Η Φωκίδα δεν αδειάζει μόνο επειδή δεν γεννά, αδειάζει κυρίως επειδή τα παιδιά της φεύγουν Όταν γίνεται λόγος για τη συνεχή μείωση του πληθυσμού της Φωκίδας, η συζήτηση οδηγείται σχεδόν αυτόματα στο...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στις λιγότερες γεννήσεις, στη γήρανση του πληθυσμού, στα νέα ζευγάρια που αποκτούν λιγότερα παιδιά και στα μέτρα που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κίνητρα για τη δημιουργία οικογένειας.

Όλα αυτά υπάρχουν.

Και ασφαλώς επηρεάζουν την πληθυσμιακή εξέλιξη ενός τόπου. Στη Φωκίδα, όμως, υπάρχει ένα άλλο πρόβλημα, ίσως πολύ πιο άμεσο και πολύ πιο ορατό: η φυγή των νέων ανθρώπων.

Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες στατιστικές γνώσεις για να το διαπιστώσει κανείς.

Αρκεί να κοιτάξει γύρω του.

Να σκεφτεί πόσα παιδιά μιας σχολικής τάξης εξακολουθούν να ζουν στον τόπο τους μερικά χρόνια μετά την αποφοίτησή τους.

Πόσοι νέοι από την Άμφισσα, την Ιτέα, το Γαλαξείδι, τη Δεσφίνα, το Λιδωρίκι, το Ευπάλιο, την Ερατεινή, την Πολύδροσο, τη Γραβιά και τα χωριά της Φωκίδας έφυγαν για σπουδές και δεν επέστρεψαν ποτέ για μόνιμη εγκατάσταση. Η Φωκίδα μεγαλώνει παιδιά τα οποία στη συνέχεια παραδίδει στις μεγάλες πόλεις.

Και το παράδοξο είναι ότι πολλές φορές θεωρούμε αυτή τη διαδρομή περίπου φυσιολογική.

Το παιδί τελειώνει το σχολείο, φεύγει για να σπουδάσει και όλοι γνωρίζουν, σχεδόν από την πρώτη ημέρα, ότι οι πιθανότητες να επιστρέψει είναι περιορισμένες.

Όχι επειδή δεν αγαπά τον τόπο του.

Όχι επειδή δεν θα ήθελε μια διαφορετική καθημερινότητα από εκείνη της Αθήνας ή μιας άλλης μεγάλης πόλης.

Αλλά επειδή, όταν έρθει η ώρα να αναζητήσει δουλειά, να εξελιχθεί επαγγελματικά, να δημιουργήσει μια επιχείρηση, να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία και να οργανώσει τη ζωή του, οι επιλογές στη Φωκίδα είναι πολύ λιγότερες.

Εδώ βρίσκεται μια ουσιαστική διαφορά από τη συνηθισμένη συζήτηση περί δημογραφικού.

Ένα επίδομα γέννησης μπορεί να είναι χρήσιμο ως οικονομική ενίσχυση μιας οικογένειας.

Δεν μπορεί όμως να δημιουργήσει από μόνο του τις συνθήκες για να παραμείνει αυτή η οικογένεια στον τόπο.

Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να φέρει πίσω έναν τριαντάχρονο που εργάζεται ήδη στην Αθήνα επειδή στη Φωκίδα δεν βρήκε δουλειά αντίστοιχη με τις σπουδές και τις δυνατότητές του.

Το ίδιο ισχύει για μια νέα γυναίκα ή έναν νέο άνδρα που θέλει να δημιουργήσει κάτι δικό του.

Δεν αρκεί να του πούμε ότι «η περιφέρεια έχει ποιότητα ζωής». Χρειάζεται να μπορεί πραγματικά να ζήσει από τη δουλειά του.

Να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Να μπορεί να μετακινηθεί.

Να διαθέτει γρήγορες και αξιόπιστες υποδομές επικοινωνίας.

Να βρίσκει σπίτι σε λογικό κόστος.

Να έχει δίπλα του σχολείο, υγεία, πολιτισμό, αθλητισμό, κοινωνική ζωή.

Να αισθάνεται ότι η επιλογή να μείνει στη Φωκίδα δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τις επαγγελματικές ή προσωπικές του φιλοδοξίες.

Κι εδώ η συζήτηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη από μια απλή συζήτηση για επιδόματα.

Γιατί η εσωτερική μετανάστευση δεν αντιμετωπίζεται με ένα μέτρο.

Συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένη ολόκληρη η οικονομική και κοινωνική ζωή της περιφέρειας. Η Φωκίδα βρίσκεται δίπλα στην Αθήνα στον χάρτη, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις πολύ μακρύτερα στην καθημερινότητα.

Δεν διαθέτει σιδηρόδρομο.

Οι ενδοπεριφερειακές μετακινήσεις είναι περιορισμένες.

Ένας νέος άνθρωπος που δεν διαθέτει αυτοκίνητο δυσκολεύεται ακόμη και να κινηθεί μεταξύ γειτονικών περιοχών για εργασία.

Η πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες συχνά απαιτεί μετακίνηση εκτός νομού.

Οι επαγγελματικές επιλογές σε αρκετούς σύγχρονους κλάδους παραμένουν ελάχιστες.

Και βέβαια υπάρχει το μεγάλο ζήτημα της εργασίας.

Δεν αρκεί να υπάρχουν θέσεις εργασίας.

Έχει σημασία τι είδους θέσεις είναι αυτές, τι αμοιβές προσφέρουν, αν έχουν διάρκεια, αν επιτρέπουν επαγγελματική εξέλιξη και αν μπορούν να στηρίξουν μια ανεξάρτητη ζωή.

Ένας νέος επιστήμονας δεν θα επιστρέψει απλώς επειδή υπάρχει κάπου μια δουλειά.

Θα επιστρέψει εφόσον μπορεί να χτίσει εδώ επαγγελματική διαδρομή.

Το ίδιο ισχύει και για ανθρώπους που δεν ακολούθησαν πανεπιστημιακές σπουδές.

Τεχνικά επαγγέλματα, μεταποίηση, αγροδιατροφικός τομέας, τουρισμός, νέες υπηρεσίες, ψηφιακή εργασία, μικρή επιχειρηματικότητα μπορούν να αποτελέσουν πεδία πραγματικής απασχόλησης.

Αρκεί να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε την τοπική ανάπτυξη αποκλειστικά ως μια σειρά έργων και να αρχίσουμε να τη μετράμε και με έναν πολύ απλούστερο δείκτη: πόσοι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν από τη δουλειά τους εδώ.

Υπάρχει επίσης μια πλευρά που συχνά υποτιμούμε: η ζωή ενός νέου ανθρώπου δεν αποτελείται μόνο από εργασία.

Ένας τόπος πρέπει να παραμένει ζωντανός και μετά το τέλος του ωραρίου.

Χρειάζεται πολιτισμό, αθλητισμό, παρέες, χώρους συνάντησης, δημιουργικές δραστηριότητες, δυνατότητα συμμετοχής.

Χρειάζεται να προσφέρει αίσθηση κίνησης και προοπτικής.

Ένας εικοσιπεντάχρονος δεν επιλέγει τόπο κατοικίας μόνο συγκρίνοντας ενοίκια και μισθούς.

Επιλέγει και τον τρόπο με τον οποίο θέλει να ζήσει.

Η τηλεργασία δημιούργησε τα τελευταία χρόνια μια δυνατότητα που παλιότερα σχεδόν δεν υπήρχε.

Κάποιος μπορεί πλέον να εργάζεται για επιχείρηση της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης ή ακόμη και του εξωτερικού και να κατοικεί στη Φωκίδα.

Αλλά ούτε αυτό συμβαίνει αυτόματα.

Χρειάζονται τηλεπικοινωνιακές υποδομές, κατάλληλοι χώροι, υπηρεσίες και, κυρίως, μια οργανωμένη προσπάθεια προσέλκυσης ανθρώπων που μπορούν να εργαστούν από απόσταση.

Υπάρχει και μια ακόμη κατηγορία που συνήθως ξεχνάμε: εκείνοι που θα ήθελαν να επιστρέψουν.

Άνθρωποι 30, 35 ή 40 ετών που έφυγαν για σπουδές, εργάστηκαν αλλού, απέκτησαν εμπειρία και ενδεχομένως σήμερα θα έβλεπαν θετικά την επιστροφή τους.

Αυτοί οι άνθρωποι δεν ξεκινούν από το μηδέν.

Έχουν γνώσεις, επαγγελματικές σχέσεις, εμπειρίες, πολλές φορές και οικογένεια.

Η επιστροφή ακόμη και ενός μικρού μέρους τους θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία για τη Φωκίδα από όσο συνήθως αντιλαμβανόμαστε.

Αλλά τι ακριβώς τους προτείνουμε; Υπάρχει κάποιος οργανωμένος μηχανισμός που να απευθύνεται στους Φωκείς που ζουν εκτός νομού και να τους παρουσιάζει πραγματικές επαγγελματικές ευκαιρίες; Υπάρχει καταγραφή των ειδικοτήτων που χρειάζονται οι επιχειρήσεις της περιοχής; Υπάρχει σύνδεση αυτών των επιχειρήσεων με νέους Φωκείς που σπουδάζουν ή εργάζονται αλλού; Υπάρχει σχέδιο για ανθρώπους που θέλουν να επιστρέψουν και να δημιουργήσουν δική τους δραστηριότητα; Ίσως πριν αναζητήσουμε τρόπους να αυξήσουμε τον πληθυσμό μας, αξίζει να κοιτάξουμε λίγο καλύτερα αυτούς που έχουμε ήδη χάσει.

Τα παιδιά που τελείωσαν πριν από δέκα χρόνια τα λύκεια της Φωκίδας είναι σήμερα περίπου τριάντα ετών.

Πολλά έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους, έχουν αποκτήσει επαγγελματική εμπειρία και βρίσκονται ακριβώς στην ηλικία κατά την οποία αποφασίζουν πού θα εγκατασταθούν, πού θα δημιουργήσουν το σπίτι τους, ενδεχομένως πού θα μεγαλώσουν τα δικά τους παιδιά.

Πόσα από αυτά βρίσκονται σήμερα στη Φωκίδα; Και, ακόμη περισσότερο, πόσα θα ήθελαν να βρίσκονται εδώ, αν μπορούσαν;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους