Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η Επιστροφή στην Ασία από τις εκδόσεις Αλφειός του θανόντα Ε. Ζάχου Παπαζαχαρίου είναι σχεδόν ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο, αν και μιλάμε για ένα μυθιστόρημα.

Πρόκειται για μια περιπλάνηση, για μια επιστροφή των ηρώων του μυθιστορήματος στην αρχετυπική (μαγική και μεταφυσική) Ασία.

Για ένα αιρετικό παραμυθάκι (με ιστορική και θρησκειολογική βάση) μιας άλλης ανάγνωσης των λαϊκών, θρησκευτικών και εθνολογικών ροών στην περιοχή της Ασίας, ακολουθώντας κατά γράμμα το λαογραφικό πλαίσιο της τοποθέτησης του συγγραφέα.

Το βιβλίο παρουσιάζει το σχεδόν καταστασιακό derive του Πόντιου Μάρκου που επιστρέφει (τυπικά, γεωγραφικά, πολιτικά και οντολογικά) από τη δύση στην στη Ελλάδα, θέλοντας να βγάλει το άχτι του και να κλείσει τους διακανονισμούς του του,το παρελθόν και τον πατέρα του.

Ο πατέρας βέβαια έχει πεθάνει και αυτό που έχει μείνει σε μια υλική βάση είναι τα οστά του.

Αφού λοιπόν παίρνει να φυλάξει τα οστά του γέρου του αυτά, κατά έναν μαγικό και υπερβατικό τρόπο, του μιλάνε.

Ο πατέρας του, ο Τζόρνταν (Ιορδάνης), του μιλάει και αποφασίζουν να επιστρέψουν στην Ασία, εκεί που ανήκουν, όπως υποστηρίζει ο πατέρας. Ένας Πόντιος που νιώθει Ασιάτης και όχι Έλληνας, ένας ένθεος κομμουνιστής. Ο Μάρκος με τη σειρά του γοητεύεται από την ιδέα του ταξιδιού, απογοητευμένος από τη Δύση του Διαφωτισμού και από το Παρίσι του Μάη.

Ο τελικός στόχος του ταξιδιού τους είναι η Πούντα στον Πόντο της Μαύρης Θάλασσας, η πατρίδα του Πατέρα Ιορδάνη.

Βέβαια, σαν μια άλλη Ιθάκη, ο δρόμος προς την Πούντα δεν είναι μια ευθεία, και στο δρόμο τους συνάντησαν και άλλους, ζωντανούς και πνεύματα, τζίνι και αερικά.

Πρώτα έναν Γάλλο περιηγητή που κουβαλούσε όμως τη Δύση στην Ανατολή και δεν ήθελε ή δεν μπόρεσε να απελευθερωθεί από τα ρασιοναλιστικά πλαίσια.

Δεν ήθελε και δεν κατάλαβε τις βαθιές πλουραλιστικές διαδρομές αυτού του χώρου που γέννησε τις 3 μονοθεϊστικές θρησκείες και μια σειρά από παραδόσεις που η συμπύκνωσή τους είναι η Ασία του Σουφισμού και των δερβίσηδων.

Στη συνέχεια, ένα ζευγάρι γυναικών που επίσης κουβαλούσαν τα δυτικά στερεότυπα, αν και η μία γυναίκα, η Ελληνίδα, θα ανοιχτεί στο άφατο και στη συνέχεια στον έρωτά της με τον Μάρκο.

Καθοριστική για την εξέλιξη της ιστορίας και φυσικά για τον Μάρκο είναι η συνάντηση, η σχέση και η επικοινωνία με έναν τυφλό, ανοιχτόμυαλο και βαθυστόχαστο Αρχαιολόγο, από μητέρα χριστιανή και από πατέρα μουσουλμάνο.

Ο τυφλός Αρχαιολόγος, που κουβαλάει μαζί (θέλει δεν θέλει) κι αυτός ένα θηλυκό αερικό, θα τον ταξιδέψει και θα τον συναντήσει με το Κομμουνιστικό κίνημα του σεΐχη Μπεντρεντίν, ο οποίος αποτέλεσε την τελευταία εκδοχή του αντιστασιακού υποβάθρου των Τούρκων του Οσμάν και των μπεκτασή.

Για τους ήρωες του βιβλίου και φυσικά για τον συγγραφέα, οι Τούρκοι (η άκρα αριστερά του Βυζαντίου).Και ειδικότερα οι πρώτοι Οθωμανοί Τούρκοι (κατά βάση αλεβίτες) αποτέλεσαν μια λαϊκή αντίσταση των από τα κάτω και των αιρέσεων απέναντι στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, για αυτό και κατάφεραν να ηγεμονεύσουν στις λαϊκές τάξεις.

Φυσικά αυτό χάθηκε στη συνέχεια όταν κυριάρχησαν και έγιναν μια αυταρχική εξουσία.

Πρόκειται για μια άκρως αιρετική τοποθέτηση που σαφώς και προκαλεί.

Για τον συγγραφέα και τους ήρωες του βιβλίου, ζωντανούς και νεκρούς, η δύναμη της Ασίας βρίσκεται στον τριαδισμό που είναι η απάντηση στο μόνιμο, τον Μανιχαϊσμό και στο Δυϊσμό.

Από αυτή την πλευρά η ορθοδοξία ανήκει στην Ασιατική παράδοση.

Ο τριαδισμός είναι η συνδιαλλαγή, ανάμεσα στο καλό και το κακό υπάρχει και κάτι άλλο, π.χ. το Άγιο Πνεύμα, ένα περιστέρι που φέρνει την ισορροπία.

Νομίζω πως αναφέρεται σε μια βαθιά διαλεκτική σχέση Ηρακλείτειας μορφής, για μια ενότητα των αντιθέτων χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Και είναι σε ένα φιλοσοφικό επίπεδο η αιτία της ήττας της Ανατολής, της Ασίας, από την επικράτηση των μανιχαϊσμών και των δυϊσμών που κατάντησαν φονταμενταλισμοί.

Στο βιβλίο, ο τυφλός αρχαιολόγος φέρνει το παράδειγμα του Μίθρα που παρόλο που ξεκίνησε από τον περσικό δυϊσμό, αγκάλιασε τον τριαδισμό και έγινε η θρησκευτική παράδοση των κατώτερων λαϊκών τάξεων στη Ρώμη πριν τον ανακαλύψει η ρωμαϊκή ελίτ, δημιουργώντας έναν μονοθεϊσμό που αργότερα πέρασε στον Χριστιανισμό.

Στο τέλος, φτάνοντας στην Πούντα να έρθει σε επαφή με τους Τούρκους φίλους, ζωντανούς και νεκρούς, εκτονώνοντας το άχτι του, φέρνοντας σε τριαδική ισορροπία το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Οδηγώντας τον νεκρό Ιορδάνη δίπλα στον νεανικό μεγάλο έρωτά του, την Φατμέ.

Ήταν ένα ταξίδι που ο Μάρκος χρωστούσε στον Ιορδάνη και το αντίθετο. .. Το βιβλίο μου άρεσε γιατί σε μεγάλο βαθμό, στο πλαίσιο ενός ρομαντικού αντικαπιταλισμού, γοητεύομαι με την εν λόγω μυστηριακή, ένθεη και μαγική Ασία. Την Ασία και την Ανατολή που ενώνει και υπερβαίνει τον ρασιοναλισμο και τον ιρασιοναλισμο σε μια πρωτότυπη μορφή διαλεκτικής κίνησης.

Δεν έχω όμως αυταπάτες, η ολοκληρωτικά καπιταλιστική Δύση, αυτή που γέννησε τον Διαφωτισμό και τον ρατσισμό/φασισμό και ναζισμό, την έχει καταπιεί.

Δεν υπάρχει μια Ανατολή που βρίσκεται εκτός για να αλλάξει τους εντός.

Η τελευταία απελπιδα προσπάθεια έγινε με τον Μάο (από εκεί και οι συμπάθειες του Φεγεράμπεντ) και τώρα η Δυτική Κίνα καθοδηγεί τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό.

Ενώ η Ιρανική Επανάσταση με τον Δυϊσμό της φάνηκε να έχει πολύ κοντά ποδάρια, άσχετα με το γεγονός ότι παραμένει η μόνη δύναμη αντίστασης, διόλου όμως χειραφέτησης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους