Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΔΕΘ: Μητσοτάκης, Τσίπρας και Ανδρουλάκης μπαίνουν στη μάχη της οικονομίας με τρεις διαφορετικές «δεξαμενές» χρηματοδότησης των… παροχών Newpost.gr Στη ΔΕΘ, η σύγκρουση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Αλέξη Τσίπρα και τον Νίκο Ανδρουλάκη αρχίζει να αποκτά ένα χαρακτηριστικό που πιθανότατα θα μας συνοδεύσει μέχρι τις εκλογές του 2027.

Δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο στο ύψος των παροχών και των φοροελαφρύνσεων.

Ανταγωνίζονται και στο ποιος μπορεί να αποδείξει ότι υπάρχουν πραγματικά τα χρήματα για να τις χρηματοδοτήσει.

Και εδώ εμφανίζονται τρεις αρκετά διαφορετικές οικονομικές φιλοσοφίες.

Η κυβέρνηση ποντάρει στον δημοσιονομικό χώρο που παράγουν η ανάπτυξη, τα αυξημένα φορολογικά έσοδα, η καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού και η συγκράτηση δαπανών. Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να δημιουργήσει πρόσθετο χώρο μέσω αναδιανομής και νέων φορολογικών πηγών, με αιχμή την «Πατριωτική Εισφορά» στον μεγάλο πλούτο.

Και ο Νίκος Ανδρουλάκης βάζει στο τραπέζι μια τρίτη πηγή, τα υπερκέρδη των ολιγοπωλιακών αγορών.

Τρεις αρχηγοί, τρία ταμεία – Ποιο έχει πραγματικά λεφτά; Η μεγάλη διαφορά είναι ότι οι τρεις πολιτικοί αρχηγοί δεν ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει το πλεονέκτημα αλλά και τον περιορισμό της κυβέρνησης: δεν χρειάζεται να υπολογίσει θεωρητικά τι μπορεί να εισπράξει το κράτος.

Έχει μπροστά του τον προϋπολογισμό, τα πραγματικά φορολογικά έσοδα και τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο της τάξης των 1,6-1,7 δισ. ευρώ, ενώ το συνολικό αποτύπωμα των παρεμβάσεων που θα παρουσιαστούν στη ΔΕΘ μπορεί, ανάλογα με τον χρόνο εφαρμογής τους, να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ.

Η κυβερνητική λογική είναι συγκεκριμένη, δεν δημιουργείται νέος φόρος για να χρηματοδοτηθούν οι παρεμβάσεις.

Χρησιμοποιείται ο πρόσθετος χώρος που δημιουργείται από την πορεία της οικονομίας και των δημοσίων εσόδων.

Αυτό είναι ταυτόχρονα το ισχυρότερο και το πιο περιοριστικό στοιχείο της κυβερνητικής πρότασης.

Τα χρήματα είναι περισσότερο μετρήσιμα, αλλά δεν είναι απεριόριστα.

Επιπλέον, ένα καλύτερο πρωτογενές αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ολόκληρη η υπέρβαση μπορεί να μετατραπεί σε μόνιμες παροχές.

Οι μόνιμες μειώσεις φόρων και αυξήσεις δαπανών πρέπει να χωρούν και στα επόμενα χρόνια.

Γι’ αυτό και το Μαξίμου επιμένει ότι η βασική πολιτική επιλογή θα είναι κυρίως μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις και παρεμβάσεις που μπορούν να ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό χωρίς να ανοίξουν νέα δημοσιονομική τρύπα. Ο Τσίπρας αναζητά χρήματα στον μεγάλο πλούτο Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζει σχεδόν την αντίστροφη οικονομική φιλοσοφία.

Το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. για την περίοδο 2027-2030 κοστολογείται από τους συντάκτες του στα 7,39 δισ. ευρώ μικτό κόστος, με 1,92 δισ. νέα μόνιμα έσοδα, καθαρή δαπάνη 5,47 δισ. και εκτιμώμενο διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο 5,6 δισ. ευρώ στην τετραετία.

Μάλιστα, σύμφωνα με την παρουσίαση του προγράμματος, στα συγκεκριμένα έσοδα δεν έχει υπολογιστεί η «Πατριωτική Εισφορά». Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο πολιτικό στοίχημα του σχεδίου Τσίπρα.

Η πρόταση προβλέπει εισφορά 1% επί της καθαρής περιουσίας του πλουσιότερου 1%, πλήρες περιουσιολόγιο, προοδευτικότερη φορολόγηση μερισμάτων, μεγαλύτερη επιβάρυνση συγκεκριμένων εταιρικών ακινήτων, αλλαγές στη φορολόγηση των τυχερών παιχνιδιών και περιορισμό φορολογικών εξαιρέσεων για τον μεγάλο πλούτο.

Η φιλοσοφία είναι σαφής, ένα μέρος του λογαριασμού μεταφέρεται από τη γενική φορολογία στη συσσωρευμένη περιουσία και στα υψηλότερα οικονομικά στρώματα.

Ακριβώς εδώ όμως βρίσκεται και η μεγαλύτερη γκρίζα ζώνη.

Το 1% ακούγεται συγκεκριμένο ως φορολογικός συντελεστής.

Πολύ λιγότερο συγκεκριμένη είναι μέχρι στιγμής η φορολογητέα βάση πάνω στην οποία θα εφαρμοστεί και, κατά συνέπεια, πόσα χρήματα μπορεί πράγματι να αποδώσει κάθε χρόνο.

Διότι άλλο η περιουσία στα χαρτιά και άλλο η περιουσία που μπορεί να αποτιμηθεί, να εντοπιστεί και τελικά να φορολογηθεί.

Ακίνητα, μετοχές μη εισηγμένων επιχειρήσεων, συμμετοχές σε εταιρείες, καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό δημιουργούν ένα πολύ πιο σύνθετο φορολογικό πεδίο από έναν απλό φόρο εισοδήματος.

Άρα, για να κριθεί πλήρως η συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης, χρειάζεται ακόμη ένας αριθμός, πόσα καθαρά έσοδα υπολογίζει ότι θα εισπράξει το κράτος από την «Πατριωτική Εισφορά». Το δεύτερο ταμείο Τσίπρα των 12 δισ.

Διαφορετική κατηγορία αποτελεί το προτεινόμενο Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, επειδή εδώ δεν μιλάμε απλώς για χρηματοδότηση κοινωνικών παροχών αλλά για επενδυτικό εργαλείο.

Ο σχεδιασμός προβλέπει αρχικό κεφάλαιο 12 δισ. ευρώ στην τετραετία, με 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 500 εκατ. από συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων και 1 δισ. ευρώ ετησίως που αποδίδεται στην ανακατεύθυνση πόρων που συνδέονται με τη Golden Visa.

Μέσω μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων, η πλευρά Τσίπρα υπολογίζει επενδυτική δυνατότητα περίπου 25 δισ. ευρώ στην τετραετία.

Και εδώ όμως απαιτείται προσοχή στη σύγκριση, τα 12 δισ. του Ταμείου δεν είναι το ίδιο πράγμα με 12 δισ. διαθέσιμα για παροχές.

Πρόκειται για επενδυτικούς πόρους, μέρος των οποίων προέρχεται από ήδη υφιστάμενες δημόσιες πηγές και μέρος προϋποθέτει ιδιωτική συμμετοχή και μόχλευση. Ο Ανδρουλάκης ψάχνει το χρήμα στα υπερκέρδη Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να ανοίξει ένα τρίτο δρόμο.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει προαναγγείλει ότι στη ΔΕΘ θα παρουσιάσει μόνιμο μηχανισμό φορολόγησης των υπερκερδών των ολιγοπωλίων.

Ο μηχανισμός θα ενεργοποιείται, σύμφωνα με όσα έχει ήδη ανακοινώσει, σε συνεργασία με τις ανεξάρτητες αρχές όταν διαπιστώνεται αδικαιολόγητη διεύρυνση του περιθωρίου κέρδους. Το ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά επιχειρεί να μετατρέψει ένα εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε έκτακτα στην ενεργειακή κρίση σε μόνιμο φορολογικό μηχανισμό και να επεκτείνει τη λογική του σε αγορές όπου θεωρεί ότι λειτουργούν ισχυρά ολιγοπώλια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα τρόφιμα.

Πολιτικά, η ιδέα είναι εύκολα κατανοητή: όταν μια αγορά παρουσιάζει αδικαιολόγητη έκρηξη περιθωρίων κέρδους, ένα τμήμα των υπερκερδών επιστρέφει μέσω φορολογίας στην κοινωνία.

Δημοσιονομικά, όμως, πρέπει να απαντηθούν πειστικά οι στόχοι.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη ούτε τη φορολογητέα βάση ούτε τον συντελεστή ούτε το ύψος των ετήσιων εσόδων που προσδοκά το ΠΑΣΟΚ.

Αυτές ακριβώς τις λεπτομέρειες έχει δεσμευτεί ο Νίκος Ανδρουλάκης να παρουσιάσει στη ΔΕΘ.

Και υπάρχει ένα επιπλέον ζήτημα, τα υπερκέρδη δεν αποτελούν κατ’ ανάγκην σταθερή πηγή εσόδων.

Εάν ο μηχανισμός λειτουργήσει αποτρεπτικά και τα περιθώρια κέρδους επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα, τότε τα φορολογικά έσοδα από αυτόν θα μειωθούν.

Συνεπώς, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί εάν το ΠΑΣΟΚ σχεδιάζει να χρηματοδοτεί μόνιμες δαπάνες από ένα έσοδο που μπορεί να είναι κυμαινόμενο.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσα δίνουν αλλά πόσα εισπράττουν Κάπως έτσι διαμορφώνονται τρία διαφορετικά οικονομικά μοντέλα.

Μητσοτάκης: πρώτα δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος και μετά μοιράζεται.

Τσίπρας: δημιουργείται πρόσθετος χώρος μέσω αναδιανομής, φορολόγησης του μεγάλου πλούτου και ανακατεύθυνσης δημόσιων και ιδιωτικών πόρων.

Ανδρουλάκης: μέρος του κόστους μεταφέρεται στα υπερκέρδη επιχειρήσεων που λειτουργούν σε ολιγοπωλιακές αγορές.

Δεν σημαίνει ότι το ένα μοντέλο είναι εξ ορισμού βιώσιμο και τα άλλα δύο όχι.

Σημαίνει όμως ότι χρειάζονται διαφορετικές αποδείξεις.

Η κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει ότι ο δημοσιονομικός χώρος είναι μόνιμος και όχι συγκυριακό το αποτέλεσμα των αυξημένων εσόδων δεν στηρίζεται μόνο στην ακρίβεια και τους έμμεσους φόρους. Ο Τσίπρας πρέπει να αποδείξει ότι η νέα φορολόγηση του πλούτου μπορεί πράγματι να εισπραχθεί στα ποσά που απαιτεί το σχέδιό του χωρίς η φορολογητέα βάση να αποδειχθεί μικρότερη από την αναμενόμενη.

Και ο Ανδρουλάκης πρέπει να βάλει έναν συγκεκριμένο αριθμό δίπλα στη λέξη «υπερκέρδη», πόσα υπολογίζει ότι θα εισπράττει το Δημόσιο και πόσο σταθερή μπορεί να είναι αυτή η πηγή.

Η πραγματική οικονομική μάχη λοιπόν δεν είναι ποιος θα υποσχεθεί περισσότερα.Είναι πολύ πιο πεζή και πολύ πιο δύσκολη, Μητσοτάκης, Τσίπρας και Ανδρουλάκης πρέπει πλέον να απαντήσουν όχι μόνο τι θα δώσουν, αλλά από ποιο ταμείο θα το πάρουν. Και κυρίως, αν όταν ανοίξει αυτό το ταμείο, τα λεφτά θα βρίσκονται πράγματι μέσα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους