Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΣΤΩΝ ΣΤΟΝ «ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΝ ΚΑΤΟΥ» . Η Συντεχνία αὕτη ὑπῆρχεν ἐν Ζακύνθῳ πρὸ τοῦ ἔτους 1573 διότι διαταγή τοῦ Προβλεπτοῦ Ζακύνθου ἀπὸ 15 Μαίου 1573 ὥριζεν, ἵνα πάντες οἱ κτίσται ἐντὸς ὁκτὼ ἡμερῶν καὶ ἐπὶ ποινῇ τοῖς παραβάταις προσέλθωσι παρὰ τῷ ᾿Αρχιτεχνήτη αὐτῶν καὶ καταγραφῶσι.

Καθὰ δὲ προκύπτει ἐκ τοῦ 27ου βιβλίου τοῦ παρὰ τῷ ἐνταῦθα ἀρχειοφυλακείῳ συμ/γράφου Ζακύνθου Ε. Τζεμπλέτη: «Πρωτομάστορας τῶν χτιστάδων βαλμένος ἀπὸ τὸ ἐκλαμπρότατο Ρεγγιμέντο τῷ 1579 ἦτο ὁ Μένεγος Σκουταρᾶς ὁ ὁποῖος ἔστοντας νὰ ἔχῃ ἐξουσία ἀπὸ τὸ ἄνωθεν ἀφεντικὸ νὰ πιάνῃ ὅπου τοῦ φαίνεται εἰς τόπους ἀφεντικούς, ήγουν τοῦ Αγ. Μάρκου νὰ κάμνῃ καμίνια, ἔπιασε καὶ ἕνα τόπον εἰς τὴν καμιλάφκα ποῦ τὸν εἶχε δουλευμένον καὶ ἀρχινισμένον ὁ μάστρο Ιωάννης Τρομπέτας». Ως τόπος συναθροίσεως τῆς Συντεχνίας ταύτης εἶχεν ὁρισθῇ ὁ ἐν τῇ πόλει Ναός τοῦ ῾Αγίου Βασιλείου τοῦ Κάτω, τὸν ὁποῖον καὶ εἶχε παραχωρήσει, ὡς τὰ κατωτέρω ἔγγραφον μνημονεύει, εἰς τὴν Συντεχνίαν τῶν Κτιστῶν ὁ Λ. Λογοθέτης.

Τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἔχει ὡς ἐξῆς: «Ἐν χριστοῦ ὀνόματι ἀμὴν. 1620 Δεκεμβρίου 12. την σήμερον παρν σωματικῶς ὁ εὐγενὴς σ. ᾿Αναστάσις Λογαθέτης ἐξ ἑνὸς μέρους ἐκ δὲ τοῦ ἑτέρου ἡ μαεστράντζα τῶν χτιστάδων ἤγουν ὁι θοδωρὶς ἀθηναῖος, ὁ ἀλιβίζις κουστούδης καὶ ὁ μαστρο φίλιπος φραγκόπουλος ὁ πρωτομάστορας καὶ ὁ ἀντώνις ζερβὸς καὶ ὁ γιῶργος ἀγαλιότής γαστάλδος τὸ παρών, ο τζάννες καλόραχος, ο ἀνδρέας Βουρδέρις ὁ ἀνδρέας μασίδας, ὁ γιάννης ἀρακλιότης, ο Θωμάς Βένετος, ο ἀναστάσις ρούσος, ο δημήτρις βουρδέρις, ο δούκας πάγκαλος μὲ τὴν ἐπίλιπην μαεστράν τῶν χτιστάδων ἔτζι ἀπὸ τὴν χώραν καὶ ἀπὸ ὄξω ὄχ τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα μέρη ἐσυμφώνησαν ὡς κάτωθεν, ἤγουν ἐπειδὴ καὶ ὁ αὐτὸς εὐγενὴς σ. ἀναστάσις ἔχει μίαν ἐκκλησίαν ἐπονομαζομένην ἅγιος βασίλειος ὁ κάτους θέλει καὶ ἐξουσιεῖ καὶ δίδει την καὶ παραδίδει την τῆς αὐτῆς μαεστράντζας μὲ ὅλα της τὰ δικαιόματα καὶ μπενεφίτζια ὁποῦ θέλει λάβει ἀπὸ τώρα καὶ ὀμπρὸς νὰ τὴν ἔχουν καὶ ἐξουσιεύουν καὶ κάμουν ἀδελφάτον τῆς μαεστράντζας τους τῶν χτιστάδων νὰ τὴν ἔχουν ὡς ἄνωθεν αίωνίως μὲ τοῦτο ὅτι νὰ εἶναι ὀμπλιγάδη ἡ αὐτὴ μαεστράντζα νὰ δίδη τὸν κάθε χρόνον κάθε τὴν ἡμέραν τοῦ ἁγίου γεωργίου ἄσπρα δόδεκα τοῦ ἄνωθεν λογοθέτη διὰ κερολόγι ὁποῦ πλερώνει τοῦ ἁγίου γεωργίου στὸ κάστρο καὶ μίαν λαμπάδα ἄσπρα 10 ἄσπρο κερὶ διὰ λιβέλον καὶ ρεκονιτζιόνε ὡς νοικοκύρις ὁποῦ εὑρίσκεται αὐτοῦ καὶ τῆς κλερονομίας αὐτοῦ καὶ διαδόχους αἰωνίως κάθε τὴν ἡμέραν τοῦ ἁγίου βασιλείου, καὶ κάθε φορὰ ὁποῦ ἤθελεν ἀντιτείνει τοὺς αὐτοὺς μαστόρους ποτὲ τὸ καιρῷ κανεὶς, ὀμπλιγάρει καὶ ὑποθεκάρει ὁ σ. ἀναστάσις τὰ καλά του κινητὰ καὶ ἀκίνητα διὰ κάθε ἔξοδον καὶ μελιοραμέντο ὁποῦ θέλουν κάμει ἡ αὐτὴ μαεστράνατζα εἰς τὸν αὐτὸν ναὸν μὲ τούτω ὅτι ἕως ποῦ ζῆ ὁ εὐλαβέστατος ιερεὺς κύρις νικόλαος Λογοθέτης νὰ ἐφημερεύη εἰς τὸν αὐτον ναὸν καὶ ἀποθάνοντάς τον ἄν ἴσως καὶ ἤθελεν εύρεθῆ ἀπὸ τὴν κλερονομίαν τοῦ αὐτοῦ λογοθέτη ἱερεὺς ἢ ἀπὸ θυληκὸν ἢ ἀπὸ ἀρσενικὸν αἰωνίως.

Καὶ δὲν εὐρεθη ἀν απὸ τὴν αὐτὴν κλερονομίαν ἱερεὺς νὰ βάνουν οἱ αὐτοὶ μαστόροι ἤγουν τὸ ἀδελφάτον τους ὅποιον ἱερέα ἠθέλανε θέλει πὲρ μπαλότα μὲ τούτω ὅτι νὰ μὴν ἡμποροῦν νὰ γράφουν ἄλλον ἀδελφὸν πάρες χτιστάδες καὶ τὸν γραματικόν τους τὸν νοδάρον ὁποῦ ἔχει νὰ γράφη τὲς στίμες καὶ πρῶτον ἐλλεγγέρουνε διὰ γραμματικόν ἀποθανόντας μου νὰ κάνουν ὅποιον θέλει ἡ μαεστράντζα . † Εγό βιττόριος διαργηρόπουλος μαρτηρο τὰ ἄνοθε. † ἀλυβίζις κονστάντες βεβεόνο τα ἄνοθε. + λουκάς ψυχωτὴς μαρτηρό τα ἄνοθε. + ἐγὸ στέφανος στρούζας μαρτηρό νὰ ἀνοθε. † τζάνες καλόραχος βεβεόνο τα ἄνοθε. + ἐγὼ φυλιπο δρακόπουλος προτομάστορας βεβαιόνο τὰ ἄνοθε. † Io Zaneto Tagiapietra affermo quanto di sopra. + δουκας παγκαλος βεβεόνω τὰ ἄνοθε + εγώ ρόμας βένετος βεβεόγω τὰ ἄνωθε». Κατ᾿ ἀρχαίαν συνήθειαν, ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Βασιλείου τοῦ Κάτω ἐξελέγοντο, πλὴν τοῦ ᾿Αρχιτεχνήτου, ὡς ᾿Επίτροποι τρεῖς ἐκ τῆς συντεχνίας τῶν κτιστῶν καὶ δύο ἐκ τῶν Ενοριτῶν, οἵτινες διηύθυνον τὰ τῆς συντεχνίας καὶ τοῦ ναοῦ.

Αἱ ἐκλογαὶ διεξήγοντο ἀνά διετίαν καὶ ὀκτὼ ἡμέρας πρὸ τῆς λήζεως τῆς θητείας τῶν πρώτων, προηγουμένης προκηρύξεως ἐκ μέρους τοῦ ᾿Αρχιτεχνήτου καὶ τῶν Ἐπιτρόπων, καθὼς καὶ ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως.

Πρὸ τοῦ ἔτους 1742 εἶχε συστηθῇ ὑπὸ τῆς πρώην Ενετικῆς Κυβερνήσεως ἡ θέσις τοῦ πρωτοτεχνήτου τῶν δημοσίων ἔργων, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀρχιτεχνήτου τῶν κτιστῶν· μετέπειτα ὅμως διὰ διατάγματος ἀπὸ 26 Οκτωβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ὁ τότε γενικός Προβλεπτής ᾿Αντώνιος Λορεδάνος κατήργησε τὴν διχοτόμησιν ταύτην τῶν ἐργασιῶν, συμπήξας αὐτὰς ἐν τῷ προσώπῳ μόνον τοῦ ἀρχιτεχνήτου τῶν κτιστῶν.

Ἐκ τοῦ διατάγματος τούτου προκύπτουν καὶ τὰ δικαιώματα τῆς τέχνης ταύτης· οὐδεὶς δὲ κτίτης ἐπιτρέπετο νά ἐκτελῇ τὴν ἐλαχίσην ἐργασίαν, ἢ νὰ παρεμβαίνῃ εἰς πραγματογνωμοσύνην τινὰ, ἥτις ἔπρεπε νὰ ἐνεργῆται ὑπὸ τοῦ ἀρχιτεχνήτου τῶν κτιζῶν, ἐπὶ ποινῆ δέκα ῥεαλίων, ὡς ἡ ἀπὸ 21 Μαΐου 1780 προκήρυξις.

Η συντεχνία αὕτη διετήρει καὶ ταμεῖον βοηθείας τῶν ὁμοτέχνων τοῦ 1815, ὅπερ ὀλίγον χρόνον διήρκεσεν.

Οὕτως εἶχον καὶ τὰ τῆς συντεχνίας ταύτης τῶν κτιστῶν, ἥτις διαλυθεῖσα σὺν τῷ χρόνῳ ανεστήθη πρό τινων ἐτῶν, ἀλλὰ διχόνοιαι ἀφ᾽ ἑνὸς καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου οἱ ἐπελθόντες σεισμοί, ἂν μὴ διέλυσαν, ἐνέκρωσαν αὐτὴν καὶ ἤδη εὑρίσκεται ἐν τῷ διαλύεσθαι πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τῆς τέχνης ταύτης ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπάρχουσιν ἰκανὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἐάν θελήσωσιν, εὐκόλως δύνανται νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἀνασύσασιν αὐτῆς. ΛΕΩΝΙΔΑΣ Χ. ΖΩΗΣ, «AI ΕN ZAKYNΘΩ ΣYNΤΕXNIAI», Τυπογραφείον «Ο Φώσκολος, Σπύρου Καψοκεφάλου», ΖΑΚΥΝΘΟΣ 1893 . . .

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους