Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ κατὰ τὴν Ἐξόδιον Ἀκολουθίαν τοῦ Ἄρχοντος Ὑμνῳδοῦ τῆς Μ.Χ.Ε. Γεωργίου Χατζηχρονόγλου Ὑπὸ Ἰωάννου Θανάσου, Γραμματέως τοῦ Ἱεροψαλτικοῦ Συλλόγου Θηβῶν «Ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς», (Ἱερὸς Μητροπολιτικὸς Ναὸς Ἀθηνῶν, 01/09/2026) Θεοφιλέστατε, Πατέρες, πολυαγαπητή μας Ὀλυμπία, πενθηφόρε οἰκογένεια, συγγενεῖς, φίλοι, συνάδελφοι καὶ μαθητές, Συνήχθημεν σήμερα ἐδῶ, ὥστε ὁ Διδάσκαλος νὰ μᾶς διδάξει ἕνα ἀκόμη μάθημα.

Τὸ συνήθιζε, ἄλλωστε, νὰ διδάσκει.

Τὸ ἀγαποῦσε.

Τὸ τελευταῖο καὶ πιὸ σκληρὸ μάθημα: αὐτὸ τοῦ ἀποχωρισμοῦ.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, γιὰ κάποιον ἄνθρωπο ποὺ ἀγαποῦμε, ὅποτε καὶ νὰ φύγει, γιὰ μᾶς εἶναι πάντα νωρίς.

Ὁ θάνατός του εἶναι πάντα πρόωρος.

Δὲν ὑπάρχει ποτὲ ἀρκετὸς χρόνος ἢ ἀρκετὰ χρόνια, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται μία ἀκόμη συνάντηση, μία ἀκόμη πρόβα, ἕνα ἀκόμη μάθημα. Ὁ Διδάσκαλος γεννήθηκε στὴ Θήβα, ὅπως ξέρετε, ἀλλὰ σήμερα ἀνήκει στὴν οἰκουμένη.

Νέος ἔψαλε στὴ Θήβα.

Στὴ συνέχεια οἱ ὑποχρεώσεις του τὸν ὁδήγησαν στὴν Ἀθήνα.

Ἐπέστρεψε ὅμως, καὶ ἡ ἐπιστροφὴ αὐτὴ ἔμελλε νὰ ἀποδειχθεῖ καθοριστικὴ γιὰ τὴν ἱστορία τῶν Θηβῶν καὶ ὄχι μόνο.

Τὸ 1992 ξεκίνησε νὰ παραδίδει μαθήματα Βυζαντινῆς Μουσικῆς στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου Θηβῶν, στὸ Πυρί, ὅπου πολὺ παλαιότερα εἶχε ὑπάρξει καὶ ψάλτης.

Ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἡ Ψαλτικὴ Τέχνη στὴν περιοχή μας ἔμοιαζε νὰ φθίνει.

Ἡ συνέχειά της δὲν ἔμοιαζε ἐξασφαλισμένη.

Σὲ ἐκεῖνο τὸ πρῶτο μάθημα, νομίζω, ἦταν τρεῖς, τέσσερις, πέντε μαθητές, φερέλπιδες νέοι, μὲ τὸν ἐνθουσιασμὸ τῆς ἡλικίας, χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ γνωρίζουν τί θὰ ἐπακολουθήσει.

Ἔπειτα ἦλθαν πολλοὶ ἄλλοι μαθητές.

Ἄλλοι ἔμειναν, ἄλλοι ἔφυγαν.

Ἄλλοι προχώρησαν, ἄλλοι ὄχι.

Πολλοὶ ἔγιναν πρωτοψάλτες καὶ λαμπαδάριοι, διδάσκαλοι, χοράρχες, ὥστε, μὲ τὴν πάροδο τῶν ἐτῶν, σήμερα, τριάντα πέντε χρόνια μετά, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ὁ Διδάσκαλός μας δὲν δημιούργησε μία γενιὰ μαθητῶν, ἀλλὰ δημιούργησε μία γενεαλογία μαθητῶν.

Μαθητὲς ποὺ παράγουν καινούργιους μαθητὲς καὶ μεταφέρουν τὴ γνώση του ἀπὸ τὴ μία γενιὰ στὴν ἄλλη.

Δὲν περιορίστηκε μόνο στὰ μαθήματα.

Συγκρότησε καὶ χορούς.

Καὶ τὸ 1994, μὲ τὴ βοήθεια καὶ τὴ συνέργεια τοῦ τότε Νομάρχου Βοιωτίας, ἀοιδίμου Ἰωάννου Σταμούλη, ἱδρύεται ἡ Νομαρχιακὴ Χορωδία Βυζαντινῆς Μουσικῆς Βοιωτίας, πρώτη στὸ εἶδος της, τὴν ὁποία διηύθυνε ὁ Διδάσκαλος, φυσικά.

Ἀργότερα αὐτὴ μετεξελίχθηκε στὴ Χορωδία Βυζαντινῆς καὶ Παραδοσιακῆς Μουσικῆς Βοιωτίας.

Μετεξέλιξη καὶ συνέχεια ὅλων αὐτῶν εἶναι ἡ σημερινὴ Βυζαντινὴ Χορωδία τοῦ Ἱεροψαλτικοῦ Συλλόγου Θηβῶν, ἡ ὁποία κατὰ τὸ πλεῖστον ἀποτελεῖται ἀπὸ μαθητὲς καὶ μαθητὲς μαθητῶν τοῦ Διδασκάλου μας καὶ τὴν ὁποία διευθύνει ἕνας ἀκόμη μαθητής του, ὁ κ. Ἀντώνιος Τσαρουχᾶς.

Στὴ συνέχεια, γύρω στὸ 2005, ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Διδάσκαλο, μὲ τὴν καθοριστικὴ βοήθεια καὶ συμβολὴ τοῦ τότε Μητροπολίτου Θηβῶν καὶ Λεβαδείας, νῦν Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος, ἡ Σχολὴ Βυζαντινῆς καὶ Παραδοσιακῆς Μουσικῆς Θηβῶν «Ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς», τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ὁποίας διευθυνόταν ἀπὸ τὸν Διδάσκαλο.

Ἐκεῖνος ἔθεσε τὶς βάσεις.

Οἱ μαθητές του σήμερα συνεχίζουν νὰ διδάσκουν σὲ αὐτήν.

Ἂν θέλει, λοιπόν, κανεὶς ἔτσι προχείρως νὰ καταλάβει αὐτὴ τὴν παραγωγὴ τοῦ Διδασκάλου, πρέπει νὰ συνειδητοποιήσει ὅτι καὶ ὁ χορὸς ποὺ ἔψαλε δεξιὰ καὶ ὁ χορὸς ποὺ ἔψαλε ἀριστερά, καὶ πολλοὶ ἄλλοι χοροί, καὶ πολλοὶ ἄλλοι μαθητές, ἱεροψάλτες καὶ διδάσκαλοι, ποὺ σήμερα διακονοῦν στὰ ἱερὰ ἀναλόγια σὲ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τῆς οἰκουμένης, δὲν θὰ ὑπῆρχαν ἂν δὲν εἶχε ὑπάρξει Ἐκεῖνος.

Πρῶτα ὑπῆρξε Ἐκεῖνος.

Μετὰ ὑπήρξαμε ἐμεῖς.

Γι᾽ αὐτὸ ἡ σκέψη τοῦ Ἱεροψαλτικοῦ Συλλόγου Θηβῶν καὶ ἐμοῦ προσωπικῶς στρέφεται κατ᾽ ἀρχὰς πρὸς τὴν πολυαγαπημένη σύζυγο καὶ συνοδοιπόρο τῆς ζωῆς του, Ὀλυμπία.

Πρὸς τὰ τέκνα του, πρὸς ὅλους τοὺς οἰκείους, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐκφράζουμε τὴ βαθύτατη συμπάθεια καὶ τὰ εἰλικρινῆ μας συλλυπητήρια.

Εἶναι βέβαιο ὅτι κανένας λόγος δὲν μπορεῖ νὰ μετριάσει τὴν ὀδύνη.

Αὐτὸ τὸ γνωρίζουμε καλά, γιατί καὶ ἐμεῖς ἔχουμε αὐτὴν τὴν ἴδια ὀδύνη.

Τί νὰ πρωτοπεῖ κανεὶς, Διδάσκαλε, μέσα σὲ λίγες γραμμές; Γιὰ τὰ μαθήματα, γιὰ τὶς ἐκδηλώσεις, γιὰ τὶς πρόβες, γιὰ τὶς ἀκολουθίες, γιὰ τὰ ταξίδια, γιὰ τὶς παρατηρήσεις.

Γιὰ τὴν αὐστηρότητα ἐκεῖ ποὺ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχει, γιὰ τὶς μικρὲς καθημερινὲς στιγμὲς οἱ ὁποῖες ἔμοιαζαν συνηθισμένες καὶ τόσο ἐπαναλαμβανόμενες, ἀλλὰ σήμερα ἔγιναν πολύτιμες, μοναδικές, γιατί δὲν θὰ ἐπαναληφθοῦν; Δὲν μποροῦμε νὰ γνωρίζουμε μὲ βεβαιότητα τί σήμαινες στὴ ζωὴ τοῦ καθενός.

Αὐτὸ θὰ τὸ δείξει τὸ μέλλον.

Αὐτό, ὅπως προεῖπα, εἶναι καὶ τὸ δυσκολότερο μάθημα: οἱ μαθητὲς θὰ συνεχίσουν χωρὶς τὸν Διδάσκαλο.

Θὰ ψάλλουν χωρὶς Ἐκεῖνον.

Αὐτὸς ὅμως θὰ ψάλλει μέσα ἀπὸ αὐτούς.

Θὰ εἶναι μέσα στὸν τρόπο ποὺ ἐκτελοῦμε κάποιο σημεῖο.

Σὲ μία μουσικὴ θέση, στὸ ἠχόχρωμα ποὺ θὰ ἐπιλέξουμε.

Θὰ εἶναι στὶς μικρὲς λεπτομέρειες ποὺ μᾶς δίδαξε καὶ ἔγιναν σιγὰ σιγὰ κομμάτι τοῦ ἑαυτοῦ μας, ὥστε δὲν ξεχωρίζουμε τί εἶναι δικό μας καὶ τί ἦταν δικό του.

Κάθε φορὰ ποὺ κάποιος μαθητὴς θὰ ἀνοίγει ἕνα δικό του βιβλίο ἢ ἕνας μαθητής του θὰ διορθώνει ἕναν δικό του μαθητή, κάθε φορὰ ποὺ ἕνας χορὸς θὰ ἐκτελεῖ ἕνα δικό του μέλος, κάτι ἀπὸ αὐτὸν θὰ βρίσκεται μέσα.

Γι᾽ αὐτὸ δὲν θὰ πῶ ἀντίο.

Θὰ πῶ εὐχαριστῶ.

Εὐχαριστοῦμε γιὰ ὅσα μᾶς δίδαξες.

Εὐχαριστοῦμε γιὰ ὅσα μᾶς μετέδωσες.

Εὐχαριστοῦμε γιὰ τὸν χρόνο ποὺ μᾶς χάρισες.

Εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴν ὑπομονή, γιὰ τὴν ἐμπιστοσύνη, γιὰ τὶς ἄπειρες εὐκαιρίες.

Εὐχαριστοῦμε γιὰ αὐτὰ ποὺ μᾶς ἔμαθες καὶ γιὰ τὸν τρόπο ποὺ μᾶς τὰ ἔμαθες.

Εὐχαριστοῦμε γιατί ἀπὸ σένα κάτι κουβαλοῦμε, ἀκόμη καὶ αὐτὸ ποὺ δὲν γνωρίζουμε.

Πάνω ἀπ᾽ ὅλα, εὐχαριστοῦμε γιατί ἐσὺ ὑπῆρξες ὁ Διδάσκαλός μας. Ἡ Ἐκκλησία δὲν γνωρίζει ἀντίο.

Ζοῦμε μὲ τὴν προσδοκία τῆς Ἀναστάσεως, ὅτι ὁ θάνατος εἶναι μετάβασις «ἐκ τῶν λυπηροτέρων ἐπὶ τὰ χρηστότερα καὶ θυμηδέστερα». Γιὰ ἕναν ἱεροψάλτη ἡ τελευταία λέξη δὲν εἶναι ἡ σιωπή.

Ἔφυγε ὄχι γιὰ νὰ σιγήσει.

Ἔφυγε γιὰ νὰ ψάλλει στοὺς αἰῶνες.

Ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει θάνατος ἢ πένθος.

Ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχει «ἦχος καθαρὸς ἑορταζόντων καὶ βοώντων ἀπαύστως· Κύριε, δόξα σοι». Γεωργίου τοῦ πεφιλημένου, τοῦ πολυσεβάστου, τοῦ πολυκλαύστου Διδασκάλου μας, εἴη ἡ μνήμη αὐτοῦ αἰωνία καὶ ἄληστος.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους