Original Post

Πλήρες Κείμενο:

28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1944: Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΦΕΡΩΝ Οι Γερμανοί κατακτητές είχαν παραχωρήσει στους Βούλγαρους την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και κράτησαν για λογαριασμό τους όλο το Νομό Έβρου, εκτός της Αλεξανδρούπολης, που ονόμαζαν «Ελευθέρα Ζώνη» Σε αυτήν τη ζώνη ξεκίνησε το αντάρτικο ενάντια στη γερμανική κατοχή Μετά τον ερχομό στον Έβρο του Αθηνόδωρου Κατσαβουνίδη το 1943, που κατάφερε να ενώσει και να οργανώσει τις δυνάμεις της περιοχής, το κίνημα γιγάντωσε Στις 28 Αυγούστου 1944 οι μαχητές του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ εξαπέλυσαν γενική, κατά μέτωπο επίθεση σε τρεις τομείς στον Έβρο: Το Διδυμότειχο, έδρα του γερμανικού αρχηγείου με σκληρές μάχες, τις Φέρες χωρίς μάχες, παρά μόνο με τις διαδηλώσεις των άοπλων κατοίκων και το Σουφλί, όπου είχε εγκατασταθεί επίλεκτη γερμανική μονάδα των Ες-Ες Στις 28 Αυγούστου 1944, την ημέρα που είχαν παζάρι στις Φέρες και υπήρχε κόσμος και από τα γύρω χωριά, ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης Νίκος Κυτόπουλος μπαίνει στην πλατεία των Φερών επικεφαλής άοπλων κατοίκων των Φερών και των γύρω χωριών, μαθητών και ΕΠΟΝιτών, σε μια πρωτοφανή για την εποχή μαχητική διαδήλωση Ξαφνιασμένοι οι Γερμανοί κατεβάζουν τα όπλα Στη συνέχεια ο κόσμος περικυκλώνει το γερμανικό στρατόπεδο Ο Νίκος Κυτόπουλος και ο μαθητής γυμνασίου Παναγιώτης Κεραμάρης, με εκπληκτικές ψυχικές δυνάμεις, μπαίνουν σαν επιτροπή στο στρατόπεδο, για να μεταφέρουν στον διοικητή της γερμανικής μονάδας το αίτημα του λαού για απελευθέρωση της πόλης Ο Γερμανός διοικητής ζητά την παρουσία του αρχηγού των ανταρτών, για συνομιλίες Η είδηση «Ερχεται ο Αθηνόδωρος» ηλεκτρίζει ακόμη περισσότερο τα πλήθη Πολλοί φοβούνται παγίδα για τη ζωή του και προσπαθούν να τον αποτρέψουν, αλλά ο αρχηγός του ΕΛΑΣ Έβρου, Αθηνόδωρος Κατσαβουνίδης, είναι αποφασισμένος να τελειώνει Μπαίνει στο στρατόπεδο Η έκπληξη του Γερμανού διοικητή είναι μεγάλη, γιατί ενώ περίμενε κάποιον γενειοφόρο πολέμαρχο βλέπει μπροστά του έναν νέο άνδρα, ξυρισμένο, γλυκομίλητο, μορφωμένο, πολύγλωσσο, να του ζητά την... άνευ όρων παράδοση των Φερών Οι Γερμανοί βρέθηκαν σε δυσχερή θέση και αξιολογώντας τις δυνάμεις τους αποφάσισαν να παραδώσουν την πόλη Παράδοση που πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά, επίσημα, στον ΕΛΑΣ Με τον τρόπο αυτό οι Φέρες θα είναι η πρώτη περιοχή της Ελλάδας, αλλά και της Ευρώπης που θα απελευθερωθεί από τους Γερμανούς Ο τρόπος που έγινε, η μαζική συμμετοχή όλων των κατοίκων, η τόλμη, το θράσος, η ψυχή του αρχηγού της Εθνικής Αντίστασης, έκανε μεγάλη εντύπωση στους ευρωπαϊκούς λαούς Η απελευθέρωση των Φερών, καθώς και του Διδυμοτείχου την επόμενη μέρα, και οι αγώνες των Εβριτών είναι πρώτη είδηση στα δελτία ειδήσεων των ραδιοφωνικών σταθμών του Λονδίνου και της Μόσχας Ήταν η πρώτη ελπίδα λευτεριάς για την Ευρώπη Αμέσως μετά, δύο τάγματα του ΕΛΑΣ εξοπλίζονται με γερμανικό οπλισμό και με μεταφορικά μέσα και προωθούνται προς Σουφλί και Διδυμότειχο Σκληρότατες μάχες ακολουθούν εκεί Στις 29 Αυγούστου απελευθερώνεται και το Διδυμότειχο Μεγάλες ποσότητες όπλων, αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες και τεθωρακισμένα είναι τα λάφυρα Στο Σουφλί, η γερμανική μονάδα των Ες-Ες, αμύνεται περικυκλωμένη, από το σύνολο πια των αντάρτικων δυνάμεων που κατέφθασαν από Φέρες και Διδυμότειχο Τις επόμενες ημέρες οι πολιορκημένοι Εσεσίτες αναγκάζονται να αποχωρήσουν από το Σουφλί, αφήνοντας στο πέρασμά τους καπνούς και φωτιές, καίγοντας σπίτια, μαγαζιά, αποθήκες Η υποχώρηση των Γερμανών είναι φρικιαστική, με συνεχή αποδεκατισμό από τις ενέδρες, τα οδοφράγματα και τις πλευροκοπήσεις των αντάρτικων σχηματισμών, που έχουν εντολή να προστατεύουν τα χωριά από τη μανία των Γερμανών να βάζουν φωτιές Στις 3 Σεπτεμβρίου 1944, ο Νομός Έβρου είναι ελεύθερος Ο απολογισμός των μαχών: 200 Γερμανοί νεκροί, 190 αγνοούμενοι (οι περισσότεροι πνίγηκαν στον ποταμό Έβρο στην προσπάθειά τους να διαφύγουν στην Τουρκία) και 410 αιχμάλωτοι Τώρα έπρεπε να απελευθερωθεί και το βουλγαροκρατούμενο τμήμα της Θράκης που υπέφερε κάτω από τη ληστρική, φασιστική διοίκηση Τμήμα του 81ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ κινήθηκε νότια προς τη βουλγαροκρατούμενη Αλεξανδρούπολη Μετά την επικράτησή τους στις 11 Σεπτεμβρίου 1944, οι δυνάμεις του Πατριωτικού Μετώπου στην Αλεξανδρούπολη συνέστησαν “Επαναστατική Επιτροπή” Την επομένη, το Πατριωτικό Μέτωπο συμφώνησε με τον εκπρόσωπο του ΕΑΜ, Νίκο Κανακαρίδη (Λάμπρος), να εισέλθει ο ΕΛΑΣ στην πόλη και να του παρασχεθεί κάθε βοήθεια σε πολεμοφόδια και τρόφιμα Τα τμήματα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ θα εισέλθουν στην Αλεξανδρούπολη και θα εγκαταστήσουν την πρώτη Τοπική Λαϊκή Αυτοδιοίκηση Στις 14 Σεπτεμβρίου 1944, θα απελευθερωθούν η Κομοτηνή και η Ξάνθη Η Θράκη έμεινε αυτοδιοικούμενη μέχρι τον Απρίλη του 1945 Ανάμεσα στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης του Έβρου πολλοί ήταν αυτοί που θα πρωταγωνιστήσουν, κυρίως όμως οι δύο που ακολουθούν: 1. Αθηνόδωρος Κατσαβουνίδης Ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, αρχηγός του ΕΛΑΣ Έβρου την περίοδο 1943-1944, Αθηνόδωρος Κατσαβουνίδης του Ευαγγέλου, γεννήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου του 1911 στη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης Το 1913, η οικογένειά του εκδιώκεται από την πατρογονική της εστία, λόγω του Α' Βαλκανικού πολέμου ανάμεσα στους Βούλγαρους και τους Οθωμανούς Ξεριζωμένοι πρόσφυγες πια κατέφυγαν στη Θεσσαλονίκη, για να επιστρέψουν στη Βιζύη αμέσως μετά την απελευθέρωση Η μοίρα της προσφυγιάς όμως ακολουθούσε τα βήματά τους Το 1922, με τα τραγικά γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής, εκδιώχθηκαν για άλλη μία φορά, όπως χιλιάδες άλλοι Έλληνες και εγκαταστάθηκαν μόνιμα πλέον στη Θεσσαλονίκη Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στην Εμπορική Σχολή Θεσσαλονίκης, ο Αθηνόδωρος μετέβη στο Παρίσι, όπου σπούδασε Οικονομικά Επιστρέφοντας στη Θεσσαλονίκη ίδρυσε ποτοποιία, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε και με τον αλευρόμυλο που διατηρούσε η οικογένεια στην περιοχή των Φερών Άνθρωπος προοδευτικών πολιτικών πεποιθήσεων, έγινε μέλος του ΚΚΕ το 1933 και συνελήφθη το 1936, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά, και εξορίστηκε στην Ακροναυπλία Κατά τη διάρκεια της γερμανοϊταλικής κατοχής, μεταφέρεται από τους Ιταλούς στις φυλακές της Κέρκυρας, απ’ όπου δραπετεύει το 1943 και καταφεύγει στη Θεσσαλονίκη Μεταβαίνοντας στη συνέχεια στον Έβρο, ανέπτυξε έντονη αντιστασιακή δράση, κατορθώνοντας να ενώσει τις δυνάμεις του συνόλου των κατοίκων και με επικεφαλής τους δασκάλους της περιοχής να οργανώσει την Εθνική Αντίσταση Το ψυχικό σθένος, η μόρφωση, η γενναιότητα, η τόλμη και η δικαιοσύνη του Αθηνόδωρου, ως αρχηγού της Εθνικής Αντίστασης στην περιοχή ήταν τα στοιχεία εκείνα της προσωπικότητάς του που ένωσαν όλους τους κατοίκους και εμπλούτισαν τον αντιστασιακό τους αγώνα, με αποτέλεσμα ο Έβρος να γραφεί με χρυσά γράμματα στην ιστορία ως η πρώτη περιοχή σε ολόκληρη την Ευρώπη που αποτίναξε το ναζιστικό ζυγό και μάλιστα με έναν εκπληκτικό και ηρωικό τρόπο, που αποτέλεσε επί ένα μήνα το πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων του αγγλικού BBC της εποχής Τον Δεκέμβριο του 1944, μετέβη στη Σόφια ως πρόξενος της Ελλάδας στη Βουλγαρία, θέση την οποία διατήρησε καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (Οκτώβριος 1944-Ιανουάριος 1945) Ο Αθηνόδωρος Κατσαβουνίδης πέθανε στις 3 Απριλίου 1975 στη Ρουμανία, όπου βρισκόταν ως πολιτικός εξόριστος από το 1947 Άξιος συμπαραστάτης και αρωγός του Αθηνόδωρου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του υπήρξε η σύζυγός του Χρύσα Παπαοικονόμου από το Σουφλί, δασκάλα στο επάγγελμα, με την οποία γνωρίστηκαν και παντρεύτηκαν το 1944 Αξίζει να σημειωθεί πως το αγγλικό BBC προέβη σε επίσημη αναγγελία του γάμου τους Η αντιστασιακή και πολιτική δράση του συζύγου της ανάγκασε τη Χρύσα να αναλάβει εξ ολοκλήρου από το 1947 τη βαριά ευθύνη της ανατροφής των παιδιών τους, Αντίκλειας και Ελευθέριου Το 1953 η Χρύσα εγκατέλειψε τη Θεσσαλονίκη και μετέβη με τα παιδιά της στο Σουφλί, προκειμένου να έχει τη συμπαράσταση των γονέων της 2. Νίκος Κυτόπουλος Ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, δάσκαλος, δημοσιογράφος και λογοτέχνης Νίκος Κυτόπουλος του Θρασύβουλου, γεννήθηκε στο Σοχούμ στις 1/1/1916 Στα 13 του χρόνια με τους γονείς και τα μικρότερα αδέλφια του θα έρθει στην Ελλάδα Θα εγκατασταθούν στο χωριό Μελία (Μπαλούκιοϊ) των Φερών, όπου ήταν ήδη εγκατεστημένες πολλές οικογένειες Ποντίων από το 1923-1924 Στο χωριό θα εγκατασταθούν και κάποιες οικογένειες Ανατολικοθρακιωτών, καθώς και Σαρακατσάνων Το 1934, ο Νίκος Κυτόπουλος ευρισκόμενος να φοιτά στο Διδασκαλείο των Σερρών (το πρώτο φυτώριο δασκάλων) θα εκδώσει το πρώτο φύλλο περιοδικού νεολαίας στην περιοχή, το οποίο θα κατασχεθεί αμέσως Θα αποφοιτήσει το 1935 και θα επιστρέψει για να διδάξει σε σχολεία του Έβρου, όπως της Μελίας αλλά κυρίως των Φερών Μαζί με 5-6 συναδέλφους εκπαιδευτικούς (καθηγητές και δασκάλους) θα πρωτοστατήσει στη δημιουργία του Γυμνασίου των Φερών το 1942 Η κατοχή θα τον βρει οργανωμένο στην εθνική αντίσταση Πρωτοστατεί για τη συγκρότηση αντιστασιακών πυρήνων στην περιοχή του Έβρου και εντάσσεται στον ΕΛΑΣ Θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην απελευθέρωση των Φερών τον Αύγουστο του 1944 Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, ο Κυτόπουλος λόγω της πολιτικής δράσης του θα συλληφθεί μαζί με τον πατέρα του και θα εξοριστεί στη Σαμοθράκη Μετά από έξι μήνες θα απελευθερωθεί ως προστάτης των μικρότερων αδελφών του Τελικά θα καταφύγει αντάρτης στα βουνά ως μέλος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Από εκεί γράφει δελτία ειδήσεων, προκηρύξεις, άρθρα, σχόλια, ρεπορτάζ των μαχών για τα έντυπα του Γενικού Αρχηγείου Γίνεται αρχισυντάκτης της εφημερίδας "Εξόρμησις" και αργότερα της εφημερίδας "Προς τη Νίκη" Ο Νίκος Κυτόπουλος θα πάρει μέρος στη μάχη της Νάουσας η οποία θα αποτυπωθεί στο βιβλίο του "Η Μάχη της Νάουσας" Θα τιμηθεί για το έργο του αυτό από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών στις 14 Απριλίου 2000 Μετά την ήττα του ΔΣΕ θα διαφύγει μέσω Αλβανίας στην Τασκένδη ως πολιτικός πρόσφυγας και από εκεί στο Βουκουρέστι, στη Ανατολική Γερμανία, ξανά στο Βουκουρέστι και τέλος στη Λειψία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας Στο Βουκουρέστι δημοσιογραφεί στο ραδιοφωνικό σταθμό "Η Φωνή της Αλήθειας" και πολύ συχνά αρθρογραφούσε και στο περιοδικό "Νέος Κόσμος" τη δεκαετία 1963-1973, ασκώντας βιβλιοκρισία για βιβλία που γράφονταν για την Εθνική Αντίσταση Θα συνεχίσει να αρθρογραφεί σε διάφορα έντυπα και στη Λειψία όπου είχε εγκατασταθεί στη συνέχεια Θα επαναπατριστεί στην Ελλάδα το 1976 μαζί με τη σύζυγό του Σοφία και τα δυο τους παιδιά, Βίκτωρα και Ζωή Το 2011, μετά από ένα χρόνο καθημερινής μάχης που έδινε ενάντια στο εγκεφαλικό που υπέστη και σε μια εγχείρηση εξαιτίας του εγκεφαλικού, θα υποκύψει πλήρης ημερών στις 4 Φεβρουαρίου 2011 και θα ταφεί στο Β΄ Νεκροταφείο Αθηνων Φωτό #1: Ο Αθηνόδωρος Κατσαβουνίδης Φωτό #2: Ο Λογοτεχνικός Κύκλος το 1956 στο Ντετζ της Ρουμανίας Από αριστερά: Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, Κώστας Μπόσης, Έλλη Αλεξίου, Τάκης Αδάμος, Νίκος Κυτόπουλος, Απόστολος Σπήλιος Φωτό #3: Ο Νίκος Κυτόπουλος, καθηγητής γυμνασίου Φερρών, πρωταγωνιστής στην παράδοση του γερμανικού λόχου Φερρών και ο συγγραφέας (μαθητής του τότε) Παναγιώτης Κεραμάρης (δεξιά)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους