Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Αυτοχειρία, η ύψιστη μορφή θάρρους των ηττημένων». — Édouard Levé, Αυτοχειρία.

Στις αναμνήσεις του, το Facebook δίνει κάποιες φορές τη δυνατότητα να ξανασυναντήσεις σπουδαία βιβλία που διάβασες στο παρελθόν.

Βιβλία που είχες σχεδόν αφήσει πίσω σου, μέχρι που μια υπενθύμιση στην οθόνη σε κάνει να θυμηθείς πόσο βαθιά σε είχαν αγγίξει.

Κάπως έτσι, ήρθε ξανά στην επιφάνεια το καθηλωτικό έργο του Édouard Levé.

Τρεις ημέρες πριν πεθάνει, ο Édouard Levé παραδίδει στον εκδότη του ένα χειρόγραφο με τίτλο Αυτοχειρία.

Στις 15 Οκτωβρίου του 2007, σε ηλικία μόλις 42 ετών, αυτοκτονεί.

Είναι σχεδόν αδύνατον να διαβάσεις αυτές τις 120 σελίδες χωρίς αυτή η γνώση να στέκεται ανάμεσα σε εσένα και στις λέξεις.

Γιατί από τη στιγμή που γνωρίζεις το τέλος του Levé, η «Αυτοχειρία» παύει να είναι απλώς μια νουβέλα για έναν άνθρωπο που έβαλε τέλος στη ζωή του.

Κάθε πρόταση αποκτά το βάρος μιας πιθανής εξομολόγησης, κάθε σκέψη μοιάζει να έχει γραφτεί επικίνδυνα κοντά σε μια άβυσσο που, τρεις ημέρες αργότερα, δεν θα ανήκει πια στη λογοτεχνία.

Στις πρώτες σελίδες, ο αυτοπυροβολισμός δίνει το σύνθημα εκκίνησης, και ο συγγραφέας, χωρίς να τηρεί καμία χρονική ακολουθία, ξεδιπλώνει ένα έργο που τελικά αποδείχθηκε αυτοβιογραφικό, αλλά ταυτόχρονα και βιωματικό.

Η «Αυτοχειρία» δεν είναι εύκολο βιβλίο.

Όχι εξαιτίας του θέματός της μόνο, αλλά κυρίως εξαιτίας της ιδιότυπης φόρμας με την οποία ο Levé επιλέγει να πλησιάσει κάτι που ίσως δεν μπορεί να ειπωθεί με συμβατικό τρόπο.

Δεν υπάρχει γραμμική αφήγηση, ούτε μια ιστορία που προχωρά υπάκουα από την αρχή προς το τέλος.

Υπάρχουν θραύσματα.

Αναμνήσεις, σκέψεις, περιστατικά, εικόνες από την παιδική ηλικία και την ενήλικη ζωή, μικρές λεπτομέρειες μιας ύπαρξης που ανακατεύονται με τη γνώση του θανάτου της.

Και ίσως δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά.

Γιατί η μνήμη δεν θυμάται χρονολογικά.

Θυμάται όπως πονά.

Η γραφή του Levé είναι ασθματική, απογυμνωμένη, γεμάτη εμβόλιμες φράσεις υπαρξιακής αναζήτησης και αμείλικτης αυτοπαρατήρησης.

Εδώ δεν υπάρχει ουσιαστικά πλοκή με τη συμβατική έννοια, ούτε εξωτερική δράση ικανή να προστατεύσει τον αναγνώστη από όσα συμβαίνουν μέσα στον άνθρωπο.

Υπάρχει μόνο το ύφος, η μνήμη, το συναίσθημα και εκείνη η αβάσταχτη γνώση της θνητότητάς μας, η κούρσα με έναν χρόνο που γνωρίζουμε εξαρχής ότι δεν πρόκειται ποτέ να νικήσουμε. Ο Levé υπήρξε, εκτός από συγγραφέας, και φωτογράφος, και αυτό μοιάζει να έχει περάσει βαθιά μέσα στη μορφή του βιβλίου του.

Κάθε ανάμνηση μοιάζει με φωτογραφικό καρέ που εμφανίζεται για λίγα δευτερόλεπτα και χάνεται, για να παραχωρήσει τη θέση του στο επόμενο.

Δεν υπάρχει συνέχεια, υπάρχει διαδοχή εικόνων.

Μια ζωή αποσυναρμολογημένη σε στιγμιότυπα, σαν ένα άλμπουμ του οποίου γνωρίζουμε ήδη ποια θα είναι η τελευταία φωτογραφία.

Πρόκειται για το τέταρτο και τελευταίο βιβλίο του Levé.

Ο συγγραφέας αφηγείται σε δεύτερο πρόσωπο τη ζωή ενός φίλου που αυτοκτόνησε, ξεκινώντας όχι από τη γέννησή του αλλά από τον θάνατό του.

Ο αυτοπυροβολισμός των πρώτων σελίδων δεν αποτελεί το τέλος της ιστορίας αλλά την αφετηρία της.

Από εκεί και πέρα, ο χρόνος καταρρέει και η ζωή ανασυντίθεται χωρίς χρονολογική τάξη, σαν ο θάνατος να έχει ήδη συμβεί και ολόκληρο το βιβλίο να προσπαθεί εκ των υστέρων να καταλάβει τον άνθρωπο που προηγήθηκε.

Και τότε βρίσκεται κανείς μπροστά στην πιο ανατριχιαστική διάσταση της Αυτοχειρίας: ο Levé γράφει για έναν άλλον, όμως γνωρίζοντας όσα ακολούθησαν είναι σχεδόν αδύνατον να μη νιώσουμε ότι πίσω από αυτό το επίμονο «εσύ» υπάρχει διαρκώς ένα «εγώ». Σαν το δεύτερο πρόσωπο να του επέτρεψε να απομακρυνθεί όσο χρειαζόταν από τον εαυτό του για να μπορέσει τελικά να τον κοιτάξει.

Έτσι, το κύκνειο άσμα του Édouard Levé δεν λειτουργεί ως εξήγηση της αυτοκτονίας ούτε προσφέρει την παρηγοριά μιας απάντησης.

Είναι ένας φιλοσοφικός διαλογισμός πάνω στη ζωή, στον θάνατο, στη μνήμη και στο ακατανόητο σημείο όπου ένας άνθρωπος παύει να φαντάζεται τον εαυτό του μέσα στο αύριο.

Και ίσως το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο αυτού του βιβλίου να βρίσκεται τελικά έξω από τις σελίδες του: ότι ο Levé έγραψε το τέλος ενός άλλου ανθρώπου και, τρεις ημέρες αφού παρέδωσε την τελευταία του λέξη, έκανε τον ίδιο του τον θάνατο να επιστρέψει και να διαβάσει ολόκληρο το βιβλίο από την αρχή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους