Για τη γενιά μου δεν ήταν ο Μίκης. Ήταν ο Θεοδωράκης. Για πολλούς ένα φορτίο, ένα βάρος, μια κληρονομιά, μια φιγούρα του παρελθόντος. Για άλλους, πιο κοντινούς στα ίχνη του λεγόμενου έντεχνου...
Για τη γενιά μου δεν ήταν ο Μίκης. Ήταν ο Θεοδωράκης.
Για πολλούς ένα φορτίο, ένα βάρος, μια κληρονομιά, μια φιγούρα του παρελθόντος.
Για άλλους, πιο κοντινούς στα ίχνη του λεγόμενου έντεχνου τραγουδιού, είχε την ιδιότητα της ιδρυτικής φυσιογνωμίας, κρατώντας το σκήπτρο της επικής πολιτικής πλάι στους χαμηλούς τόνους του χατζιδακικού λυρισμού.
Όλα αυτά όμως έγιναν σκόνη στο πέρασμα του χρόνου.
Γιατί ο Μίκης Θεοδωράκης, ακόμη και αν δεν έγινε για όλους μας «ο Μίκης», αναδύθηκε στην ελληνική ζωή ως ένα από τα σημεία αναφοράς της, ένα κραταιό πολιτισμικό σύμβολο.
Αν και δεν υπήρξε συγγραφέας μυθιστορημάτων και ποιητής, έγινε ο Βίκτωρας Ουγκώ της Ελλάδας των τελευταίων 60 χρόνων: σημείο συναίρεσης του ρομαντισμού, του εθνισμού και μιας ιδέας της αριστεράς που χωρούσε ωκεάνια συναισθήματα.
Και αν έγραψε πολλά εξαίσια λυρικά τραγούδια, η σκέψη του στάθηκε στον πυρήνα της μια σκέψη της νίκης και του θριάμβου.
Τίποτα το «ηττημένο», το μελαγχολικό και το βαθιά εσωστρεφές στον Θεοδωράκη, παρά μια αγάπη για τη μάχη και μια αγωνιστική αίσθηση της ζωής που επιδίωκε την εξωτερίκευση, τη διαρκή επικοινωνία με τον «λαό» ‒ στους αντίποδες της σιωπής.
Για τη μουσική του προσφορά υπάρχουν, φυσικά, διάφορες κρίσεις.
Μερικές αυστηρές, άλλες θετικές ή εγκωμιαστικά πανηγυρικές.
Εγώ ξέρω ότι από τη σκοπιά της συγκίνησης και της επίδρασης στο φρόνημα, ο Θεοδωράκης μίλησε καταλυτικά.
Ακόμα και σε όσους του είχαν στρέψει τα νώτα, επιλέγοντας για αισθητική καθοδήγηση τον Σαββόπουλο ή το ροκ ή άλλους τόπους της μουσικής. Ο Μίκης Θεοδωράκης υπήρξε μήνυμα, σύμβολο, έμπνευση αλλά και εθνικό τρόπαιο και μεγάλος παράγοντας και μέρος ενός πολιτισμικού κανόνα που σε κάποιους φάνηκε καταπιεστικός. Ο Θεοδωράκης έφερε μαζί του όλες σχεδόν τις εμμονές της νεοελληνικής ιδεολογίας.
Αν συνδέθηκε κατά βάση με την Αριστερά, η μεταφυσική του ήταν ένας διαρκής εκλεκτισμός, ένας παγανισμός και ένας χριστιανισμός σε μια συγχώνευση που αποτέλεσε πάντα το μυστικό της νεοελληνικής επιτυχίας για έργα και προσωπικότητες.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο δεν θέλησε ποτέ να είναι μόνο συνθέτης και δημιουργός μουσικής αλλά να λειτουργήσει και το ίδιο του το εγώ ως ολικό έργο τέχνης.
Πέρα από όλα αυτά, όμως, πέρα από τις τιμές, τις αντιθέσεις ή τα πολιτικά παραλειπόμενα, ο Μίκης κατόρθωσε να γίνει η μελωδική ηθική μιας λαϊκότητας που δεν μπόρεσε, φυσικά, να γίνει «συμφωνική» και κλασική αλλά έχτισε έναν δικό της χώρο ρωμαλέας συγκίνησης μέσα στην ελληνική μουσική. Πέντε χρόνια σήμερα, χωρίς τον κορυφαίο Έλληνα…
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους