Όταν η τέχνη παύει να ψυχαγωγεί και αρχίζει να ενοχλεί δημιουργικά -- Υπάρχουν θεατρικά έργα που δεν γράφονται απλώς για να παρουσιαστούν πάνω στη σκηνή. Γράφονται για να αφυπνίσουν, να ταράξουν τη...
Όταν η τέχνη παύει να ψυχαγωγεί και αρχίζει να ενοχλεί δημιουργικά
-------------------------------------------------- Υπάρχουν θεατρικά έργα που δεν γράφονται απλώς για να παρουσιαστούν πάνω στη σκηνή.
Γράφονται για να αφυπνίσουν, να ταράξουν τη βολική μας ακινησία και να μας αναγκάσουν να κοιταχτούμε, ως κοινωνία και ως κράτος, στον καθρέφτη.
Το κείμενο που ακολουθεί το θεωρώ όχι απλώς εντυπωσιακό, αλλά εξαιρετικό ως προς τον προβληματισμό που γεννά.
Με λόγο αιχμηρό και συχνά οδυνηρά επίκαιρο, θέτει στο επίκεντρο τη βαθύτερη πληγή του τόπου: την απουσία μιας παιδείας ικανής να διαμορφώνει ελεύθερους πολίτες, υπεύθυνους ηγέτες και θεσμούς που υπηρετούν πραγματικά την κοινωνία.
Δεν αποδίδει όλα τα δεινά αποκλειστικά στην οικονομία, στα μνημόνια ή στην εκάστοτε κυβέρνηση.
Προχωρεί βαθύτερα.
Μιλά για την ψευδοφάνεια, τη δουλοπρέπεια, την άκριτη αντιγραφή ξένων προτύπων, την απώλεια της γνησιότητας και την τραγική απόσταση ανάμεσα στην ιστορική δύναμη του Ελληνισμού και στην αδυναμία του νεοελληνικού κράτους να οργανωθεί με σοβαρότητα, συνέχεια και αξιοπρέπεια.
Ιδιαίτερα συγκλονιστική είναι η αγωνία για τη νέα γενιά: για τα παιδιά που σπουδάζουν χωρίς να γνωρίζουν αν θα εργαστούν, που ακούν υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα και καλούνται να σηκώσουν στους ώμους τους τα συσσωρευμένα λάθη των προηγούμενων γενεών.
Ασφαλώς, ορισμένες διατυπώσεις του κειμένου είναι απόλυτες και κάποιες ιστορικές αναφορές απαιτούν ξεχωριστή τεκμηρίωση.
Η αξία του, όμως, βρίσκεται πρωτίστως στο καίριο ερώτημα που θέτει: μπορεί μια χώρα να προχωρήσει χωρίς ουσιαστική παιδεία, αυτογνωσία, πολιτική ευθύνη και γνήσια δημοκρατική συνείδηση; Η απάντηση, φοβάμαι, βρίσκεται καθημερινά μπροστά μας.
Αξίζει να το διαβάσουμε μέχρι τέλους, όχι για να συμφωνήσουμε υποχρεωτικά με κάθε λέξη, αλλά για να αναμετρηθούμε έντιμα με όσα αποφεύγουμε επί χρόνια να συζητήσουμε.
---------------------------------------------------------- 6 Σεπ 2018 Το βραβευμένο από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών έργο του Κώστα Λεϊμονή σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνας Νικολαΐδη και ερμηνεία του Γεράσιμου Σκιαδαρέση παρουσιάστηκε στη Βουλή των Ελλήνων στο πλαίσιο εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου (28 Μαρτίου 2018). Το έργο για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων δεν υπάρχει ολόκληρο στο youtube, παρά μόνο ως κείμενο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κριτική
------------------------------------------------------------------------- ...Αυτά τα παιδιά που βγαίνουν κατά 100άδες άνεργα από σχολές; Αυτά τα παιδιά που ως πολιτικοί, τους τάζουμε τον ουρανό με τ΄άστρα; Αυτά τα παιδιά που αντί να τους μαθαίνουν για τον ξεριζωμό της Κύπρου ,για την γενοκτονία των Ποντίων, μελετούν στατιστικά , για την παραγωγή βαμβακιού τη 10ετία του ’20;” ”Μ᾿ αυτά και μ’ αυτά φτάσαμε πέραν της δουλοπρέπειας, στην ψευδοφάνεια . Έχουμε, τάση να παρουσιαζόμαστε διαφορετικοί απ’ ό,τι είμαστε.
Να ο ασφαλέστερος δρόμος γι΄ αποτυχία, σαν άτομα και σύνολο, από έλλειψη γνησιότητας.
Το κακό πάει μακριά.
Όλα, διοικητικά συστήματα, κοινωνικοί θεσμοί, εκπαιδευτικά προγράμματα, από Βαυαρούς και δώθε πάρθηκαν με προχειρότατο τρόπο απ΄ έξω.
Κόπηκαν και ράφτηκαν όπως όπως, πάνω σε σώμα μ΄άλλες διαστάσεις κι άλλους όρους αναπνοής… Δεν τα λέω, από «προγονοπληξία». Με φανατισμό κήρυξα, νάχει θέση η Ελλάδα, στο διεθνές πνεύμα, στο ενιαίο ευρωπαϊκό σχήμα.
Με μια διαφορά, ο μηχανισμός αφομοιώσεως των στοιχείων της προόδου πρέπει να λειτουργεί σωστά, και να βασίζεται σε γερή και φυσιολογικά αναπτυγμένη παιδεία.
Εδώ δεν υπάρχει καν ο μηχανισμός , πώς να λειτουργήσει; Εκτός από εξαιρέσεις, η ηγετική μας τάξη, στο κεφάλαιο της ελληνικής παιδείας, έχει μαύρα μεσάνυχτα! Κοιτάξετε προσεκτικά τα έντυπα που εκδίδει, τι προτιμά να διαβάζει, τα διαμερίσματα που κατοικεί, τις διασκεδάσεις που κάνει, τη στάση ζωής.
Ούτε σταγόνα, γνησιότητας! Πως θέλετε, ν᾿ αναθρέψει σωστά τη νέα γενιά; Από τα πρώτα διαβάσματα που θα κάνει ένα παιδί ως τα διάφορα στοιχεία που θα συναντήσει στο καθημερινό του περιβάλλον, που θα διαμορφώσουν το γούστο του, μια συνεχής και αδιάκοπη πλαστογραφία και τίποτε άλλο! Θα μου πείτε: είσαι λογοτέχνης, καλαμαράς, και βλέπεις τα πράγματα από τη μεριά που σε πονάνε.
Όχι, καθόλου! Επιτρέψετε μου να επιμείνω.
Όλα τα άλλα κακά που θα μπορούσα να καταγγείλω – η έλειψη ουσιαστικής αποκεντρώσεως και αυτοδιοικήσεως, η ἔλλειψη προγραμματισμού για την πλουτοπαραγωγική ανάπτυξη της χώρας, ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο ασκείται η εξωτερική πολιτική – είναι ζητήματα βαθύτερης ελληνικής παιδείας! Μόνον αυτή μπορεί να προικίσει έναν ηγέτη με την απαραίτητη ευαισθησία, ώστε ν΄ αποδώσει, το ήθος του λαού.
Γιατί αυτός ο λαός έχει φτιάξει ό,τι καλό υπάρχει – αν υπάρχει κάτι καλό σ᾿ αυτόν τον τόπο! Κι αυτός, στις ώρες του κινδύνου, και στο πείσμα της συστηματικής ηττοπαθείας των αρχηγών του, αίρεται, χάρη σ᾿ έναν αόρατο, ευλογημένο μηχανισμό, στα ύψη που απαιτεί το θαύμα!” Είναι λυπηρό, μα θα το πω: ο Ελληνισμός, για την ώρα τουλάχιστον, πέτυχε ως γένος, αλλ᾿ απέτυχε ως κράτος! Παρακαλώ νύχτα μέρα τον Θεό, και το μέλλον, να με διαψεύσουν” ( Ελύτης). ”Τρέμουμε, κυριολεκτικά, φοβόμαστε για το μέλλον! δεν πάμε πλέον μπροστά, αλλά χειρότερα και πίσω, . Σκοτεινιά, καταχνιά, απογοήτευση, ψυχοπλάκωμα, δρόμος ανηφορικός, νεκρές αξίες, ανέλπιστο μέλλον, αβέβαιο παρόν.
Όλα τα κακά της μοίρας, φορτωμένα από δω και μπρος στους απογόνους μας, τη νέα γενιά Κυβερνήσεις πάνε κι έρχονται, με υποσχέσεις για καλύτερες ημέρες, που όμως αργούν, ή δεν έρχονται ποτέ, με παρηγοριά τις «καλύτερες ημέρες». Του παρελθόντος, όχι του παρόντος και του μέλλοντος.
Ουδείς γνωρίζει, πόσο θα κρατήσει.
Τα μνημόνια και οι κωλοτούμπες όλων των κυβερνήσεων πλήγωσαν βαριά την ελληνική κοινωνία που για μια ακόμα φορά, χωρίς δυνατούς μπροστάρηδες παλεύει να ορθοποδήσει…” (Χ. Τσαντήλας) Η Ελλάδα είναι χώρα μικρής κλίμακας και οι γνωριμίες όλων με όλους εμποδίζουν την ψυχρή αποτίμηση πολιτικών, έργων, και πράξεων.
Τρέφεται έτσι η πολιτική συμπάθεια ή αντιπάθεια.
Αν αυτό δεν σπάσει και δεν αναγνωρίσουμε πολλούς τρόπους, πολιτικής και διανοητικής δράσης, θα κινούμαστε γύρω από εύκολες αντιπολιτεύσεις κι απολογητικές κυβερνήσεις.
Aυτό θέλουμε; Aυτό απαιτεί η δημοκρατία από τους διανοουμένους;» (καθηγητής Ν. Σεβαστάκης) Ανήμερα του Πολυτεχνείου, γράφω τούτες τις γραμμές, μα θα το παρακάμψω.
Γι αυτή την πορτοκαλί αμερικανική επανάσταση (φαίνεται παράξενο μα στον ”Ταχυδρόμο” του Καϊρου, Τρίτη 3η Ιουλίου του ’73 δημοσιεύεται η απόφαση της αμερικανικής γερουσίας να δρομολογήσουν πολιτικές αλλαγές στην Ελλάδα) θα τα πούμε του χρόνου, αν είμαστε ζωντανοί.
Τα πράγματα φίλες κ φίλοι δεν είναι ρόδινα.
Πάντα οι ξένοι διευκολύνονταν να πατάνε σε μίση κ πάθη.
Υποδαύλιζαν το σαράκι της διαίρεσης , προς αλληλοεξόντωση.
Όσο βλέπω παλούκια σε δεξιούς κι αριστερούς διαδηλωτές ανησυχώ. Κατά Ennio Flaiano: «Οι φασίστες χωρίζονται σε 2 κατηγορίες: σε φασίστες και αντιφασίστες» (συγγραφέας και σεναριογράφος ταινιών του F. Fellini). Μακάρι να κάνω λάθος…
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους