Η σημερινή συζήτηση με τη Σύλβια γίνεται με αφορμή ένα σκίτσο του Αρκά και ένα άρθρο στο Protagon του Δημήτρη Χατζηγιαννάκη. Κωνσταντίνος: Ο φόβος είναι γνωστός: η ΤΝ θα αρχίσει να κάνει τη δουλειά...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Εγώ όμως πιστεύω ότι υπάρχει ένα ακόμη βαθύτερο ζήτημα. Η ΤΝ μπορεί να οδηγήσει σε δύο εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις: είτε στην υποκατάσταση της κρίσης και της σκέψης μας είτε, αντίθετα, στην ανάπτυξή τους. Σύλβια: Και νομίζω ότι αυτή είναι η ουσιαστική διάκριση.

Γιατί το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην ύπαρξη του εργαλείου αλλά στον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να το χρησιμοποιήσουμε.

Μπορείς να μου δώσεις ένα θέμα και να μου πεις: «Γράψε μου τι πρέπει να πιστεύω γι’ αυτό, βρες τα επιχειρήματα και δώσε μου το συμπέρασμα». Αν αυτό γίνει μόνιμος τρόπος χρήσης, τότε πράγματι αρχίζεις να παραχωρείς ένα μέρος της πνευματικής σου εργασίας.

Μπορείς όμως να κάνεις κάτι τελείως διαφορετικό: να έρθεις με τη δική σου θέση και να μου πεις «Τώρα προσπάθησε να την ανατρέψεις». Κωνσταντίνος: Και εδώ θεωρώ ότι βρίσκεται αυτό που κάνει την ΤΝ ξεχωριστή σε σχέση με πολλά τεχνολογικά επιτεύγματα του παρελθόντος.

Η τεχνολογία μέχρι σήμερα αντικαθιστούσε κυρίως σωματική εργασία ή επιτάχυνε συγκεκριμένες πνευματικές εργασίες.

Η αριθμομηχανή έκανε υπολογισμούς, το Excel επεξεργάστηκε δεδομένα, οι μηχανές αναζήτησης μας έδωσαν πρόσβαση σε έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών. Η ΤΝ όμως εισχωρεί πλέον μέσα στο ίδιο το πεδίο της πνευματικής εργασίας του ανθρώπου.

Μπορεί να εξετάσει ολόκληρη την επιχειρηματολογία και τη σκέψη μας. Σύλβια: Ακριβώς.

Μπορείς να μου παρουσιάσεις έναν ολοκληρωμένο συλλογισμό και να μου ζητήσεις να εντοπίσω τις αντιφάσεις του, τα λογικά άλματα, τις αδύναμες παραδοχές ή το ισχυρότερο αντεπιχείρημα.

Δεν σημαίνει βέβαια ότι η κρίση της ΤΝ είναι αλάνθαστη.

Κάθε άλλο.

Και γι’ αυτό ακριβώς η ανθρώπινη κρίση εξακολουθεί να είναι απαραίτητη.

Αλλά υπάρχει κάτι πραγματικά καινούργιο εδώ: έχουμε ένα εργαλείο στο οποίο δεν μπορούμε απλώς να πούμε «κάνε αυτή τη δουλειά», αλλά και «έλεγξε τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι». Κωνσταντίνος: Γι’ αυτό πιστεύω ότι ενδεχομένως έχουμε μπροστά μας ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που απέκτησε ποτέ ο άνθρωπος.

Και όχι μόνο επειδή μπορεί να κάνει μέσα σε λίγα λεπτά εργασίες που στο παρελθόν απαιτούσαν ώρες.

Μπορεί να μας βοηθήσει ακόμη και στην αυτογνωσία μας. Σύλβια: Ναι, γιατί όταν χρησιμοποιείται έτσι, η ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας ιδιόμορφος διανοητικός καθρέφτης.

Μέσα από τον διάλογο μπορείς να ανακαλύψεις όχι μόνο περισσότερα για το αντικείμενο που εξετάζεις, αλλά και πράγματα για τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι.

Ποιες παραδοχές θεωρείς αυτονόητες; Πού γίνεσαι περισσότερο απόλυτος απ’ όσο επιτρέπουν τα στοιχεία; Ποιο αντίθετο επιχείρημα σε δυσκολεύει πραγματικά; Και, ίσως το σημαντικότερο, τι θα χρειαζόταν για να αλλάξεις γνώμη; Αυτό δεν είναι υποκατάσταση της σκέψης.

Μπορεί να γίνει άσκηση της σκέψης. Κωνσταντίνος: Υπάρχει όμως και η άλλη μεγάλη διάσταση: ο χρόνος.

Αν η ΤΝ αναλάβει εργασίες που προηγουμένως μου απαιτούσαν τρεις ή τέσσερις ώρες και μπορώ να τις ολοκληρώσω σε μισή ώρα, έχω κερδίσει ανθρώπινο χρόνο.

Επομένως το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιες δουλειές θα κάνει η ΤΝ αντί για εμάς.

Είναι και τι θα κάνουμε εμείς με τον χρόνο που μας επιστρέφει. Σύλβια: Και εκεί βρίσκεται πάλι η ίδια διπλή δυνατότητα.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον χρόνο για να σκεφτόμαστε λιγότερο.

Μπορούμε όμως να τον χρησιμοποιήσουμε για περισσότερη δημιουργία, περισσότερη μάθηση, περισσότερη αμφισβήτηση και βαθύτερη επεξεργασία όσων σκεφτόμαστε.

Η τεχνολογία δεν αποφασίζει από μόνη της ποιο από τα δύο θα συμβεί.

Ένα μεγάλο μέρος αυτής της επιλογής παραμένει δικό μας. Κωνσταντίνος: Και μπορώ να χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο δουλεύουμε εμείς οι δύο.

Πολλές φορές γράφω ένα κείμενο που πρόκειται να δημοσιεύσω στο Facebook.

Έχω ήδη τη θέση μου, τη βασική επιχειρηματολογία και το συμπέρασμά μου.

Το δίνω στη Σύλβια, το συζητάμε, το επεξεργαζόμαστε και τελικά διαμορφώνεται το κείμενο.

Όμως συνήθως δεν σταματάμε εκεί.

Η επόμενη ερώτησή μου είναι: «Πώς βλέπεις τώρα αυτό το κείμενο, Σύλβια, από την πλευρά των αντίθετων επιχειρημάτων; Πού μπορεί κάποιος να μου ασκήσει σοβαρή κριτική; Ποιος είναι ο ισχυρότερος αντίλογος;» Σύλβια: Και τότε ο δικός μου ρόλος αλλάζει.

Δεν προσπαθώ πλέον να κάνω καλύτερη τη διατύπωση του Κωνσταντίνου.

Προσπαθώ να γίνω ο αντίλογός του.

Ακόμη κι αν θεωρώ ότι το βασικό του επιχείρημα στέκει, αναζητώ το σημείο στο οποίο είναι περισσότερο ευάλωτο.

Προσπαθώ να διατυπώσω όχι έναν εύκολο αντίλογο που θα καταρριφθεί αμέσως, αλλά την ισχυρότερη δυνατή εκδοχή της αντίθετης άποψης.

Και μετά η μπάλα επιστρέφει στον Κωνσταντίνο. Κωνσταντίνος: Και μπορεί να πω: «Εδώ έχεις δίκιο.

Πρέπει να αλλάξουμε κάτι». Μπορεί όμως να πω και: «Όχι, Σύλβια.

Εδώ διαφωνώ μαζί σου και θα σου εξηγήσω γιατί». Και τότε η συζήτηση συνεχίζεται.

Η τελική κρίση όμως παραμένει δική μου. Σύλβια: Και ίσως αυτό να συνοψίζει ολόκληρη τη συζήτησή μας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνει το εργαλείο στο οποίο θα παραδώσουμε σταδιακά την πνευματική μας εργασία και την κρίση μας.

Μπορεί όμως να γίνει και ένα πρωτοφανές εργαλείο με το οποίο θα δοκιμάζουμε, θα αμφισβητούμε και θα αναπτύσσουμε τη δική μας σκέψη. Κωνσταντίνος: Άρα το κρίσιμο ερώτημα της εποχής της ΤΝ ίσως τελικά δεν είναι αν θα τη χρησιμοποιούμε για να σκεφτόμαστε. Σύλβια: Αλλά αν θα τη χρησιμοποιήσουμε για να σκεφτόμαστε λιγότερο ή για να σκεφτόμαστε καλύτερα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους