου τον Αη Γιάννη, για ελεγχόμενη συγκράτηση νερού έως περίπου ένα μέτρο. • Χρήση της Γριάς Σαΐτας και ως διέξοδο ασφαλείας σε περίπτωση υπερχείλισης των κύριων καναλιών. • Αξιοποίηση της κάθετης σύνδεσης στη θέση «Τόρνος» για επικοινωνία των δύο συστημάτων. • Επέκταση του δικτύου απορρόφησης παραπέρα, όπου ήδη υπάρχουν κανάλια. • Διερεύνηση της δυνατότητας να περάσει νερό και προς το νέο κανάλι, δηλαδή τη θαλασσί λεπτή γραμμή. • Αναζήτηση πληροφοριών για το παλιό κανάλι κατά μήκος του Πομπιανού δρόμου, στο ύψος του Συριανού, και για το αν σχετίζεται με έργα μετά την πλημμύρα του 1985. • Στόχος δεν είναι ένα μεμονωμένο έργο, αλλά ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης του νερού: Γεροπόταμος, κανάλια εμπλουτισμού, Γριά Σαΐτα, νέο κανάλι, κάθετες συνδέσεις και τοπικά ρέματα. Για όποιον θέλει να δεί λεπτομερώς: https://earth.google.com/earth/d/1Lm9BBvVN-yFCv4TtponNr-F3Nwo1RW4f?usp=sharing Ενεργοί Πολίτες Μεσσαράς

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους