Original Post

Πλήρες Κείμενο:

#ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ: Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ Τελικά ο εθελοντισμός είναι μια πράξη καλοσύνης; Είναι μια προσφορά λίγων ωρών από τον ελεύθερο χρόνο μας, ή μια περιστασιακή κινητοποίηση όταν συμβαίνει μια μεγάλη καταστροφή ; Η μήπως είναι κάτι πολύ βαθύτερο; Μήπως είναι μια στάση ζωής, κοινωνική συμμετοχή, ανάληψη ευθύνης και έκφραση συλλογικής συνείδησης; Μια κοινωνία στην οποία οι πολίτες ενδιαφέρονται ο ένας για τον άλλον, συμμετέχουν, συνεργάζονται και προσφέρουν, είναι μια κοινωνία περισσότερο συνεκτική, περισσότερο ανθεκτική και τελικά περισσότερο πολιτισμένη.

Ο βαθμός ανάπτυξης του εθελοντισμού μπορεί, μάλιστα, να θεωρηθεί ένας από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικού πολιτισμού.

Γιατί αποκαλύπτει κατά πόσο οι άνθρωποι μιας κοινωνίας αντιλαμβάνονται ότι, πέρα από τα ατομικά τους δικαιώματα και συμφέροντα, υπάρχει και ένα κοινό καλό για το οποίο όλοι έχουμε ένα μερίδιο ευθύνης. 🔻Από τον πολίτη - θεατή στον πολίτη - συμμέτοχο.

Η σύγχρονη δημοκρατία δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους θεσμούς.

Χρειάζεται ενεργούς πολίτες.

Πολίτες που δεν περιμένουν πάντοτε από κάποιον άλλο να λύσει το πρόβλημα.

Που δεν περιορίζονται στην κριτική, αλλά είναι διατεθειμένοι να συμμετέχουν στη λύση. 🔻Ο εθελοντισμός δημιουργεί ακριβώς αυτή τη μετάβαση: από την παρατήρηση στη συμμετοχή, από την ατομικότητα στη συλλογικότητα, από το «τι θα κάνουν οι άλλοι;» στο «τι μπορώ να κάνω κι εγώ;». Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εθελοντής υποκαθιστά το κράτος. Αντίθετα.

Το κράτος έχει θεσμικές υποχρεώσεις που δεν μπορούν και δεν πρέπει να μεταφέρονται στους πολίτες.

Ο εθελοντισμός όμως λειτουργεί συμπληρωματικά, δημιουργώντας έναν τεράστιο πολλαπλασιαστή κοινωνικής δύναμης.

Όσο καλά οργανωμένο κι αν είναι ένα κράτος, μια μεγάλη κρίση μπορεί να το ξεπεράσει Οι μεγάλες φυσικές καταστροφές, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι σεισμοί, οι ανθρωπιστικές κρίσεις, οι υγειονομικές απειλές ή ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας κοινωνική κρίση μπορούν μέσα σε λίγες ώρες να δημιουργήσουν ανάγκες που ξεπερνούν τις δυνατότητες ακόμη και του καλύτερα οργανωμένου κρατικού μηχανισμού. 🔻Κανένα κράτος δεν διαθέτει απεριόριστο ανθρώπινο δυναμικό.

Κανένας δημόσιος μηχανισμός δεν μπορεί να βρίσκεται παντού ταυτόχρονα.

Και καμία οργανωμένη υπηρεσία δεν μπορεί από μόνη της να καλύψει κάθε ανάγκη που γεννιέται μέσα σε μια μεγάλη κρίση.

Εκεί ακριβώς αποκτά ιδιαίτερη σημασία μια εκπαιδευμένη, οργανωμένη και ενεργή κοινωνία. 🔻Δεν χρειάζεται όλοι οι πολίτες να είναι επιχειρησιακοί εθελοντές.

Χρειάζονται όμως πολίτες που γνωρίζουν πώς μπορούν να βοηθήσουν υπεύθυνα: στη συγκέντρωση και διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας, στα logistics, στην ενημέρωση, στη διοικητική υποστήριξη, στη φροντίδα ευάλωτων ανθρώπων, στη φιλοξενία, στην κοινωνική αλληλεγγύη και σε δεκάδες άλλες μη επιχειρησιακές λειτουργίες.

Μια κοινωνία με ενεργό εθελοντικό δυναμικό αποτελεί έναν τεράστιο εφεδρικό κοινωνικό μηχανισμό ανθεκτικότητας. 🔻Τα οφέλη του εθελοντισμού για την κοινωνία Ο εθελοντισμός ενισχύει πρώτα απ' όλα την κοινωνική συνοχή.

Άνθρωποι που διαφορετικά ίσως δεν θα συναντιούνταν ποτέ, συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό.

Διαφορετικές ηλικίες, επαγγέλματα, κοινωνικές ομάδες, πολιτισμικές καταβολές και οικονομικές δυνατότητες συναντώνται σε ένα κοινό πεδίο προσφοράς.

Και εκεί δημιουργείται κάτι εξαιρετικά σημαντικό: εμπιστοσύνη.

Η εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών αποτελεί θεμέλιο μιας ισχυρής κοινωνίας.

Όταν οι άνθρωποι μαθαίνουν να συνεργάζονται, να λειτουργούν ως ομάδα και να προσφέρουν χωρίς άμεσο προσωπικό αντάλλαγμα, δημιουργούνται ισχυρότεροι κοινωνικοί δεσμοί.

Παράλληλα, ο εθελοντισμός ενισχύει την αλληλεγγύη, την ενεργό πολιτειότητα, τη δημοκρατική συμμετοχή, την κοινωνική ευθύνη και την αίσθηση ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μένει μόνος του απέναντι σε μια δυσκολία. 🔻Η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού Ένας από τους σημαντικότερους ρόλους του εθελοντισμού είναι η δυνατότητά του να λειτουργεί απέναντι στον κοινωνικό αποκλεισμό.

Η φτώχεια, η αναπηρία, η ανεργία, η ηλικία, η μοναξιά, η προσφυγιά, μια φυσική καταστροφή ή μια δύσκολη οικογενειακή συνθήκη μπορούν να οδηγήσουν ανθρώπους στο περιθώριο.

Και ο κοινωνικός αποκλεισμός δεν είναι μόνο οικονομικός.

Είναι πολλές φορές η αίσθηση ότι κάποιος δεν ανήκει πουθενά, ότι δεν ακούγεται, ότι δεν συμμετέχει, ότι δεν έχει δίκτυο ανθρώπων γύρω του. 🔻Ο εθελοντισμός μπορεί να σπάσει αυτή την απομόνωση.

Όχι μόνο επειδή προσφέρει υλική βοήθεια, αλλά γιατί δημιουργεί ανθρώπινες σχέσεις, δίκτυα υποστήριξης και ευκαιρίες συμμετοχής.

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι ο ίδιος ο άνθρωπος που βρίσκεται σε μια ευάλωτη κοινωνική θέση μπορεί, μέσα από τον εθελοντισμό, να πάψει να είναι απλώς «ωφελούμενος» και να γίνει ενεργός συμμετέχων.

Αυτό έχει τεράστια σημασία για την αξιοπρέπεια.

Γιατί ο άνθρωπος δεν έχει μόνο ανάγκη να λαμβάνει.

Έχει ανάγκη και να αισθάνεται ότι μπορεί να προσφέρει. 🔻Τα οφέλη του εθελοντισμού για το ίδιο το άτομο.

Ο εθελοντισμός δεν αλλάζει μόνο την κοινωνία.

Αλλάζει και τον ίδιο τον άνθρωπο.

Μέσα από την εθελοντική δράση αναπτύσσονται δεξιότητες που πολλές φορές δεν αποκτώνται ούτε μέσα από την τυπική εκπαίδευση ούτε μέσα από την επαγγελματική ζωή.

Ο άνθρωπος μαθαίνει να συνεργάζεται, να επικοινωνεί, να οργανώνει, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, να επιλύει προβλήματα και να λειτουργεί μέσα σε ομάδες.

Αναπτύσσει ενσυναίσθηση.

Γνωρίζει ανθρώπους διαφορετικούς από τον ίδιο.

Αποκτά εμπειρίες.

Διευρύνει τους ορίζοντές του.

Ανακαλύπτει πολλές φορές ικανότητες που δεν γνώριζε ότι διαθέτει.

Για τους νέους ανθρώπους ο εθελοντισμός μπορεί να αποτελέσει ένα πραγματικό σχολείο ζωής.

Για τους μεγαλύτερους μπορεί να αποτελεί έναν ισχυρό μηχανισμό ενεργού κοινωνικής συμμετοχής.

Για όλους όμως μπορεί να προσφέρει κάτι κοινό: την αίσθηση σκοπού και χρησιμότητας.

Το να γνωρίζει κάποιος ότι η παρουσία και η δράση του μπορούν πραγματικά να κάνουν τη διαφορά στη ζωή ενός άλλου ανθρώπου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές προσωπικής ολοκλήρωσης. 🔻Ο εθελοντισμός ως γέφυρα σύνδεσης ανθρώπων Ζούμε σε μια εποχή τεράστιας τεχνολογικής συνδεσιμότητας αλλά, παράδοξα, αυξανόμενης κοινωνικής απομόνωσης.

Μπορούμε να επικοινωνούμε με ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε δευτερόλεπτα, αλλά πολλές φορές δεν γνωρίζουμε τον άνθρωπο που ζει δίπλα μας.

Ο εθελοντισμός δημιουργεί πραγματικές ανθρώπινες γέφυρες.

Συνδέει ανθρώπους.

Συνδέει γενιές.

Συνδέει επιχειρήσεις με την κοινωνία.

Συνδέει οργανώσεις με δημόσιους θεσμούς.

Συνδέει ανθρώπους που έχουν δυνατότητες προσφοράς με ανθρώπους που έχουν ανάγκες.

Και μέσα από αυτή τη διαδικασία δημιουργείται ένα δίκτυο ανθρώπων, γνώσεων, σχέσεων και εμπιστοσύνης που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πλούτους μιας κοινωνίας. 🔻Η αξιοποίηση του κοινωνικού κεφαλαίου Κάθε κοινωνία διαθέτει ένα τεράστιο κεφάλαιο που συχνά παραμένει αναξιοποίητο.

Δεν βρίσκεται στις τράπεζες.

Βρίσκεται στους ανθρώπους.

Είναι οι γνώσεις τους, οι εμπειρίες τους, τα επαγγέλματά τους, οι δεξιότητές τους, τα δίκτυά τους, ο χρόνος τους και η διάθεσή τους να προσφέρουν.

Αυτό είναι το κοινωνικό κεφάλαιο.

Ένας γιατρός που μπορεί να προσφέρει λίγες ώρες.

Ένας εκπαιδευτικός που μπορεί να μεταδώσει γνώση.

Ένας επαγγελματίας των logistics που μπορεί να οργανώσει μια αποθήκη.

Ένας οδηγός που μπορεί να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια.

Ένας νέος που γνωρίζει ψηφιακές τεχνολογίες.

Ένας συνταξιούχος με δεκαετίες εμπειρίας.

Ένας πολίτης που μπορεί απλώς να προσφέρει χρόνο και παρουσία.

Αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι παραμένουν αποσυνδεδεμένοι, οι δυνατότητές τους χάνονται.

Όταν όμως υπάρξουν οι κατάλληλες δομές που μπορούν να τους εντοπίσουν, να τους εκπαιδεύσουν, να τους συνδέσουν και να τους ενεργοποιήσουν, τότε δημιουργείται μια τεράστια κοινωνική δύναμη.

Αυτή είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των σύγχρονων κοινωνιών: όχι μόνο να δημιουργήσουν περισσότερους εθελοντές, αλλά να μάθουν να αξιοποιούν σωστά το διαθέσιμο ανθρώπινο και κοινωνικό τους κεφάλαιο. 🔻Ο οργανωμένος εθελοντισμός είναι αποτελεσματικότερος εθελοντισμός Η καλή πρόθεση είναι απαραίτητη.

Δεν είναι όμως πάντοτε αρκετή.

Ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, η αυθόρμητη και ασυντόνιστη προσφορά μπορεί ακόμη και να δημιουργήσει προβλήματα.

Γι' αυτό χρειάζεται ο εθελοντισμός να συνοδεύεται από εκπαίδευση, κανόνες, συντονισμό και σαφή κατανομή ρόλων.

Ο σύγχρονος εθελοντισμός δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο στο συναίσθημα της στιγμής.

Χρειάζεται δομές.

Χρειάζεται μητρώα δεξιοτήτων, δίκτυα εθελοντών, εκπαίδευση, συνεργασία μεταξύ οργανώσεων και θεσμών, τεχνολογία και δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης όταν υπάρχει ανάγκη.

Έτσι η κοινωνική προσφορά μετατρέπεται από αυθόρμητη κινητοποίηση σε πραγματικό μηχανισμό κοινωνικής ανθεκτικότητας. 🔻Το πνεύμα εθελοντισμού ως δείγμα πολιτισμού Ο εθελοντισμός τελικά δεν μετριέται μόνο στον αριθμό των εθελοντών.

Μετριέται κυρίως στο πνεύμα μιας κοινωνίας.

Στο εάν οι πολίτες αισθάνονται ότι η δυσκολία του άλλου τους αφορά.

Στο εάν υπάρχει αλληλεγγύη μεταξύ αγνώστων.

Στο εάν οι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα.

Στο εάν υπάρχει η πεποίθηση ότι όλοι αποτελούμε μέρος μιας μεγαλύτερης κοινότητας.

Μια κοινωνία στην οποία κυριαρχεί αποκλειστικά το «ο καθένας για τον εαυτό του» είναι μια κοινωνία ευάλωτη.

Μια κοινωνία όμως στην οποία υπάρχει ισχυρή συλλογική συνείδηση μπορεί να αντέξει δυσκολίες που υπό διαφορετικές συνθήκες θα την διέλυαν.

Γι' αυτό ο εθελοντισμός είναι και δείγμα πολιτισμού.

Γιατί ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν αποτυπώνεται μόνο στις υποδομές της, στην οικονομία της ή στην τεχνολογική της ανάπτυξη.

Αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον. 🔻Από την κοινωνία των θεατών στην κοινωνία των συμμετεχόντων Το μεγάλο ζητούμενο λοιπόν δεν είναι απλώς να αυξήσουμε τον αριθμό των εθελοντικών δράσεων.

Είναι να δημιουργήσουμε μια πραγματική κουλτούρα συμμετοχής.

Μια κουλτούρα που θα καλλιεργείται από το σχολείο.

Που θα συνεχίζεται στο πανεπιστήμιο.

Που θα συνδέεται με την τοπική αυτοδιοίκηση, τις επιχειρήσεις, την Κοινωνία των Πολιτών και τους δημόσιους θεσμούς.

Μια κουλτούρα μέσα στην οποία ο πολίτης θα γνωρίζει ότι μπορεί να έχει ρόλο.

Γιατί καμία κοινωνία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε λίγους ανθρώπους που προσφέρουν συνεχώς.

Χρειάζεται πολλούς ανθρώπους που προσφέρουν λίγο από αυτό που μπορούν.

Αν καταφέρουμε να ενεργοποιήσουμε αυτό το ανθρώπινο δυναμικό, τότε δημιουργούμε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα εθελοντικό κίνημα.

Δημιουργούμε μια κοινωνία περισσότερο υπεύθυνη, περισσότερο ενωμένη και περισσότερο ανθεκτική.

Μια κοινωνία που δεν περιμένει απλώς τη λύση.

Γίνεται μέρος της λύσης. 🔻Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία του εθελοντισμού: να συνδέουμε ανθρώπους, να ενώνουμε δυνάμεις και να μετατρέπουμε την ατομική διάθεση προσφοράς σε συλλογική δύναμη κοινωνικής αλλαγής.

Για αυτό το σύνθημα της #HELPHELLAS είναι : #Συνδέουμε_Αξίες #Ενώνουμε_Ανθρώπους Γιώργος Γαμπιεράκης Πρόεδρος & Ιδρυτής της HELPHELLAS & HELLASHELPBANK

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους