ΤΡΑΜΠ=ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΤΡΑΜΠ = ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Η «SuperMafia» και η γεωπολιτική του παραλόγου Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συγκρούεται με τους περισσότερους παίκτες της περιοχής, παρεμβαίνει στρατιωτικά πέρα από τα...
ΤΡΑΜΠ=ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΤΡΑΜΠ = ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Η «SuperMafia» και η γεωπολιτική του παραλόγου Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συγκρούεται με τους περισσότερους παίκτες της περιοχής, παρεμβαίνει στρατιωτικά πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας και οικοδομεί σταδιακά μια αναθεωρητική γεωπολιτική πραγματικότητα. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντί να τον αναχαιτίσει, τον στηρίζει — ακόμη και όταν λειτουργεί εις βάρος του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Κύπρου και των χωρών του Κόλπου που επί δεκαετίες στήριξαν την αμερικανική παρουσία στην περιοχή. Ο Ερντογάν έχει φυλακίσει όλους τους πολιτικούς αντιπάλους του, εκατοντάδες δημοσιογράφους και χιλιάδες από την κοινωνία των πολιτών αλλά βρίσκει ανταπόκριση στη χώρα που υποτίθεται διαφυλάσσει τις δυτικές αξίες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την κυβέρνηση Ερντογάν ως αναγκαίο στρατηγικό εταίρο.
Ποια σχέση έχουν οι ΗΠΑ με τη δημοκρατία; Ο Γάλλος ιστορικός και αρθρογράφος Εντουάρ Ισόν χρησιμοποιεί έναν σκόπιμα πολεμικό όρο για να περιγράψει το σύστημα οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος που, κατά την άποψή του, βρίσκεται πίσω από τη δυτική στρατηγική: «SuperMafia». Με τη λέξη αυτή αναφέρεται σε ένα υποτιθέμενο καρτέλ «ολιγαρχών του χρήματος και της δυτικής χρηματοπιστωτικής οικονομίας», το οποίο θεωρεί ότι επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο των φυσικών πόρων, των εμπορικών διαδρομών και της ευρασιατικής ενδοχώρας.
Ο όρος αποτυπώνει εύστοχα μια διάχυτη πολιτική αίσθηση: ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν κινούνται πλέον με βάση συνεκτικές αρχές, αλλά μέσα από αλληλοεπικαλυπτόμενα συμφέροντα, προσωπικές συναλλαγές, ενεργειακούς υπολογισμούς και χρηματοπιστωτικές εξαρτήσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Τραμπ και ο Ερντογάν εμφανίζουν μια αξιοπρόσεκτη ομοιότητα.
Και οι δύο αντιλαμβάνονται την πολιτική ως διαρκή συναλλαγή ισχύος.
Σε βαθμό που να έχουν καταντήσει γραφικοί. Ο Τραμπ μετονόμασε τη λίμνη Οντάριο σε «Λίμνη Αμερική» και τον Κόλπο του Μεξικού σε «Κόλπο της Αμερικής». Οι αποφάσεις αυτές φανερώνουν μια πολιτική νοοτροπία σύμφωνα με την οποία η πραγματικότητα μπορεί να μετασχηματιστεί με μια υπογραφή και να εδραιωθεί μέσα από τη διαρκή επανάληψη.
Κάτι ανάλογο επιχειρεί ο Ερντογάν γύρω από το Καστελλόριζο. Η Τουρκία ονόμασε τη μονομερώς ανακηρυχθείσα περιοχή «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ–Κας». Η συνέχεια έδειξε πόσο εύκολα μπορεί ένα τέτοιο ίχνος να μεταφερθεί στο ψηφιακό περιβάλλον.
Χρήστης πρόσθεσε την τουρκική ένδειξη στο συνεργατικό OpenStreetMap και αυτή εμφανίστηκε κατόπιν στο χαρτογραφικό υπόβαθρο που χρησιμοποιεί το MarineTraffic.
Δεν επρόκειτο για απόφαση ή αναγνώριση της πλατφόρμας.
Η διαδρομή, όμως, είναι αποκαλυπτική: μια μονομερής κρατική ονομασία περνά σε μια ανοιχτή βάση δεδομένων, από εκεί σε μια διεθνώς χρησιμοποιούμενη εφαρμογή και τελικά εμφανίζεται στις οθόνες εκατομμυρίων χρηστών σαν ένα ακόμη γεωγραφικό δεδομένο.
Τι κάνουν στην Αθήνα; Χτενίζονται διαβάζοντας το διεθνές δίκαιο.
Έτσι παράγονται τα σύγχρονα τετελεσμένα: όχι πάντοτε με στρατεύματα, αλλά με ονομασίες, χάρτες, αλγορίθμους και επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις.
Η ανάλυση του Ισόν για τη «SuperMafia» τοποθετεί αυτή την εικόνα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο.
Κατά τον ίδιο, οι εντάσεις στην Ουκρανία, στο Ιράν και στην Άπω Ανατολή αποτελούν εκφράσεις μιας προσπάθειας της Δύσης να διατηρήσει την επιρροή της στην Ευρασία.
Επικαλείται έμμεσα τη θεωρία του Βρετανού γεωγράφου Χάλφορντ Μάκιντερ, σύμφωνα με την οποία ο έλεγχος της ευρασιατικής ενδοχώρας έχει καθοριστική σημασία για την παγκόσμια ισχύ.
Ίσως να μην υπάρχει μία ενιαία «SuperMafia» που σχεδιάζει τα πάντα.
Υπάρχει, όμως, ένα πλέγμα εξουσίας μέσα στο οποίο χρηματοπιστωτικά συμφέροντα, ενεργειακές ανάγκες, εξοπλιστικές βιομηχανίες και προσωπικές στρατηγικές ηγετών αλληλοενισχύονται.
Το αποτέλεσμα είναι ένας κόσμος στον οποίο οι συμμαχίες χάνουν το αξιακό τους περιεχόμενο και οι δημοκρατικές αρχές εφαρμόζονται επιλεκτικά.
Μια μεγάλη δύναμη, για να επιτελέσει τον ρόλο της, δεν μπορεί να εξελίσσεται σε καρικατούρα.
Όταν η γεωγραφία αντιμετωπίζεται ως πεδίο προσωπικού branding, οι αυταρχικοί ηγέτες ως χρήσιμοι συναλλασσόμενοι και η δημοκρατία ως σύνθημα που ενεργοποιείται μόνο όταν εξυπηρετεί, τότε η διεθνής τάξη χάνει κάθε ίχνος αξιοπιστίας.
Δεν περάσαμε απλώς στη φάση της υπερβολής.
Περάσαμε στη φάση της θεσμοποιημένης παραφροσύνης: ισχυροί οικονομικοί κύκλοι χωρίς δημοκρατική λογοδοσία, κυβερνήσεις χωρίς σταθερές αρχές και επικίνδυνα απρόβλεπτοι ηγέτες διεκδικούν τη διαχείριση του κόσμου.
Και όταν το παράλογο αποκτά προεδρική υπογραφή, επίσημο χάρτη και θέση σε διεθνή βάση δεδομένων, παύει να είναι γραφικό. Γίνεται πολιτική πραγματικότητα.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους