Original Post

Πλήρες Κείμενο:

"Οι Έλληνες της Ελλάδος νομίζουν ότι το ελληνικό κράτος είναι η πραγματικότης.

Ενώ η πραγματικότης είναι κάθε άλλο, είναι ο Ελληνισμός, το Πανελλήνιον, το Γένος, το Έθνος.

Και αν υποδουλωθεί πάλι η Ελλάς, η ελληνική όμως πραγματικότης θα υπάρχει, γιατί δεν είναι το ελληνικό κράτος.

Σε λέν "μην κουνηθείς πουθενά, μη γεννήσεις ζήτημα, γιατί βάζεις σε κίνδυνο το κράτος το ελληνικό". Ε! και ποιον τον μέλει για το ελληνικό κράτος; Ποιός μπορεί να ενδιαφέρεται για αυτό; Τι με μέλει αν κινδυνεύει ή όχι το κράτος, ο βασιλιάς, οι βουλευτές, οι υπουργοί, το σύνταγμα, ο δημοτικός ιατρός, ο νομομηχανικός και τα σαπιοκάραβα και οι στρατώνες; Θα κάνω παντού και πάντα ό,τι κι αν νιώθω πως είναι σωστό να γίνει, όπου κι αν ευρίσκομαι, σε όποια γωνιά ελληνικής γης και αν είμαι, θα γυρέψω να δυναμώσω τους Έλληνες όσο μπορώ περισσότερο και να τους ξυπνήσω, και με είναι αδιάφορο αν το κράτος το ελληνικό έχει αρκετό στόλο και στρατό να υποστηρίξει το ξύπνημα που θα κάμω, το σπρώξιμο που θα δώσω". Ίων Δραγούμης, Αθήνα 1905.

Αυτές ήταν οι προσωπικές σκέψεις του Ίωνα Δραγούμη το 1905 που τις αποτύπωσε σε χαρτί.

Ο νεαρός Δραγούμης, που από το 1902 ήταν διπλωματικός υπάλληλος στο ελληνικό προξενείο στο Μοναστήρι της Μακεδονίας (σήμερα Βitola/Σκόπια), είχε συστήσει την μυστική οργάνωση "Μακεδονική Άμυνα", καθώς είχε κάνει προτεραιότητα της ζωής του το ξύπνημα, όπως το ονομάζε, των Ελλήνων της Μακεδονίας και την αντιμετώπιση του βουλγαρικού εθνικισμού, που έβλεπε ως το νούμερο ένα κίνδυνο για την επιβίωση του Ελληνισμού της Μακεδονίας και της Θράκης, που τότε ήταν κομμάτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Είχε, άλλωστε, προηγηθεί η αυθαίρετη και νομικά ανυπόστατη προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας στη Βουλγαρία το 1885 (σήμερα νοτιοανατολική Βουλγαρία), περιοχή με πολυπληθή και οικονομικά και πολιτισμικά εξαιρετικά δραστήριο ελληνορθόδοξο πληθυσμό, με την ελληνική κυβέρνηση να παραμένει απαθή και τους Έλληνες της Ανατολικής Ρωμυλίας να εκδιώχνονται.

Παρόλο το αρνητικό προηγούμενο στο ζήτημα της Ανατολικής Ρωμυλίας, οι ιδέες και αντιλήψεις του Δραγούμη δεν ήταν πολιτική του ελληνικού κράτους, που μέχρι τότε προτιμούσε να στέλνει διαβήματα σε ξένες πρεσβείες και προξενεία και να περιγράφει την δραματική κατάσταση, στην οποία είχε περιέλθει ο ελληνικός πληθυσμός της Μακεδονίας, αντί να στηρίξει έμπρακτα τις ελληνικές κοινότητες και να περάσει σε οργανωμένη, ένοπλη δράση.

Έτσι ο Δραγούμης παρέβλεψε ανώτερούς του στο προξενείο του Μοναστηρίου και αργότερα, όπως φαίνεται από τα γραπτά του, η δράση του προκάλεσε τριβές μέσα στο προξενείο.

Παρόλες τις δυσκολίες και την μαλθακότητα που έδειξε το ελληνικό κράτος, ξεκίνησε και συνέχισε την δράση του υπέρ των Ελλήνων της Μακεδονίας ιδρύοντας την μυστική οργάνωση "Mακεδονική Άμυνα" μαζί με μια μικρή ομάδα Ελλήνων που μοιράζονταν τις εθνικές του ανησυχίες, μεταξύ αυτών και ο κουνιάδος του Παύλος Μελάς. Ο Δραγούμης έβλεπε τον Ελληνισμό σαν ολότητα και το Ελληνικό Έθνος ως κάτι πολύ βαθύτερο και ευρύτερο από το ελληνικό κράτος.

Στην σκέψη του το Έθνος δεν ταυτιζόταν με τα σύνορα του Βασιλείου της Ελλάδας, καθώς Έλληνες υπήρχαν στην Μακεδονία, στη Θράκη (Δυτική και Ανατολική), στην Κωνσταντινούπολη, στα νησιά και στην Κύπρο και σε όλο το χώρο της Ανατολής.

Για αυτό ο Δραγούμης έδινε τεράστια σημασία στην καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης, στην ανάπτυξη των ελληνικών κοινοτήτων εκτός Ελλάδας (δημογραφικά, οικονομικά και πολιτισμικά), στην καλλιέργεια της γλώσσας, στην ελληνική παιδεία και στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική οργάνωση και πρόοδο των Ελλήνων εκτός των ελληνικών συνόρων.

Το ελληνικό κράτος, κατά την αντίληψή του, δεν ήταν αυτοσκοπός.

Έπρεπε να υπηρετεί και να ενισχύει το Ελληνικό Έθνος, που υπήρχε πριν από αυτό και - κατά την αντίληψη του Δραγούμη - θα υπάρχει και μετά από αυτό.

Έτσι ο Δραγούμης αργότερα σχημάτισε αντιλήψεις που ήταν αντίθετες με τον "παραδοσιακό" ελληνικό αλυτρωτισμό και εθνικισμό.

Δηλαδή υποστήριξε πως οι ελληνικές κοινότητες έπρεπε και μπορούσαν να διατηρήσουν και να αναπτύξουν την εθνική τους συνείδηση και να αναπτυχθούν οικονομικά και πολιτισμικά αποκτώντας κυρίαρχο ρόλο εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή χωρίς απαραίτητα να ενσωματωθούν όλες στο Ελληνικό Βασίλειο - ένα είδος αλώσεως της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκ των έσω.

Το ελληνικό κράτος, που δεν έβλεπε σαν αυτοσκοπό, αλλά σαν μέσο, έπρεπε να αφιερωθεί σε αυτήν την εθνική αποστολή, δηλαδή στην επιβίωση και στην ενδυνάμωση (δημογραφική, πολιτισμική, κοινωνική, οικονομική και πολιτική) των ελληνικών κοινοτήτων πέρα από τα σύνορα του Ελληνικού Βασιλείου, όπου και αν βρίσκονταν.

Όλη η ζωή, η δράση του, οι αντιφάσεις του και το εντυπωσιακό εύρος της σκέψης του μπορεί να συμπεριληφθεί στην φράση του: "Δεν δουλεύω για την κυβέρνηση, δουλεύω για τον Ελληνισμό". Στη φωτογραφία αριστερά άποψη της Αθήνας το 1900 και δεξιά Έλληνες του Μοναστηρίου στους δρόμους της πόλης με ελληνικά πανό το 1908 σε διαδήλωση υπέρ του νέου συντάγματος αμέσως μετά την επανάσταση των Νεότουρκων. ✍ © Οι Έλληνες στην Ιστορία Πηγές: Ίωνος Δραγούμη: Ο Ελληνισμός μου και οι Έλληνες/Ελληνικός πολιτισμός, Εκδόσεις Ευθύνη, σειρά Αναλόγιο στ, Κεφάλαιο Γ, 4 Γιάννης Α. Μάζης: Ιων Δραγούμης. Ο ασυμβίβαστος. Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους