Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τα Λαγκάδια είναι ένα από τα πιο ιστορικά χωριά της Αρκαδίας - το «κρεμασμένο χωριό» της Γορτυνίας.

Είναι χτισμένα στις νότιες πλαγιές του Δυτικού Μαινάλου και του βουνού Πέντε Αδέλφια, πάνω στον οδικό άξονα Τρίπολης - Πύργου, σε πλαγιά με κλίση 70 μοιρών και σε υψόμετρο γύρω στα 920-966 μέτρα.

Το χωριό χωρίζεται στον Πάνω και Κάτω Μαχαλά, και τον διασχίζουν τρία ρέματα. Στον Κάτω Μαχαλά κυλάει το Λαγκαδιανό ποτάμι, η αρχαία Τουθόα κατά τον Παυσανία, παραπόταμος του Λάδωνα.

Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός για την πέτρινη αρχιτεκτονική του - δίπατα και τρίπατα πετρόχτιστα σπίτια που μοιάζουν να κρέμονται στο κενό.

Οι χτίστες της Άκοβας: Κατά τη Φραγκοκρατία στις αρχές του 13ου αιώνα, οι τεχνίτες που έχτισαν το κάστρο της Άκοβας εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και συνέχισαν την τέχνη του χτίστη από γενιά σε γενιά.

Η θεωρία δεν είναι ευρέως αποδεκτή λόγω απόστασης.

Η εκδοχή των Δεληγιανναίων: Ο πρόγονός τους Πέτρος Λίτινος ήταν γραμματέας του Αϊδίν Αγά όταν ο Μωάμεθ Β' ο Πορθητής κατέλαβε την Πελοπόννησο.

Για τις υπηρεσίες του πήρε γαίες στη Γορτυνία.

Ο απόγονός του, ο ιερέας Ιωάννης Λίτινος, θεωρείται συνοικιστής της Άνω Γειτονιάς.

Η πιο πιθανή ιστορικά: Γύρω στο 1500 το χωριό δημιουργήθηκε από τη συνένωση μικρών οικισμών, κυρίως της Κρέσπης και της Δραΐνας που σήμερα είναι μέσα στα όριά του.

Πρώτη γραπτή αναφορά με το όνομα «Λαγκάδια» υπάρχει σε Οθωμανικό κατάστιχο του 1570 με 46 σπίτια, ενώ η Δραΐνα αναφέρεται ξεχωριστά με 44 σπίτια.

Το 1698-1700 προστίθενται 8 οικογένειες από την Αρβίτσα και ο πληθυσμός φτάνει τα 207 άτομα.

Υπήρξε σημαντικό κεφαλοχώρι της ορεινής Πελοποννήσου.

Από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα δημιουργούνται οι περίφημες συντεχνίες τεχνιτών πέτρας, τα μπουλούκια, που έφεραν πλούτο και πληθυσμιακή ανάπτυξη. Τα Λαγκάδια είναι η πατρίδα της ιστορικής οικογένειας των Δεληγιανναίων, που ήταν προύχοντες και μετέπειτα πολιτικοί, αλλά και πολλών αγωνιστών όπως ο Δημήτριος Δημητρακόπουλος.

Η επανάσταση κηρύχτηκε εκεί στις 23 Μαρτίου 1821.

Την 1η Απριλίου 1821 ο Κανέλλος Δεληγιάννης διατάσσει τη σφαγή των Τούρκων Λαγκαδινών (40 οικογένειες, περίπου 300 άοπλοι που είχαν αφοπλιστεί λίγες μέρες πριν) και την πυρπόληση του τζαμιού.

Το γεγονός τρομοκράτησε την γύρω περιοχή και οι κάτοικοι, φοβούμενοι αντίποινα, τάχθηκαν με τους Δεληγιανναίους.

Το 1825 ο Ιμπραήμ, έχοντας ανακαταλάβει την Πελοπόννησο, μπαίνει στα άδεια Λαγκάδια, στήνει για λίγες μέρες το αρχηγείο του στο σπίτι των Δεληγιανναίων και μετά το καταστρέφει. Οι Λαγκαδινοί πρόσφεραν πολλά - εκτός από μαχητές (Καραβογιάννης, Παπασταθούλης, Κίντζιοι κ.α.), έχτισαν και πολλά οχυρωματικά έργα για τον Αγώνα.

Μετά την απελευθέρωση, σχεδόν όλοι γίνονται χτίστες.

Οργώνουν την Πελοπόννησο σε μπουλούκια και χτίζουν σπίτια, γεφύρια, σχολεία, βρύσες και εκκλησίες.

Η φήμη τους εξαπλώνεται και γίνονται οι πιο περιζήτητοι χτίστες της μικρής τότε Ελλάδας. Τα Λαγκάδια γίνονται η μεγαλύτερη πόλη της Αρκαδίας μετά την Τρίπολη με σχεδόν 7.000 κατοίκους τη δεκαετία του 1890.

Το 1866 με δωρεά 10.000 δραχμών του Δημητρίου Δημητρακόπουλου χτίζεται το επιβλητικό πετρόχτιστο Γυμνάσιο (1868) με πρωτομάστορες Σίνο Γκιώκα, Αντώνιο Κάτσαινο και Βασίλη Λώλο.

Κύρια ιστορικά κτίρια σήμερα: το σπίτι των Δεληγιανναίων στην πάνω Γειτονιά, οι Ταξιάρχες (1805/1808), ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (1808) - χτίστηκαν και οι δύο σε 40 μέρες λόγω χρονικού περιορισμού που έθεσαν οι Τούρκοι - ο ναός Αγίων Αποστόλων (1854), το Γυμνάσιο (1868). Οι οικονομικές κρίσεις των αρχών του 20ου αιώνα και η παρακμή της παραδοσιακής οικοδομικής οδηγούν σε μαζική μετανάστευση προς τα αστικά κέντρα και κυρίως προς τις ΗΠΑ.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οι περισσότεροι μετακινούνται προς την Αθήνα και τον Πύργο εγκαταλείποντας την τέχνη τους.

Από 6.815 κατοίκους το 1896 πέφτουν σε 4.524 το 1907, 3.333 το 1940, 821 το 1981 και σήμερα γύρω στους 400 μόνιμους (394 στην απογραφή 2021). Από το 1948 μέχρι το 2011 ήταν Δήμος, και σήμερα είναι Δημοτική Ενότητα του Δήμου Γορτυνίας.

Προσωπικότητες που έβγαλε το χωριό Θεόδωρος Δηλιγιάννης (1824-1905) - 5 φορές πρωθυπουργός Κανέλλος Δεληγιάννης - αγωνιστής και πρόεδρος της Βουλής Δημήτριος Δημητρακόπουλος - αγωνιστής, έμπορος και μεγάλος ευεργέτης Απόστολος Αθανασιάδης, Ιωάννης Μαλλιαρόπουλος - πολιτικοί και ευεργέτες Νίκος Πλουμπίδης, Κώστας Γείτονας, Μιχάλης Μουρούτσος (χρυσός Ολυμπιονίκης στο ταεκβοντό) Σήμερα τα Λαγκάδια ζουν κυρίως από την κτηνοτροφία, αλλά παραμένουν σύμβολο της Γορτυνίας: ένα χωριό που έχτισε κυριολεκτικά την Πελοπόννησο με τα χέρια του.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους