Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στην «Τελετη», ο Κλοντ Σαμπρόλ διασκευάζει την «Τυφλή Ετυμηγορία» της Ρουθ Ρέντελ και μεταφέρει την υπόθεση από την Αγγλία στη γαλλική επαρχία. Η Σοφί (εξαιρετική η Σαντρίν Μπονέρ) είναι η αντίστοιχη πρωταγωνίστρια της λογοτεχνικής Γιούνις, μια φτωχή γυναίκα που βρίσκει εργασία σαν υπηρέτρια σε μια εύπορη και καλλιεργημένη οικογένεια και ταυτόχρονα κρύβει επιμελώς τον αναλφαβητισμό της.

Γνωρίζεται με την ταχυδρόμο Ζαν (μια υπέροχη Ιζαμπέλ Ιπέρ), μια γυναίκα με σκοτεινό παρελθόν, και συνάπτουν στενή φιλική σχέση, η οποία επηρεάζει τη συμπεριφορά της Σοφί απέναντι στους εργοδότες της.

Όταν το μυστικό της αποκαλυφθεί, οι συνέπειες θα είναι τρομακτικές.

Και στα δύο έργα, έχουμε αγράμματες γυναίκες, που προσπαθούν να κρύψουν με κάθε τρόπο το συγκεκριμένο θέμα.

Αμφότερες είναι αντικοινωνικές αλλά ο Σαμπρόλ δεν ανατρέχει στο παρελθόν της δικής του, ενώ η Ρέντελ αναλύει τα αίτια, που η Γιούνις δεν έμαθε ποτέ να γράφει και να διαβάζει.

Και στα δύο έργα, επίσης, η φίλη των πρωταγωνιστριών είναι μια γυναίκα γεμάτη κακία, η οποία, στην περίπτωση της Τζοάν, εξηγείται από το παρελθόν της ως πρώην πόρνης, που τη χλεύαζε ο κόσμος, και το παρόν της ως θρησκόληπτης γυναίκας με ξεσπάσματα κατά της διαφθοράς, τα οποία επίσης προκαλούν τη χλεύη των άλλων και ταΐζουν το μίσος της για τους εργοδότες της Γιούνις, ενώ στην «Τελετή» δεν μαθαίνουμε πολλά για το παρελθόν της Ζαν παρά μόνο ότι αυτή είναι επίσης γεμάτη κακία ειδικά για τους πιο προνομιούχους μαζί με κάποιες λεπτομέρειες για ένα παιδί, που κάποτε είχε.

Και στις δύο περιπτώσεις το ταξικό στοιχείο είναι εμφανές, στο βιβλίο της Ρέντελ καθ’ όλη τη διάρκεια της πλοκής, όταν, ενδεικτικά, η οικοδέσποινα Ζακλίν θεωρεί φυσιολογική τη συμπεριφορά και την παραμελημένη εμφάνιση της Γιούνις λόγω της διαφορετικής τάξης της, στην ταινία του Σαμπρόλ ως μίσος προς τους πλουσίους εργοδότες της Σοφί, όπως το εκφράζει βασικά η Ζαν.

Ωστόσο, δεν γίνεται σε καμμία εξ αυτών αιτία για το τέλος.

Στο βιβλίο, η συμπεριφορά της Γιούνις και της Τζοάν είναι εκδικητική αλλά με διαφορετικό κίνητρο. Η Γιούνις αντιδρά για να καλύψει το μυστικό της, ενώ η Τζοάν θεωρεί μιαρούς και αμαρτωλούς τους εργοδότες της φίλης της.

Στην ταινία, ο Σαμπρόλ παρουσιάζει πιο ξεκάθαρα τη συμπεριφορά των Σοφί και Ζαν σαν αντίδραση στους πλουσίους εργοδότες της πρώτης, από τα νάζια των δύο γυναικών σε κάποιο σημείο πριν το ξέσπασμα έως τα λόγια της Ζαν προς τη Σοφί.

Όμως, και εδώ αυτό το τελικό ξέσπασμα των δύο γυναικών δεν αποτελεί προϊόν ταξικής συνείδησης και εντεύθεν μίσους, παρότι και οι δύο έχουν συνειδητοποιήσει σε ποια τάξη ανήκουν.

Και εδώ η Σοφί αντιδρά από ταπείνωση για την αποκάλυψή της και επιθυμεί να προστατεύσει το μυστικό της, ενώ η Ζαν εκδηλώνει κακία για τους προνομιούχους χωρίς να αποζητά κάποια κοινωνική δικαιοσύνη.

Εν κατακλείδι, ο Σαμπρόλ διασκεύασε εξαιρετικά πετυχημένα το βιβλίο της Ρέντελ, κράτησε τη βασική ιστορία, τους χαρακτήρες και επέδειξε τις ταξικές διαστάσεις των συντελεστών.

Η «Τελετή» αποφεύγει τις υπεραπλουστεύσεις τύπου «ανάλγητοι πλούσιοι-πονεμένοι και δίκαιοι φτωχοί» και ίσως γίνεται πιο πολιτική από το βιβλίο, χωρίς, όμως, να αφήνει την ταξική κριτική να σταθεί πιο πάνω από τα ακριβή αίτια των πράξεων της Σοφί και της Ζαν, στις οποίες δεν χαρίζεται ούτε τις δικαιολογεί.

Αποτελεί ένα δείγμα της ώριμης εποχής ενός δημιουργού, ο οποίος υπήρξε εκ των σημαντικότερων επικριτών της αστικής τάξης χωρίς να την εκμηδενίσει ως ανούσια και άξια της χειρότερης τύχης και κυρίως χωρίς να εξευγενίζει όσους δεν ανήκουν σε αυτή.

Και ίσως για αυτό το λόγο βλέπεται σήμερα περισσότερο από τις πιο άκαμπτες πολιτικά γαλλικές ταινίες ομοτέχνων της γενιάς του :

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους