Μπορεί να σωθεί ένας καλός άνθρωπος που δεν πιστεύει στον Χριστό; Είναι ένα από τα δυσκολότερα ερωτήματα που μπορεί να θέσει ένας άνθρωπος στην Εκκλησία: «Γνωρίζω ανθρώπους που δεν πιστεύουν στον...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να σωθούν;» Για να απαντήσουμε σωστά, πρέπει να αποφύγουμε δύο άκρα.

Το πρώτο είναι να πούμε ότι «δεν έχει σημασία τι πιστεύει κανείς, αρκεί να είναι καλός». Το δεύτερο είναι να πάρουμε τη θέση του Θεού και να αποφασίσουμε εμείς ποιος θα σωθεί και ποιος θα καταδικαστεί. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν διδάσκει ότι όλες οι θρησκείες είναι το ίδιο, ούτε ότι ο Χριστός είναι απλώς ένας από τους πολλούς δρόμους προς τον Θεό.

Ο ίδιος ο Χριστός λέει: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ». Και ο Απόστολος Πέτρος διακηρύσσει: «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία». Επομένως, για την Εκκλησία υπάρχει ένας Σωτήρας: ο Ιησούς Χριστός.

Δεν μας σώζει απλώς η ηθική μας συμπεριφορά, ούτε οι καλές πράξεις από μόνες τους.

Η σωτηρία είναι ένωση και κοινωνία με τον Θεό, και αυτή γίνεται δυνατή διά του Χριστού.

Εδώ όμως αρχίζει το δύσκολο μέρος του ερωτήματος.

Άλλο είναι να πούμε ότι κανείς δεν σώζεται χωρίς τον Χριστό και άλλο να πούμε ότι γνωρίζουμε εμείς ποιον και πώς θα κρίνει ο Χριστός. Ο Θεός δεν κρίνει μηχανικά τους ανθρώπους, σαν να εξετάζει απλώς σε ποια θρησκευτική κατηγορία ανήκαν.

Γνωρίζει ολόκληρο τον άνθρωπο.

Γνωρίζει τι έμαθε, τι δεν έμαθε, ποιες ευκαιρίες είχε, ποια εικόνα του Χριστού του παρουσιάστηκε, τι υπήρχε μέσα στη συνείδησή του και πώς ανταποκρίθηκε στην αλήθεια που μπόρεσε να γνωρίσει. Ο Απόστολος Παύλος γράφει για τα έθνη που δεν είχαν τον Μωσαϊκό Νόμο ότι, όταν πράττουν όσα ο Νόμος ζητεί, δείχνουν «τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν», ενώ συμμαρτυρεί και η συνείδησή τους.

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Μας δείχνει ότι η κρίση του Θεού λαμβάνει υπόψη το φως που είχε κάθε άνθρωπος και την ανταπόκρισή του σε αυτό.

Και ο άγιος Ιουστίνος ο Μάρτυρας, ήδη από τον δεύτερο αιώνα, μιλά για τον «σπερματικό Λόγο» και φτάνει να πει ότι εκείνοι που έζησαν «μετά Λόγου» υπήρξαν κατά κάποιον τρόπο Χριστιανοί, ακόμη κι αν θεωρήθηκαν άθεοι.

Δεν εννοεί ότι ο Χριστός είναι περιττός.

Ακριβώς το αντίθετο: εννοεί ότι κάθε αλήθεια και κάθε πραγματικό αγαθό έχει τελικά την πηγή του στον ίδιο τον Λόγο του Θεού, τον Χριστό.

Ας πάρουμε ένα ακραίο αλλά απλό παράδειγμα.

Ένας άνθρωπος γεννήθηκε σε έναν τόπο όπου ποτέ δεν άκουσε πραγματικά το Ευαγγέλιο.

Δεν γνώρισε την Εκκλησία, δεν διάβασε την Αγία Γραφή και δεν του δόθηκε ουσιαστικά η δυνατότητα να γνωρίσει τον Χριστό.

Έζησε όμως ακολουθώντας τη συνείδησή του, αγάπησε, ελέησε, συγχώρησε, αναζήτησε την αλήθεια όσο μπορούσε.

Θα τολμήσουμε εμείς να πούμε στον Θεό ότι αυτός ο άνθρωπος πρέπει οπωσδήποτε να καταδικαστεί; Όχι.

Αλλά ούτε μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι σώζεται επειδή υπήρξε απλώς «καλός άνθρωπος». Την τελική κρίση την αφήνουμε στον Θεό.

Υπάρχει όμως και μια άλλη περίπτωση, η οποία δεν πρέπει να συγχέεται με την πρώτη.

Άλλο ο άνθρωπος που δεν γνώρισε πραγματικά τον Χριστό και άλλο εκείνος που γνώρισε την αλήθεια, την κατάλαβε και συνειδητά την απέρριψε.

Ο ίδιος ο Χριστός λέει: «αὕτη δέ ἐστιν ἡ κρίσις, ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον, καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς». Και εδώ όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή.

Εμείς βλέπουμε μόνο εξωτερικά ότι κάποιος λέει «δεν πιστεύω». Ο Θεός γνωρίζει τι ακριβώς απορρίπτει αυτός ο άνθρωπος.

Υπάρχουν άνθρωποι που λένε ότι απορρίπτουν τον Χριστό, ενώ στην πραγματικότητα ποτέ δεν γνώρισαν τον Χριστό του Ευαγγελίου.

Γνώρισαν μια παραμορφωμένη εικόνα Του.

Ίσως γνώρισαν έναν «Θεό» που τους παρουσιάστηκε μόνο ως τιμωρός.

Ίσως σκανδαλίστηκαν από την υποκρισία κάποιων Χριστιανών.

Ίσως πληγώθηκαν από ανθρώπους της Εκκλησίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η απιστία είναι αδιάφορη· σημαίνει όμως ότι μόνο ο Θεός γνωρίζει σε ποιο βαθμό ένας άνθρωπος απέρριψε πραγματικά Εκείνον και σε ποιο βαθμό απέρριψε μια ανθρώπινη παραμόρφωση του προσώπου Του.

Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν μας έδωσε ποτέ κατάλογο με τα ονόματα των καταδικασμένων.

Μας έδωσε Αγίους, δηλαδή ανθρώπους για τους οποίους μαρτυρεί τη σωτηρία και την αγιότητά τους.

Δεν μας έδωσε όμως το δικαίωμα να κοιτάζουμε τους υπόλοιπους ανθρώπους και να αποφασίζουμε την αιώνια κατάληξή τους.

Υπάρχει ακόμη ένα σημαντικό ερώτημα: «Τότε γιατί να πιστεύουμε; Γιατί να βαπτιζόμαστε; Γιατί να υπάρχει η Εκκλησία, αν υπάρχει πιθανότητα ο Θεός να ελεήσει κάποιον που δεν γνώρισε τον Χριστό;» Διότι η πίστη δεν είναι απλώς ένα εισιτήριο για να αποφύγουμε την κόλαση. Ο Χριστός δεν ήρθε μόνο για να μας πληροφορήσει τι θα συμβεί μετά τον θάνατο.

Ήρθε για να μας ενώσει από τώρα με τον Θεό. Στην Εκκλησία ο άνθρωπος βαπτίζεται, μετανοεί, κοινωνεί το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, θεραπεύεται πνευματικά, μαθαίνει να αγαπά, να συγχωρεί και να γίνεται κατά χάριν αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε.

Γι’ αυτό δεν μπορούμε να πούμε: «Αφού ίσως σωθεί και κάποιος που δεν πιστεύει, τότε δεν χρειάζεται ο Χριστός». Είναι σαν να λέμε: «Αφού ο Θεός μπορεί να ελεήσει έναν άνθρωπο που δεν είχε τη δυνατότητα να γνωρίσει το φως, τότε εγώ που βλέπω το φως μπορώ να κλείσω τα μάτια μου». Η Εκκλησία γνωρίζει πού βρίσκεται η οδός της σωτηρίας: στον Χριστό και μέσα στη ζωή του Σώματός Του.

Δεν ισχυρίζεται όμως ότι γνωρίζει τα όρια του ελέους του Θεού για κάθε συγκεκριμένο άνθρωπο.

Υπάρχει μια φράση που συνοψίζει πολύ όμορφα αυτή τη διάκριση: γνωρίζουμε πού είναι η Εκκλησία· δεν μας έχει αποκαλυφθεί μέχρι πού μπορεί να φτάσει το έλεος του Θεού.

Γι’ αυτό, όταν μας ρωτούν «θα σωθεί αυτός;», η πιο ορθόδοξη απάντηση δεν είναι ούτε ένα εύκολο «ναι» ούτε ένα αδίστακτο «όχι». Η απάντηση είναι: Ο Χριστός είναι ο μόνος Σωτήρας.

Κάθε άνθρωπος που σώζεται, σώζεται διά του Χριστού.

Αλλά το πώς θα κρίνει ο Χριστός έναν άνθρωπο που δεν Τον γνώρισε, Τον γνώρισε ελλιπώς ή Τον συνάντησε μέσα από μια παραμορφωμένη εικόνα, ανήκει στη δικαιοσύνη, στην παντογνωσία και στο έλεος του Θεού όχι στη δική μας κρίση. Ο Αβραάμ κάποτε ρώτησε: «ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν οὐ ποιήσει κρίσιν;». Αυτό είναι ίσως το ασφαλέστερο σημείο στο οποίο μπορούμε να σταθούμε. Ο Θεός γνωρίζει όσα εμείς αγνοούμε.

Γνωρίζει την καρδιά που εμείς δεν βλέπουμε.

Γνωρίζει πόσο φως δόθηκε στον καθένα.

Γνωρίζει πόσο ελεύθερη ήταν η επιλογή του.

Γνωρίζει τις πληγές, τις αναζητήσεις, τις αρνήσεις και τις κρυφές κινήσεις της συνείδησής του.

Εμείς λοιπόν δεν έχουμε εντολή να αποφασίζουμε ποιος θα πάει στον Παράδεισο και ποιος στην κόλαση.

Έχουμε εντολή να μαρτυρούμε τον Χριστό. Να Τον κηρύττουμε όχι ως απειλή αλλά ως Ζωή.

Να προσευχόμαστε για κάθε άνθρωπο.

Να αγαπούμε κάθε άνθρωπο.

Και την τελευταία κρίση να την αφήνουμε σε Εκείνον που μόνος γνωρίζει ολόκληρη την αλήθεια για τον καθένα.

Γιατί τελικά το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει σωτηρία «χωρίς τον Χριστό». Χωρίς τον Χριστό δεν υπάρχει σωτηρία.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο Χριστός μπορεί να ενεργήσει με τρόπους που εμείς δεν γνωρίζουμε στην καρδιά ενός ανθρώπου που δεν κατόρθωσε να Τον γνωρίσει όπως Τον γνωρίσαμε εμείς.

Και εκεί η Εκκλησία μάς διδάσκει να σταματούμε την περιέργεια, να αποφεύγουμε τις καταδίκες και να εμπιστευόμαστε τον Θεό.

Διότι ο Κριτής του κόσμου δεν είναι ούτε λιγότερο δίκαιος ούτε λιγότερο ελεήμων από όσο θα θέλαμε εμείς να είναι.

Είναι ο ίδιος ο Χριστός που ανέβηκε στον Σταυρό για τη σωτηρία του κόσμου. Αρχμ Χριστόδουλος @ακόλουθοι

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους