Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στις 7 Δεκεμβρίου 1938, λίγες μέρες μετά τη Νύχτα των Κρυστάλλων, το πρωτοσέλιδο της Jewish Telegraphic Agency ήταν: https://www.jta.org/archive/gandhi-urges-reich-jews-to-combat-persecution-by-passive-resistance - "Ο Γκάντι καλεί τους Εβραίους του Ράιχ να αντιμετωπίσουν τις διώξεις με παθητική αντίσταση" Το κείμενο: - "Ο Μαχάτμα Γκάντι κάλεσε σήμερα τους Εβραίους της Γερμανίας να υιοθετήσουν τη στρατηγική της «παθητικής αντίστασης», την οποία ο ίδιος και οι μαθητές του έχουν ακολουθήσει στον αγώνα τους για την ανεξαρτησία της Ινδίας. «Αν μπορούσε να υπάρξει ένας δικαιολογημένος πόλεμος στο όνομα της ανθρωπότητας, ένας πόλεμος εναντίον της Γερμανίας για να αποτραπεί η αδικαιολόγητη δίωξη μιας ολόκληρης φυλής θα ήταν απολύτως δικαιολογημένος», έγραψε ο Ινδός εθνικιστής στο εβδομαδιαίο περιοδικό του, το Harijan. «Όμως, δεν πιστεύω σε κανέναν πόλεμο», συνέχισε. «Αν ήμουν Εβραίος και είχα γεννηθεί στη Γερμανία και έβγαζα τα προς το ζην εκεί, θα διεκδικούσα τη Γερμανία ως πατρίδα μου, όπως μπορεί να το κάνει και ο πιο επιφανής Γερμανός μη Εβραίος, και θα τον προκαλούσα να με πυροβολήσει ή να με ρίξει σε ένα μπουντρούμι.

Θα αρνιόμουν να εκδιωχθώ ή να υποστώ διακριτική μεταχείριση». Προτείνοντας την υιοθέτηση μιας εκστρατείας «παθητικής αντίστασης», ο Γκάντι πρόσθεσε: «Είμαι πεπεισμένος ότι αν αναδυθεί ανάμεσά τους κάποιος με θάρρος και όραμα για να τους οδηγήσει σε μη βίαιη δράση, η απελπισία τους μπορεί να μετατραπεί σε ελπίδα.

Θα είναι τότε μια αληθινά θρησκευτική αντίσταση που θα προσφέρεται ενάντια στην οργή ενός απάνθρωπου ανθρώπου, και οι Γερμανοί Εβραίοι θα σημειώσουν μια διαρκή νίκη επί των Γερμανών μη Εβραίων, με την έννοια ότι θα έχουν μεταστρέψει τους τελευταίους στην εκτίμηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.» Αυτός ήταν ο περιβόητος Gandhian pacifism για τον οποίο μιλάει εδώ ο Sam Harris Κάτι που δεν στέκει ούτε σε μισό λεπτό κριτικής εξέτασης. Ο Louis Fischer, βιογράφος και θαυμαστής του Γκάντι, κατέγραψε αργότερα τη θέση του ως πρόταση για «collective suicide» των Γερμανών Εβραίων, με το σκεπτικό ότι μια τέτοια θυσία θα συγκλόνιζε τη συνείδηση του κόσμου και του γερμανικού λαού και θα αποκάλυπτε τη βαρβαρότητα του Χίτλερ. Ο George Orwell, που σχολίασε το ζήτημα το 1949, παρέθεσε ακριβώς αυτή την εκδοχή του Fischer.

Το «να πάνε εθελοντικά στους θαλάμους αερίων» δεν είναι ακριβές ως αυτούσια φράση του Γκάντι — οι θάλαμοι αερίων δεν υπήρχαν ακόμη ως γνωστή πραγματικότητα το 1938 και δεν είναι αυτή η διατύπωσή του Όμως το ηθικό περιεχόμενο της διατύπωσης είναι δυστυχώς πολύ κοντά: ο Γκάντι θεωρούσε ότι οι Εβραίοι έπρεπε να αποδεχθούν εκούσια το ακραίο πάσχειν και ακόμη και τον θάνατό τους, αντί να χρησιμοποιήσουν βία.

Και το σημαντικότερο: δεν πρόκειται απλώς για κάποιον που παρερμήνευσε μια παλιότερη δήλωσή του.

Όταν δέχθηκε κριτική, δεν ανακάλεσε την ουσία.

Αντίθετα, επέμεινε ότι η μη βία ήταν η «prescription» του και ότι δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά από το να την προτείνει.

Τι μας λέει αυτό για τον Gandhian pacifism; Μας αποκαλύπτει κάτι πολύ πιο σοβαρό από το ότι ο Γκάντι έκανε μια κακή πρόβλεψη.

Ο γκαντιανός μη-βίαιος ακτιβισμός (satyagraha) δεν ήταν απλώς: «Μην σκοτώνεις.» Ήταν ένα πολύ ισχυρότερο δόγμα: «Προτίμησε να υποστείς εσύ το κακό παρά να το ανταποδώσεις στον κακό.» Το πάσχειν του θύματος έχει, στη γκαντιανή λογική, μεταμορφωτική ηθική δύναμη: ο θύτης θα συγκλονιστεί βλέποντας το θύμα να υποφέρει χωρίς μίσος και τελικά θα μετανοήσει.

Αυτό μπορεί να λειτουργήσει -ή τουλάχιστον να έχει κάποια πιθανότητα να λειτουργήσει- απέναντι σε έναν αντίπαλο που διαθέτει ηθικές αναστολές, κοινωνική νομιμοποίηση που θέλει να διατηρήσει και κοινό που μπορεί να επηρεαστεί.

Το ναζιστικό καθεστώς όμως αποτελούσε ακραίο αντιπαράδειγμα. Οι Ναζί δεν χρειάζονταν να πειστούν ότι οι Εβραίοι ήταν άνθρωποι που υπέφεραν άδικα.

Η εξόντωση αποτελούσε μέρος της ίδιας της ιδεολογίας τους.

Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα: Ο Γκάντι μετέτρεψε την αυτοθυσία από επιλογή του αντιστεκόμενου σε σχεδόν καθολικό ηθικό καθήκον -ακόμη και όταν ο αντίπαλος δεν έχει κανένα κίνητρο να συγκινηθεί από αυτήν.

Ο ίδιος ο Γκάντι αναγνώριζε ότι ένας πόλεμος εναντίον της Γερμανίας για να σταματήσει την εξόντωση των Εβραίων θα μπορούσε υπό άλλες προϋποθέσεις να θεωρηθεί δίκαιος.

Έγραφε ότι αν υπήρχε ποτέ «justifiable war in the name of humanity», ένας πόλεμος εναντίον της Γερμανίας για να σταματήσει τον διωγμό μιας ολόκληρης φυλής θα ήταν τέτοιος.

Αλλά αμέσως πρόσθετε: «But I do not believe in any war.» Δηλαδή δεν ήταν ότι δεν αντιλαμβανόταν το κακό του ναζισμού.

Το αντιλαμβανόταν απολύτως.

Το πρόβλημα ήταν ότι η αρχή της μη βίας υπερίσχυε ακόμη και έναντι της πρακτικής ανάγκης να σταματήσει κάποιος έναν γενοκτόνο.

Και αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό παράδειγμα του ορίου του Gandhian pacifism: - Τι κάνεις όταν η μη αντίσταση δεν μετατρέπει τον θύτη αλλά απλώς αφήνει τον θύτη να σκοτώσει το θύμα; Τα υπόλοιπα από τον Sam Harris στο μικρό κλιπ: https://www.youtube.com/shorts/4cmnBc5FE7s @ακόλουθοι

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους