Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Είχα μια κουβεντούλα με την τεχνητή νοημοσύνη ΑΙ που είναι ας πούμε μια ΄΄τράπεζα΄΄ πληροφοριών.

Μια αναδρομή στο παρελθόν που άφησε αποτύπωμα μέχρι και στις μέρες μας... Η ερώτηση ήταν : Πως εξόντωναν στην Θεσσαλονίκη τα αδέσποτα ζώα τα πολύ παλιά χρόνια.

Η απάντηση: ΄΄Στα παλαιότερα χρόνια (κυρίως κατά τον 20ό αιώνα και μέχρι τις δεκαετίες του 1980-1990), η αντιμετώπιση των αδέσποτων ζώων στη Θεσσαλονίκη, όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, γινόταν με εξαιρετικά βίαιες και απάνθρωπες μεθόδους, οι οποίες τότε θεωρούνταν «νόμιμη» κρατική ή δημοτική πρακτική για τον έλεγχο της λύσσας και του πληθυσμού τους.Η συστηματική εξόντωση γινόταν κυρίως με τους εξής τρόπους:Οι «Μπόμπηδες» (Δημοτικοί περισυλλεκτείς): Ο όρος «μπόμπης» έχει μείνει ιστορικά συνδεδεμένος με τον τρόμο για τα ζώα.

Ήταν υπάλληλοι των δήμων που κυκλοφορούσαν με ειδικά φορτηγά-κλουβιά.

Περισυνέλεγαν τα σκυλιά χρησιμοποιώντας σκληρές μεθόδους (όπως συρμάτινες θηλιές που προκαλούσαν ασφυξία ή τραυματισμούς) και τα οδηγούσαν σε δημοτικά κυνοκομεία («νταούτια»).Μαζικές ευθανασίες και πνιγμοί: Στα δημοτικά κέντρα κράτησης, αν τα ζώα δεν αναζητούνταν από ιδιοκτήτες μέσα σε ελάχιστες ημέρες, θανατώνονταν μαζικά.

Οι μέθοδοι περιλάμβαναν από φθηνές και επίπονες ενέσεις μέχρι και πνιγμούς ή ξυλοδαρμούς.

Χρήση δηλητηρίων (Φόλες) από τις αρχές: Σε περιόδους έξαρσης της λύσσας ή πριν από μεγάλα γεγονότα και γιορτές, οι ίδιες οι δημοτικές αρχές ή η χωροφυλακή οργάνωναν επιχειρήσεις ρίψης δηλητηριασμένων δολωμάτων (στρυχνίνη) στους δρόμους της πόλης για τη ραγδαία μείωση του πληθυσμού των αδέσποτων.

Επικήρυξη ζώων: Υπήρξαν ιστορικές περίοδοι όπου το κράτος επικηρύσσε τα αδέσποτα, δίνοντας χρηματική αμοιβή σε ιδιώτες που παρέδιδαν σκοτωμένα σκυλιά ή κομμένες ουρές/αυτιά ως αποδεικτικά στοιχεία.

Η κατάσταση αυτή άρχισε να αλλάζει σταδιακά από τη δεκαετία του 1980 και μετά, με την ίδρυση των πρώτων φιλοζωικών σωματείων στην πόλη, και ανατράπηκε νομικά με τη θέσπιση αυστηρότερων νόμων (όπως ο Νόμος 4039/2012 και οι μεταγενέστεροι), που απαγόρευσαν την ευθανασία για λόγους ελέγχου πληθυσμού και καθιέρωσαν το πρόγραμμα «περισυλλογή - στείρωση - εμβολιασμός - επανένταξη».΄΄ ΄΄Κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου (1918–1939), η Θεσσαλονίκη βρισκόταν σε μια φάση ριζικού μετασχηματισμού.

Μετά τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 και την έλευση εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων το 1922, η πόλη αντιμετώπιζε τεράστια προβλήματα υποδομών, φτώχειας και δημόσιας υγείας.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, ο πληθυσμός των αδέσποτων σκύλων είχε εκτοξευθεί, δημιουργώντας έντονο φόβο για τη λύσσα.

Η διαχείρισή τους από τις αρχές (Δήμος, Χωροφυλακή, Υγειονομικές Υπηρεσίες) γινόταν με όρους συστηματικής, βίαιης εξόντωσης και απόλυτης αγριότητας.΄΄ 1. Η Επίσημη Επικήρυξη και οι «Κυνηγοί Κεφαλών»Το κράτος αντιμετώπιζε τα αδέσποτα ως «κινούμενες υγειονομικές βόμβες». Κατά τον Μεσοπόλεμο εφαρμόστηκε ευρέως το μέτρο της χρηματικής επικήρυξης.Ο Δήμος Θεσσαλονίκης ή το Υπουργείο Υγιεινής όριζαν μια συγκεκριμένη αμοιβή (δραχμές) για κάθε αδέσποτο σκυλί που θανατωνόταν.Για να εισπράξει κανείς την αμοιβή, έπρεπε να προσκομίσει στις αρχές ένα αποδεικτικό στοιχείο, το οποίο συνήθως ήταν το κομμένο αυτί, η ουρά ή ακόμη και ολόκληρο το κεφάλι του ζώου.

Το μέτρο αυτό οδηγούσε πολλούς εξαθλιωμένους πολίτες ή παιδιά της εποχής στο να κυνηγούν και να σφάζουν βάναυσα σκυλιά στους δρόμους για ένα μεροκάματο.2. Οι Πρώτοι «Μπόμπηδες» και τα Φορτηγά του ΤρόμουΤότε εδραιώθηκε η φιγούρα του «μπόμπη» (του δημοτικού υπαλλήλου-περισυλλέκτη).Οι υπάλληλοι αυτοί γύριζαν στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης (από το κέντρο μέχρι τις προσφυγικές παράγκες της Τούμπας και της Καλαμαριάς) με κάρα ή πρωτόγονα φορτηγά.

Χρησιμοποιούσαν χοντρά σύρματα ή τσιγκέλια για να πιάνουν τα σκυλιά από τον λαιμό, τραυματίζοντάς τα βαριά, και τα πετούσαν μέσα σε κλουβιά.3. Η Χρήση Στρυχνίνης («Φόλες» με Κρατική Σφραγίδα)Όταν υπήρχαν αναφορές για κρούσματα λύσσας, οι αρχές δεν περίμεναν την περισυλλογή:Οργανώνονταν επίσημα συνεργεία που πετούσαν δηλητηριασμένα δολώματα (κυρίως στρυχνίνη) σε κεντρικά σημεία της πόλης.Τα ζώα πέθαιναν στους δρόμους μέσα σε φρικτούς πόνους και σπασμούς, μπροστά στα μάτια των περαστικών. 4. Τα «Νταούτια» (Δημοτικά Κυνοκομεία)Όσα ζώα επιβίωναν από το κυνήγι του δρόμου, μεταφέρονταν στα δημοτικά κυνοκομεία της εποχής (γνωστά στη λαϊκή γλώσσα ως νταούτια).Οι συνθήκες εκεί ήταν άθλιες: τα ζώα στοιβάζονταν χωρίς τροφή και νερό.Αν μέσα σε 48 ώρες δεν εμφανιζόταν ιδιοκτήτης να πληρώσει το σχετικό πρόστιμο/φόρο για να τα πάρει, θανατώνονταν ομαδικά.

Οι μέθοδοι θανάτωσης στα νταούτια του Μεσοπολέμου περιλάμβαναν από ξυλοδαρμό μέχρι πνιγμό σε ειδικές δεξαμενές, καθώς οι κτηνιατρικές ουσίες ευθανασίας θεωρούνταν ακριβές για τον προϋπολογισμό του Δήμου.

Οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες για την οργάνωση του φιλοζωικού κινήματος στην Ελλάδα εμφανίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, ξεκινώντας ως πρωτοβουλίες της αστικής τάξης και ξένων εθελοντών, πριν εξελιχθούν στα σημερινά σωματεία.Η ιστορική διαδρομή της ελληνικής φιλοζωίας οργανώθηκε μέσα από τα εξής κύρια στάδια:1. Τα πρώτα σπέρματα (Τέλη 19ου αιώνα)Η έννοια της οργανωμένης προστασίας των ζώων γεννήθηκε στην Αθήνα: Το 1894 ιδρύεται η «Εταιρεία Προστασίας των Ζώων» (μετέπειτα γνωστή ως Ελληνική Εταιρεία Προστασίας των Ζώων), η οποία αποτελεί τον ιστορικά πρώτο επίσημο φορέα στην Ελλάδα.Η πρωτοβουλία ανήκε κυρίως σε μέλη της αθηναϊκής ελίτ, διανοούμενους και φιλέλληνες της εποχής, οι οποίοι είχαν επηρεαστεί από τα αντίστοιχα κινήματα της Δυτικής Ευρώπης (όπως το RSPCA της Μεγάλης Βρετανίας).Ο στόχος: Στην αρχή, η δράση δεν επικεντρωνόταν στα αδέσποτα, αλλά στα ζώα εργασίας (άλογα, γαϊδούρια, μουλάρια). Προσπαθούσαν να σταματήσουν το ανελέητο μαστίγωμα, την υπερφόρτωση και την κακοποίηση των ζώων που μετέφεραν εμπορεύματα στους δρόμους των πόλεων. 2. Η αφύπνιση του Μεσοπολέμου (1920 - 1940)Κατά τον Μεσοπόλεμο, η ανάγκη για προστασία έγινε πιο επιτακτική λόγω της μαζικής εξόντωσης των αδέσποτων:Εμφανίζονται οι πρώτοι πυρήνες ανθρώπων που αντιδρούν δημόσια στις «κρατικές φόλες» με στρυχνίνη και στο κυνήγι των μπόμπηδων.Μέσα από επιστολές και άρθρα σε εφημερίδες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, φωτισμένοι πολίτες αρχίζουν να καταγγέλλουν τη βαρβαρότητα των δημοτικών «νταουτιών» (κυνοκομείων) και να ζητούν πιο ανθρώπινες μεθόδους, όπως τη δημιουργία πραγματικών ασύλων.

Παράλληλα, ιδρύονται μικροί τοπικοί σύλλογοι στην επαρχία (π.χ. στη Χίο το 1938) 3. Το ορόσημο του 1959 και η ξένη βοήθειαΗ σύγχρονη, οργανωμένη δομή της φιλοζωίας στην Ελλάδα χρωστάει πολλά σε μια Βρετανίδα, την Eleanor Close. (https://filozoiki.gr/wp-content/uploads/2021/10/organwtheite-kai-vohtheiste.pdf)Το 1959, η Close έφτασε στην Αθήνα και σοκαρίστηκε από τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των ζώων στη μεταπολεμική Ελλάδα.Ίδρυσε το Ελληνικό Ταμείο Μέριμνας Ζώων (GAWF) (σήμερα γνωστό ως Animal Action Greece). Ήταν η πρώτη οργάνωση που έφερε στην Ελλάδα ξένη χρηματοδότηση, οργανωμένα προγράμματα στειρώσεων, κτηνιατρική φροντίδα και ασθενοφόρα για αδέσποτα. 4. Η γέννηση των μεγάλων σωματείων (1970 - 1980)Αυτή την περίοδο η φιλοζωία παύει να είναι υπόθεση λίγων «γραφικών» και αποκτά νομική και θεσμική υπόσταση: Το 1975 ιδρύεται η Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία, η οποία μέχρι και σήμερα αποτελεί ένα από τα παλαιότερα και πιο ενεργά σωματεία στη χώρα. Στη Θεσσαλονίκη, οι προσπάθειες άρχισαν να παίρνουν μαζική μορφή από τη δεκαετία του '80, με εθελοντές να ιδρύουν τους πρώτους πυρήνες που αργότερα εξελίχθηκαν σε επίσημα σωματεία της πόλης (όπως ο «Άργος», η «Αγάπη» στην Πυλαία, κι ακολούθησαν κι άλλα στα επόμενα χρόνια...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους