Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ «Ο ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ» (1973) Η «ακατάλληλη» ταινία που θα άλλαζε την καριέρα της το μεγάλο «ναι» του 1966, η ματαίωση και η Ζωή Λάσκαρη Στο μεγάλο μας αφιέρωμα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη, 30 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας, παρουσιάζουμε σήμερα μια ξεχωριστή περίπτωση του ελληνικού κινηματογράφου.

Μια ταινία στην οποία η Αλίκη δεν εμφανίζεται ούτε σε ένα πλάνο, αλλά η οποία συνδέθηκε στενά με το όνομά της και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα «τι θα γινόταν αν…» της καριέρας της.

Ο λόγος για τον «Αστερισμό της Παρθένου». Η ταινία έφτασε τελικά στις κινηματογραφικές αίθουσες το 1973, με πρωταγωνίστρια τη Ζωή Λάσκαρη και σκηνοθέτη τον Γιάννη Δαλιανίδη.

Όμως η ιστορία της είχε αρχίσει αρκετά χρόνια νωρίτερα.

Και είχε αρχίσει με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Η ΑΛΙΚΗ ΕΙΧΕ ΠΕΙ «ΝΑΙ» Σε αντίθεση με αυτό που συχνά γράφεται, ότι δηλαδή η Αλίκη απλώς «αρνήθηκε» την ταινία, η πραγματική ιστορία είναι πιο σύνθετη.

Το 1966, ο μεγάλος σκηνοθέτης και σεναριογράφος Γιώργος Τζαβέλλας είχε γράψει τον «Αστερισμό της Παρθένου» έχοντας την Αλίκη στο μυαλό του.

Η συνεργασία όχι μόνο συζητήθηκε, αλλά ανακοινώθηκε δημόσια.

Στις 11 Ιουλίου 1966 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου για τη συνεργασία της Αλίκης με τον Τζαβέλλα και την επόμενη ημέρα ο Τύπος παρουσίαζε τη μεγάλη αλλαγή που ετοιμαζόταν να κάνει στην κινηματογραφική της πορεία.

Η ίδια η Αλίκη εμφανιζόταν αποφασισμένη να ξεφύγει από την εικόνα της χαριτωμένης, φωτεινής, «κατάλληλης για όλους» πρωταγωνίστριας που είχε κυριαρχήσει στις προηγούμενες ταινίες της.

Εκείνη την περίοδο αποδίδεται στην ίδια και η περίφημη φράση: «Επί δέκα χρόνια τώρα νιαουρίζω». Ήθελε να αποδείξει ότι μπορούσε να σταθεί και σε σκοτεινότερους, απαιτητικότερους και πιο τολμηρούς δραματικούς ρόλους.

Και ο «Αστερισμός της Παρθένου» θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή αυτής της νέας περιόδου. ΜΙΑ ΑΛΙΚΗ ΠΟΥ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΞΑΝΑΔΕΙ Το σενάριο του Γιώργου Τζαβέλλα απείχε πολύ από τον κινηματογραφικό κόσμο μέσα στον οποίο το κοινό είχε συνηθίσει να βλέπει την Αλίκη.

Η κεντρική ηρωίδα είναι η Κούλα, μια γυναίκα που βρίσκεται στο πεζοδρόμιο της λεωφόρου Συγγρού.

Μέσα από τις συναντήσεις της αφηγείται διαφορετικές ιστορίες για τη ζωή της και για το πώς οδηγήθηκε εκεί.

Έτσι ξετυλίγονται τρεις διαφορετικές γυναικείες ιστορίες.

Στη μία ιστορία βλέπουμε μια νέα γυναίκα που προσπαθεί να ξεφύγει από τη φτώχεια και να εισχωρήσει σε έναν κόσμο οικονομικής άνεσης, πληρώνοντας τελικά μεγάλο προσωπικό τίμημα.

Στη δεύτερη, το δράμα μεταφέρεται στην ελληνική επαρχία, σε μια κοινωνία όπου η γυναικεία «τιμή», η παρθενία, η οικογένεια και το «τι θα πει ο κόσμος» μπορούν να καθορίσουν ολόκληρη τη ζωή μιας γυναίκας.

Και στην τρίτη ιστορία, μια παντρεμένη γυναίκα φτάνει στην απόλυτη προσωπική θυσία προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα για να βοηθήσει τον σύζυγό της, μόνο για να αντιμετωπίσει στη συνέχεια την απόρριψή του.

Πορνεία, κοινωνική υποκρισία, γυναικεία καταπίεση, φτώχεια, σεξουαλική ηθική, ταξικές διαφορές και προσωπική θυσία.

Ήταν ένας κινηματογραφικός κόσμος πολύ διαφορετικός από εκείνον της Αλίκης που γνώριζε έως τότε το ευρύ κοινό. ΤΟ ΦΙΛΟΔΟΞΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΤΖΑΒΕΛΛΑ Ο Γιώργος Τζαβέλλας είχε σχεδιάσει μάλιστα μια ιδιαίτερα φιλόδοξη κινηματογραφική παρουσίαση.

Οι διαφορετικές ιστορίες θα είχαν διαφορετική οπτική ταυτότητα.

Το ένα μέρος σχεδιαζόταν να παρουσιαστεί ασπρόμαυρο, το άλλο με διαφορετική χρωματική απόδοση και το τρίτο έγχρωμο, ενώ θα μεταβαλλόταν ανάλογα και η εμφάνιση της ίδιας της Αλίκης.

Έχουν καταγραφεί μάλιστα αναφορές ότι η Βουγιουκλάκη θα παρουσιαζόταν σε διαφορετικές εκδοχές, ακόμη και με διαφορετικό χρώμα μαλλιών.

Μια ξανθιά, μια μελαχρινή και μια κοκκινομάλλα Αλίκη, μέσα σε τρεις διαφορετικές γυναικείες ζωές.

Αν το σχέδιο πραγματοποιούνταν όπως είχε αρχικά συλληφθεί, θα επρόκειτο ίσως για μία από τις πιο παράτολμες κινηματογραφικές μεταμορφώσεις της. ΜΙΑ ΠΑΝΑΚΡΙΒΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η ταινία ήταν όμως και εξαιρετικά ακριβή για τα ελληνικά δεδομένα της εποχής.

Σύμφωνα με μεταγενέστερη μαρτυρία του Θάνου Τζαβέλλα, γιου του Γιώργου Τζαβέλλα, ο προϋπολογισμός είχε υπολογιστεί περίπου στα 2,5 εκατομμύρια δραχμές.

Από αυτά, περίπου 750.000 δραχμές προορίζονταν για την αμοιβή της Αλίκης Βουγιουκλάκη.

Ένα τεράστιο ποσό για τον ελληνικό κινηματογράφο των μέσων της δεκαετίας του 1960. ΤΕΛΙΚΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΠΑΙΞΕ Η ΑΛΙΚΗ; Εδώ αρχίζει και ο μεγάλος μύθος.

Για χρόνια γράφτηκε ότι η Αλίκη φοβήθηκε το τολμηρό θέμα, ότι δεν ήθελε να καταστρέψει την εικόνα της και ότι τελικά αρνήθηκε να εμφανιστεί ως γυναίκα του πεζοδρομίου.

Ίσως να υπήρξαν τέτοιες επιφυλάξεις.

Όμως δεν μπορούμε σήμερα να παρουσιάσουμε αυτή την εκδοχή ως τη μοναδική και απόλυτα αποδεδειγμένη αλήθεια.

Ο ίδιος ο Γιώργος Τζαβέλλας είχε αναφερθεί στις μεγάλες παραγωγικές δυσκολίες, στο υψηλό κόστος και στις διαφωνίες με τους παραγωγούς, τονίζοντας ότι ο ίδιος δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει τις παραχωρήσεις που του ζητούσαν.

Ακόμη και η μεταγενέστερη καταγραφή της ιστορίας της ταινίας από τη Finos Film αντιμετωπίζει με προσοχή τους λόγους για τους οποίους το σχέδιο του 1966 δεν πραγματοποιήθηκε.

Γι’ αυτό ίσως είναι πιο σωστό να λέμε: Η Αλίκη Βουγιουκλάκη δεν απέρριψε εξαρχής τον «Αστερισμό της Παρθένου». Είχε δεχθεί.

Η συνεργασία είχε ανακοινωθεί.

Η ίδια μιλούσε για αλλαγή πορείας.

Στη συνέχεια όμως το μεγάλο σχέδιο του 1966 ματαιώθηκε, μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους, παραγωγικών προβλημάτων και πιθανών επιφυλάξεων για το πόσο τολμηρό ήταν το εγχείρημα. ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΕΝ ΧΑΘΗΚΕ Τα χρόνια πέρασαν. Ο Γιώργος Τζαβέλλας αντιμετώπισε σοβαρές προσωπικές και υγειονομικές δυσκολίες και δεν μπόρεσε τελικά να μεταφέρει ο ίδιος το έργο του στην οθόνη.

Το σενάριο όμως επέζησε.

Και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 πέρασε στη Finos Film.

Τη σκηνοθεσία ανέλαβε τελικά ο Γιάννης Δαλιανίδης.

Και εκεί όπου το 1966 είχε σχεδιαστεί να βρίσκεται η Αλίκη Βουγιουκλάκη, το 1973 βρέθηκε μια άλλη μεγάλη σταρ του ελληνικού κινηματογράφου: η Ζωή Λάσκαρη. ΖΩΗ ΛΑΣΚΑΡΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΦΤΑΝΕΙ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΟΘΟΝΗ Ο «Αστερισμός της Παρθένου» έκανε πρεμιέρα στις 3 Δεκεμβρίου 1973.

Σκηνοθέτης ο Γιάννης Δαλιανίδης.

Σενάριο του Γιώργου Τζαβέλλα.

Πρωταγωνίστρια η Ζωή Λάσκαρη.

Τη μουσική υπέγραψε ο Μίμης Πλέσσας, τη φωτογραφία ο Νίκος Γαρδέλης, τα σκηνικά ο Μάρκος Ζέρβας και το μοντάζ ο Πέτρος Λύκας.

Δίπλα στη Ζωή Λάσκαρη εμφανίζεται ένα μεγάλο επιτελείο ηθοποιών, ανάμεσά τους οι Χρήστος Πολίτης, Χρήστος Νομικός, Σπύρος Καλογήρου, Μπέτυ Βαλάση, Γιάννης Αργύρης, Άννα Παϊτατζή, Νότης Περγιάλης, Ειρήνη Κουμαριανού, Ευαγγελία Σαμιωτάκη και Άννα Αδριανού.

Η ταινία έκοψε περίπου 120.000 εισιτήρια και βρέθηκε στην 5η θέση ανάμεσα στις ελληνικές ταινίες της κινηματογραφικής περιόδου 1973–1974. ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΓΓΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ 1973 Η λεωφόρος Συγγρού έχει καθοριστικό ρόλο στην ιστορία, καθώς εκεί τοποθετείται η κεντρική ηρωίδα και από εκεί ξεκινούν ουσιαστικά οι αφηγήσεις της.

Στην ταινία καταγράφονται παράλληλα πολύτιμες εικόνες της Αθήνας της εποχής.

Σχετικές έρευνες έχουν εντοπίσει κινηματογραφικά πλάνα και στην περιοχή των Κουντουριώτικων και των Αμπελοκήπων, προσθέτοντας ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο για όσους αγαπούν να αναζητούν τις πραγματικές τοποθεσίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. ΚΑΙ ΑΝ ΤΟ 1966 Η ΑΛΙΚΗ ΕΙΧΕ ΤΕΛΙΚΑ ΓΥΡΙΣΕΙ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ; Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα.

Πώς θα αντιδρούσε το ελληνικό κοινό αν έβλεπε την Αλίκη Βουγιουκλάκη, στο απόγειο της δημοτικότητάς της, να εγκαταλείπει ξαφνικά την ασφαλή εικόνα της μεγάλης λαϊκής σταρ και να εμφανίζεται σε έναν τόσο σκοτεινό και κοινωνικά τολμηρό ρόλο; Θα άλλαζε η καριέρα της; Θα την αντιμετώπιζε διαφορετικά η κινηματογραφική κριτική; Θα άνοιγε πράγματι μια νέα περίοδος δραματικών ρόλων; Ή μήπως η ίδια η δύναμη του μύθου της Αλίκης ήταν ήδη τόσο μεγάλη ώστε καμία τέτοια αλλαγή δεν μπορούσε εύκολα να γίνει αποδεκτή; Δεν θα μάθουμε ποτέ.

Ξέρουμε όμως κάτι πολύ σημαντικό.

Ο «Αστερισμός της Παρθένου» δεν ήταν απλώς «μια ταινία που αρνήθηκε η Αλίκη». Ήταν μια ταινία που είχε σχεδιαστεί για εκείνη.

Μια συνεργασία που είχε ανακοινωθεί.

Μια μεγάλη αλλαγή καριέρας που η ίδια είχε δημόσια προαναγγείλει.

Μια ταινία που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε τότε και που επτά χρόνια αργότερα πέρασε στη μεγάλη οθόνη με τη Ζωή Λάσκαρη.

Σήμερα βλέποντας ολόκληρο τον «Αστερισμό της Παρθένου» του 1973, αξίζει να έχουμε στο μυαλό μας και αυτή την παράλληλη, ανεκπλήρωτη κινηματογραφική ιστορία.

Να προσπαθήσουμε να φανταστούμε πίσω από τη Ζωή Λάσκαρη εκείνη την άλλη εκδοχή που σχεδιάστηκε το καλοκαίρι του 1966. Την Αλίκη Βουγιουκλάκη του «Αστερισμού της Παρθένου». Μια Αλίκη που τελικά δεν είδαμε ποτέ.

Και ίσως μία από τις μεγαλύτερες χαμένες κινηματογραφικές ευκαιρίες ολόκληρης της διαδρομής της. #ΑλίκηΒουγιουκλάκη #AlikiVougiouklaki #ΟΑστερισμόςΤηςΠαρθένου #ΑστερισμόςΤηςΠαρθένου #ΖωήΛάσκαρη #ZoiLaskari #ΓιώργοςΤζαβέλλας #ΓιάννηςΔαλιανίδης #ΜίμηςΠλέσσας #FinosFilm #ΕλληνικόςΚινηματογράφος #ΠαλιόςΕλληνικόςΚινηματογράφος #Συγγρού #Αμπελόκηποι #Κουντουριώτικα #Αθήνα #1973 #1966 #30ΧρόνιαΧωρίςΤηνΑλίκη #ΑφιέρωμαΣτηνΑλίκη @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους