ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙ; ΠΟΙΟΣ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ; CONTEMPORARY IN RELATION TO WHAT? WHO DECIDES? (English text follows) Με ποιους όρους ορίζουμε το σύγχρονο θέατρο; Σε σχέση με ποιο παρελθόν; Με ποια...
ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙ; ΠΟΙΟΣ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ; CONTEMPORARY IN RELATION TO WHAT? WHO DECIDES? (English text follows) Με ποιους όρους ορίζουμε το σύγχρονο θέατρο; Σε σχέση με ποιο παρελθόν; Με ποια παράδοση; Με ποια αισθητική, ποια ιστορία, ποιο πολιτισμικό πλαίσιο; Και τελικά: σύγχρονο για ποιους; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που βρίσκονται στον πυρήνα του κειμένου μου, το οποίο μόλις δημοσιεύτηκε στο νέο τεύχος του Χάρτη (https://www.hartismag.gr/hartis-93/theatro/poios-apofasizei-ti-einai-syghkhrono-i-politiki-toi-khronoi-sti-skini) Γιατί το «σύγχρονο» δεν είναι μια αυτονόητη ή ουδέτερη ιδιότητα ενός έργου.
Κάτι δεν είναι σύγχρονο απλώς επειδή δημιουργήθηκε σήμερα.
Το «σύγχρονο» αποκτά νόημα σε σχέση με αυτό που θεωρούμε ήδη καθιερωμένο, παλαιότερο, οικείο, γενικά με αυτό που έχουμε αποδεχθεί ως «κανονικό». Και τότε προκύπτει αναπόφευκτα και η άλλη λέξη: «πειραματικό». Πειραματικό σε σχέση με ποια κανονικότητα; Και ποιος έχει ορίσει αυτή την κανονικότητα; Τι σημαίνει; Μια μορφή μπορεί να θεωρείται πειραματική στη Δύση και να είναι απολύτως οικεία ή ακόμη και παραδοσιακή σε ένα άλλο πολιτισμικό πλαίσιο.
Μια αισθητική που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως καινοτόμα μπορεί να αποτελεί εδώ και δεκαετίες μέρος μιας άλλης θεατρικής γλώσσας.
Τότε, προκύπτει αβίαστα και το επόμενο ερωτημα: ποιος κοιτάζει ποιον, τελικά; Και πώς κοιτάζει; Και πώς κρίνω εγώ, για παράδριγμα, ένας δυτικός θεατής, καλλιτεχνικές πρακτικές που προέρχονται από θεατρικές και πολιτισμικές παραδόσεις που δεν γνωρίζω σε βάθος; Όταν χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις, «σύγχρονο», «πειραματικό», «πρωτοποριακό», εννοούμε άραγε όλοι το ίδιο πράγμα; ΜΙλάμε για παγκοσμιοποίηση στην οικονομία.
Μπορούμε να μιλάμε και για ένα «παγκόσμιο σύγχρονο θέατρο» χωρίς η δυτική εμπειρία να γίνεται, σιωπηρά, το μέτρο του σύγχρονου; Και κάτι ακόμη: Πού τελειώνει η επιρροή και πού αρχίζει η οικειοποίηση; Πότε η υβριδικότητα είναι δημιουργικός διάλογος και πότε αποτέλεσμα μιας άνισης πολιτισμικής σχέσης; Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι είναι σύγχρονο ή πειραματικό θέατρο.
Είναι κυρίως: ποιος έχει τη δύναμη να το ονομάζει έτσι, από ποια θέση και απέναντι σε ποια κανονικότητα; Αυτά τα ερωτήματα επιστρέφουν σε μένα κάθε φορά που βρίσκομαι στο Κάιρο και παρακολουθώ το Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου.
Και επιστρέφουν γιατί δεν είναι μόνο ερωτήματα για το θέατρο.
Είναι ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τον Άλλον, για τα μέτρα με τα οποία τον κρίνουμε και , κυρίως, για το ποιος έχει το προνόμιο να ορίζει το «νέο, το σύγχρονο, το πρωτοποριακό, το παλιό, το ξεπερασμένο κ.λπ». Ερωτήματα που αποτελούν και το αντικείμενο του masterclass που έχω ετοιμάσει στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Πειραματικού Θέατρου για τις 4, 5 και 6 Σεπτεμβρίου.
Αν βρίσκεστε στο Κάιρο και έχετε χρόνο, θα χαρώ να σας δω εκεί.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Οι φωτογραφίες είναι από την προσέλευση του κόσμου στην έναρξη του 33ου Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου στο Κάιρο, που άνοιξε 1η Σεπτεμβρίου, και ολοκληρώνεται στις 9 Σεπτεμβρίου.
Σύνδεσμος στο πρωτο σχόλιο
---------------------------------------------------------------------- CONTEMPORARY IN RELATION TO WHAT? WHO DECIDES? What terms do we use when we define contemporary theatre? Contemporary in relation to which past? Which tradition? Which aesthetics, which history, which cultural framework? And ultimately: contemporary for whom? These are some of the questions at the heart of my article, just published in the latest issue of Hartis with the title WHO DECIDES WHAT IS CONTEMPORARY? THe POLITICS OF TIME ON STAGE.
Because “the contemporary” is not an obvious or neutral quality of a work.
Something is not contemporary simply because it was created today.
The meaning of “contemporary” emerges in relation to what we already consider established, inherited, familiar, what we have accepted as the norm.
And this inevitably brings us to another word: “experimental.” Experimental in relation to which norm? And who has defined that norm? What does that norm actually mean? A form may be considered experimental in the West while being entirely familiar, or even traditional, within another cultural context.
An aesthetic that we perceive as innovative may have been part of another theatrical language for decades.
And then another question follows almost inevitably: who is looking at whom, after all? And how do we look? How do I, for example, as a Western spectator, evaluate artistic practices rooted in theatrical and cultural traditions that I do not know deeply enough? When we use the same words, “contemporary,” “experimental,” “avant-garde” , do we actually mean the same thing? We speak of globalization in the economy.
Can we also speak of a “global contemporary theatre” without Western experience silently becoming the measure of what counts as contemporary? And where does influence end and appropriation begin? When is hybridity a creative dialogue, and when is it the result of an unequal cultural relationship? Perhaps, then, the question is not only what contemporary or experimental theatre is. It is, above all: who has the power to name it as such, from what position, and against which idea of normality? These questions return to me every time I am in Cairo and attend the Experimental Theatre Festival.
And they return because they are not only questions about theatre.
They are questions about the way we look at Other traditions, the standards by which we judge them, and, above all, who has the privilege of defining what is “new,” what is “contemporary,” what is “avant-garde,” what is “old,” what is “outdated,” and so on. These are also the questions at the heart of the masterclass I have prepared as part of the Experimental Theatre Festival, taking place on September 4, 5 and 6. If you are in Cairo and have the time, I would be very happy to see you there.
Admission is free.
The photographs are from the audience arriving for the opening of the 33rd Experimental Theatre Festival in Cairo, which opened yesterday, September 1, and runs until September 9. Link in the first comment. https://www.hartismag.gr/hartis-93/theatro/poios-apofasizei-ti-einai-syghkhrono-i-politiki-toi-khronoi-sti-skini
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους