Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Άλλο η αμφισβήτηση και άλλο η προσβολή, κύριε Τατσόπουλε

-------------------------------------------------------------------------- Η ελευθερία του λόγου προστατεύει την κριτική δεν μετατρέπει όμως τον χλευασμό σε επιχείρημα Του Μαρίνου Γεωργάτου Αποφεύγω συνήθως να υπεισέρχομαι σε ζητήματα θρησκευτικής πίστης και, πολύ περισσότερο, να εκφέρω γενικευμένες κρίσεις για τους ιερείς και τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι ασκούν το λειτούργημά τους.

Διατηρώ και εγώ τις επιφυλάξεις και τους προβληματισμούς μου για πρόσωπα, συμπεριφορές και πρακτικές που δεν τιμούν πάντοτε τον θεσμικό τους ρόλο.

Άλλο, όμως, η δικαιολογημένη κριτική προς ανθρώπους και θεσμούς και άλλο η απαξίωση της πίστης εκατομμυρίων ανθρώπων.

Γι’ αυτό και με ενοχλεί βαθύτατα η στάση όσων, όπως ο κ. Πέτρος Τατσόπουλος, δεν περιορίζονται στην αμφισβήτηση ενός θρησκευτικού κειμηλίου, αλλά επιλέγουν να εκφράζονται γι’ αυτό με τρόπο περιφρονητικό και προσβλητικό.

Ας γίνω πιο συγκεκριμένος.

Ο κ. Τατσόπουλος έχει κάθε δικαίωμα να δηλώνει άθεος, αγνωστικιστής ή δύσπιστος απέναντι στην αυθεντικότητα της Τιμίας Ζώνης.

Σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία κανείς δεν υποχρεώνεται να πιστεύει, όπως και κανείς δεν δικαιούται να επιβάλλει τη θρησκευτική του πίστη στους άλλους.

Το δικαίωμα της αμφισβήτησης, όμως, δεν συνοδεύεται από κάποιο ιδιαίτερο προνόμιο χλευασμού όσων πιστεύουν.

Ο χαρακτηρισμός «Ψευτοζώνη» δεν αποτελεί ιστορικό επιχείρημα ούτε επιστημονικό πόρισμα.

Είναι ένας σκόπιμα απαξιωτικός όρος, επιλεγμένος περισσότερο για να προκαλέσει και να προσβάλει παρά για να συμβάλει σε έναν σοβαρό διάλογο.

Μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι η Τιμία Ζώνη ανήκε πράγματι στην Παναγία.

Δεν έχει αποδειχθεί, όμως, ούτε ότι αποτελεί πλαστογραφία ή προϊόν συνειδητής και οργανωμένης απάτης.

Επομένως, όποιος την αποκαλεί με απόλυτη βεβαιότητα «ψεύτικη» δεν ανακοινώνει κάποιο επιστημονικά επιβεβαιωμένο συμπέρασμα.

Εκφράζει τη δική του πεποίθηση — και έχει δικαίωμα να το κάνει, αρκεί να μην τη μεταμφιέζει σε αδιαμφισβήτητο γεγονός.

Υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες πολλών αιώνων για την παρουσία και την απόδοση τιμής σε Ζώνη της Θεοτόκου στη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη.

Η αδιάλειπτη σύνδεση του σημερινού κειμηλίου με το πρόσωπο της Παναγίας δεν μπορεί να επαληθευτεί με τα διαθέσιμα ιστορικά και επιστημονικά μέσα.

Η αδυναμία απόδειξης, όμως, δεν συνιστά απόδειξη πλαστότητας.

Το «δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα» απέχει πολύ από το «γνωρίζουμε ότι είναι ψεύτικη». Αυτή είναι μια ουσιώδης διάκριση την οποία οφείλει να σέβεται κάθε άνθρωπος που επικαλείται τη λογική και την επιστήμη.

Η επιστημονική σκέψη δεν θεμελιώνεται σε ειρωνείες και αυθαίρετες βεβαιότητες, αλλά σε στοιχεία, αποδείξεις και ειλικρινή παραδοχή των ορίων της γνώσης μας.

Η πίστη, άλλωστε, δεν είναι εργαστηριακό δεδομένο.

Είναι προσωπική σχέση, παράδοση, ελπίδα, παρηγοριά και πνευματικό βίωμα.

Μπορεί κάποιος να μη συμμερίζεται τίποτε από αυτά.

Οφείλει, όμως, να σέβεται τους ανθρώπους που τα θεωρούν πολύτιμα και ιερά, όπως εύλογα απαιτεί να γίνονται σεβαστές και οι δικές του φιλοσοφικές ή ιδεολογικές πεποιθήσεις.

Ο σεβασμός δεν σημαίνει αποδοχή.

Δεν απαιτείται να προσκυνήσει κανείς την Τιμία Ζώνη ούτε να πιστέψει στην αυθεντικότητα ή στη θαυματουργική της δύναμη.

Απαιτείται, όμως, να αντιλαμβάνεται ότι συνομιλεί με ανθρώπους και όχι απλώς με ιδέες που επιθυμεί να κατεδαφίσει.

Και οι άνθρωποι αυτοί δικαιούνται να μη βλέπουν όσα θεωρούν ιερά να μετατρέπονται σε αντικείμενο τηλεοπτικής χλεύης.

Η ελευθερία του λόγου προστατεύει απολύτως το δικαίωμα του κ. Τατσόπουλου να αμφισβητεί την Τιμία Ζώνη, τη θρησκεία και κάθε μεταφυσική πεποίθηση.

Προστατεύει, όμως, εξίσου και το δικό μας δικαίωμα να του απαντήσουμε ότι η αλαζονεία δεν αποτελεί επιστημονική μέθοδο, η ειρωνεία δεν συνιστά απόδειξη και η προσβολή δεν είναι ένδειξη πνευματικής ανωτερότητας.

Δεν κινδυνεύει ασφαλώς η Παναγία ούτε καταρρέει η πίστη των ανθρώπων από έναν περιφρονητικό χαρακτηρισμό.

Εκείνο που δοκιμάζεται είναι το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου και η ικανότητά μας να διαφωνούμε χωρίς να ταπεινώνουμε τον συνομιλητή μας.

Γιατί πολιτισμός δεν είναι μόνο να μπορείς να λες ελεύθερα όσα πιστεύεις.

Είναι να διαθέτεις και το μέτρο να τα εκφράζεις χωρίς να ποδοπατάς όσα ο συνάνθρωπός σου θεωρεί ιερά.

Και τελικά, η πραγματική ανεκτικότητα δεν κρίνεται από τον σεβασμό που δείχνουμε σε όσους συμφωνούν μαζί μας, αλλά από τη συμπεριφορά μας απέναντι σε εκείνους που πιστεύουν κάτι εντελώς διαφορετικό.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους